Τι γνωρίζουμε για το εμβόλιο κατά του HPV;

Το εμβόλιο κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) συστήνεται να χορηγηθεί σε όλα τα κορίτσια και τα αγόρια στην ηλικία των 9-11 ετών κατά προτίμηση και μπορεί να προλάβει πάνω από τους 8 στους 10 καρκίνους που σχετίζονται με τον ιό και 9 στα 10 περιστατικά γεννητικών κονδυλωμάτων.

Γράφει ο Γιώργος Τρίμης, Παιδίατρος, Υπεύθυνος Ιατρικού Τμήματος Εμβολίων και Λοιμωδών Νοσημάτων, MSD Ελλάδας

Τo εμβόλιο έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι σημαντικό επειδή προστατεύει από καρκίνους που προκαλούνται ως επακόλουθο μόλυνσης (λοίμωξης) από τον ιό. Ο ιός HPV είναι πολύ συχνός, καθώς υπολογίζεται ότι 1 στους 4 μολύνεται από αυτόν. Οι περισσότεροι άνθρωποι με HPV δεν αναπτύσσουν ποτέ συμπτώματα ή προβλήματα υγείας, αφού οι περισσότερες από τις λοιμώξεις από HPV (9 από τις 10) εξαφανίζονται από μόνες τους εντός δύο ετών. Ένα άτομο που έχει προσβληθεί από τον ιό HPV μπορεί να μην έχει κανένα σύμπτωμα, μεταδίδοντας τον ιό στους συντρόφους του, χωρίς να το γνωρίζει. Ο ιός HPV μεταδίδεται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή ή πιο σπάνια από την επαφή των γεννητικών περιοχών ή την επαφή των χεριών. Για τους λόγους αυτούς ακόμη και η συστηματική χρήση προφυλακτικού, αν και μειώνει τον κίνδυνο της λοίμωξης από τον HPV, δεν προστατεύει απόλυτα. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας από τον ιό HPV είναι ο εμβολιασμός.

Μερικές φορές, οι λοιμώξεις από HPV επιμένουν για χρόνια και μπορεί να προκαλέσουν κάποιους καρκίνους ή άλλα καλοήθη νοσήματα, όπως τα γεννητικά κονδυλώματα (το πιο συχνό σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα) . Η μόλυνση από HPV μπορεί να προκαλέσει καρκίνο τραχήλου μήτρας στις γυναίκες, το δεύτερο συχνότερο καρκίνο σε νεαρές γυναίκες 15-44 ετών, αλλά και άλλες μορφές καρκίνου, όπως καρκίνο του κόλπου και του αιδοίου στις γυναίκες, καρκίνο του πρωκτού, της στοματικής κοιλότητας, του λάρυγγα και του πίσω μέρους του λαιμού, συμπεριλαμβανομένης της βάσης της γλώσσας και των αμυγδαλών (στοματοφάρυγγα), τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες, καθώς και καρκίνο του πέους στους άνδρες.

Από το Μάρτιο του 2022, η Ελλάδα συμπεριλήφθηκε στις χώρες όπου ο εμβολιασμός έναντι του HPV αποζημιώνεται και στα αγόρια, και θα τα προστατεύσει από τα γεννητικά κονδυλώματα και από μορφές καρκίνου, όπως αυτός του στοματοφάρυγγα (ο οποίος είναι 4 φορές συχνότερος στους άντρες) και του πέους. Επιπλέον, εμβολιάζοντας τα αγόρια προστατεύονται έμμεσα και οι ερωτικοί τους σύντροφοι που δεν έχουν εμβολιαστεί. Ο εμβολιασμός με τον HPV μπορεί να προλάβει πάνω από τους 8 στους 10 καρκίνους που σχετίζονται με τον ιό και 9 στα 10 περιστατικά γεννητικών κονδυλωμάτων. Μάλιστα η υψηλή εμβολιαστική κάλυψη (90% στα κορίτσια και όσο το δυνατόν υψηλότερη στα αγόρια) μαζί με οργανωμένο πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου στον τράχηλο μήτρας (Παπ τεστ/HPV) στο 70% του πληθυσμού ενήλικων γυναικών ως 65 ετών και κατάλληλη θεραπεία του 90% των αρρώστων αναμένεται να εξαλείψει τον καρκίνο του τραχήλου μήτρας πριν το τέλος του αιώνα σε οποιαδήποτε χώρα καταφέρει τους παραπάνω στόχους, για αυτό ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει υιοθετήσει αυτή την στρατηγική.

Ο εμβολιασμός έναντι του HPV είναι απαραίτητος για όλα τα κορίτσια και τα αγόρια κατά προτίμηση στην ηλικία των 9-11 ετών, όπου υπάρχει ακόμη συστηματική παρακολούθηση από τον Παιδίατρο, η ανοσολογική απάντηση είναι η μέγιστη, οι πάντα ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι λιγότερες, ενώ η πρόληψη παρέχεται εγκαίρως πριν την πιθανότητα έκθεσης στον ιό. Η ηλικία αυτή είναι η περίοδος όπου ολοκληρώνεται όλη η σειρά των εμβολίων του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών στους εφήβους, καθώς τόσο η ανταπόκριση του οργανισμού στους εμβολιασμούς όσο και η συμμόρφωση των εφήβων στις ιατρικές οδηγίες είναι υψηλή. Σε περίπτωση που χαθεί η ευκαιρία να γίνει το εμβόλιο σε αυτή τη χρονική συγκυρία, τότε μεταβαίνουμε στην ηλικία των μεγαλύτερων εφήβων. Είναι λάθος να θεωρείται από τους γονείς ότι το εμβόλιο αποτελεί διαβατήριο για έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Το εμβόλιο είναι ένα ακόμη εμβόλιο της εφηβικής ηλικίας που πρέπει να χορηγείται πριν τα υπόλοιπα εφηβικά εμβόλια. Μάλιστα το δοσολογικό σχήμα 2 δόσεων για τους εφήβους ως 15 ετών (αντί των 3 δόσεων στις μεγαλύτερες ηλικίες), με μεσοδιάστημα 6 μηνών, διευκολύνει τη συμμόρφωση, καθώς απλουστεύεται ο εμβολιασμός (λιγότερες ιατρικές επισκέψεις και ενέσεις). Στις μελέτες τα εμβόλια έναντι του ιού HPV έδειξαν καλό προφίλ ασφάλειας. Η εμπειρία από τη χορήγηση πάνω από 270 εκατομμυρίων δόσεων παγκοσμίως επιβεβαίωσε το παραπάνω εύρημα, όπως διαβεβαιώνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και άλλοι έγκριτοι Επιστημονικοί Φορείς.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, το εμβόλιο προσφέρει μεγάλο όφελος και στους μεγαλύτερες εφήβους ως 18 ετών, οι οποίες δεν έχουν προλάβει να εμβολιαστούν στην ηλικία ως 15 ετών. Στους μεγαλύτερους εφήβους, ανεξάρτητα από το αν έχουν εκτεθεί στον ιό ή όχι, ο εμβολιασμός θα τους προστατεύσει από μελλοντικές λοιμώξεις. Καθότι ο εμβολιασμός για τη διασφάλιση της μέγιστης προστασίας πρέπει να γίνεται σε μικρότερη ηλικία, η δωρεάν χορήγηση του εμβολίου στις ηλικίες 15-18 ετών θα διακοπεί στο τέλος του 2023. Μόνη εξαίρεση οι ανοσοκατασταλμένοι και οι ομοφυλόφιλοι άνδρες, όπου η αποζημίωση θα συνεχιστεί στην ομάδα 15-26 ετών λόγω υψηλού κινδύνου έκθεσης στον ιό.

Πηγή: Έντυπο «Περί Υγείας»