Τι λείπει από το αντηλιακό για να προστατεύει καλύτερα;

Το δέρμα μας θα προστατεύεται πολύ καλύτερα από τις βλαβερές συνέπειες του ήλιου μόλις προστεθούν ορισμένα αντιοξειδωτικά. 

Τα αντηλιακά που κυκλοφορούν σήμερα στην αγορά είναι σχεδιασμένα είτε να μπλοκάρουν είτε να απορροφούν τις ακτίνες UV. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνουν τον αριθμό των ελεύθερων ριζών που δημιουργούνται στο δέρμα -οι ελεύθερες ρίζες είναι τα ασταθή μόρια που προκαλούν βλάβη και γήρανση του δέρματος, σε μια διαδικασία γνωστή ως οξειδωτικό στρες. Αυτό που δεν έχει ληφθεί υπόψη στις αντηλιακές και αντιγηραντικές συνθέσεις είναι ο ρόλος του σιδήρου, τόσο στην άμεση καταστροφή του δέρματος όταν αλληλεπιδρά με την υπεριώδη ακτινοβολία όσο και στην ενίσχυση της βλάβης που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες. 

Ενώ οι περισσότερες αντηλιακές κρέμες κάνουν πολύ καλή δουλειά προστατεύοντας από τις βλάβες που προκαλούν οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου (UV), η νέα μελέτη δείχνει ότι θα μπορούσαν να γίνουν ακόμα καλύτερες. Η προσθήκη μιας συγκεκριμένης κατηγορίας αντιοξειδωτικών θα μπορούσε να βοηθήσει στην παροχή ισχυρότερης προστασίας έναντι της βλάβης από την υπεριώδη ακτινοβολίας από τα υπάρχοντα συστατικά. Διαπιστώθηκε ότι ορισμένα φυσικά εκχυλίσματα παγιδεύουν τον σίδηρο (περιλαμβάνουν αρκετές κατηγορίες βοτανικών, μυκητιακών και θαλάσσιων ενώσεων, μεταξύ των οποίων εκχυλίσματα από ορισμένα λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπόρους, φλοιούς και λουλούδια). 

Η υπεριώδης ακτινοβολία

Ο ήλιος εκπέμπει τρεις τύπους υπεριώδους ακτινοβολίας: UVC, UVB και UVA. Καθεμία από αυτές προκαλούν βλάβες, αλλά ευτυχώς, το στρώμα του όζοντος σταματά τις UVC να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης. Περίπου το 95% των ακτίνων UV που φτάνουν στην επιφάνεια της Γης είναι UVA, αλλά το υπόλοιπο το 5% είναι οι πιο επιβλαβείς ακτίνες UVB.

Τόσο η UVA όσο και η UVB είναι επικίνδυνοι τύποι ακτινοβολίας. Η UVB καταστρέφει άμεσα το DNA στα κύτταρα του δέρματός σας, ενώ η UVA προκαλεί βλάβες δημιουργώντας καταστροφικές ελεύθερες ρίζες -μόρια που μπορούν να βλάψουν τα λιπίδια, τις πρωτεΐνες και το DNA των κυττάρων του δέρματος. Με την πάροδο του χρόνου, οι σωρευτικές επιπτώσεις της βλάβης από τον ήλιο μπορεί να οδηγήσουν σε μη αναστρέψιμη βλάβη στο δέρμα και να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος. Όλοι κινδυνεύουν να υποστούν βλάβη από τον ήλιο, ανεξάρτητα από τον τύπο δέρματος. Ενώ τα άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα είναι πιο ευάλωτα στην UVB, όλοι οι τύποι δέρματος φαίνεται να είναι εξίσου ευαίσθητοι στις ακτίνες UVA. Συνεπώς και τα άτομα με πιο σκούρο δέρμα μπορούν  να υποστούν βλάβη από τον ήλιο, ειδικά από τις ακτίνες UVA.

Όταν οι περισσότεροι από εμάς βγαίνουμε στον ήλιο, τείνουμε να χρησιμοποιούμε αντηλιακές κρέμες για να προστατεύσουμε το δέρμα μας από αυτές τις βλαβερές ακτίνες. Τα περισσότερα από αυτά περιέχουν είτε φυσικούς αντιηλιακούς παράγοντες (όπως διοξείδιο του τιτανίου ή οξείδιο ψευδαργύρου) είτε χημικά φίλτρα. Οι φυσικοί αναστολείς του ήλιου δρουν διασκορπίζοντας ή αντανακλώντας τις ακτίνες του ήλιου, ενώ οι χημικές ουσίες στα αντηλιακά απορροφούν την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου και στη συνέχεια τη μετατρέπουν σε μια λιγότερο επιβλαβή μορφή που δεν θα βλάψει τα κύτταρα του δέρματος.

Τα αντιοξειδωτικά

Τα τελευταία χρόνια, ορισμένες αντηλιακές κρέμες έχουν αρχίσει επίσης να προσθέτουν αντιοξειδωτικά, όπως βιταμίνες C και E, για να εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες και να προστατεύουν περισσότερο από την ακτινοβολία UVA. Τα αντιοξειωτικά προστίθενται για να λειτουργήσουν ως δεύτερη γραμμή άμυνας. Όμως, ενώ αυτό ακούγεται πολλά υποσχόμενο, οι μελέτες έχουν δείξει ότι αυτά τα αντιοξειδωτικά έχουν πολύ μέτρια προστατευτική δράση όταν προστίθενται σε αντηλιακές κρέμες. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ακτινοβολία UVA έχει μια διπλή καταστροφική επίδραση στα κύτταρα του δέρματος δημιουργώντας τόσο ελεύθερες ρίζες όσο και ελεύθερο δραστικό σίδηρο. Ο ελεύθερος σίδηρος είναι μια επικίνδυνη μορφή σιδήρου -διαφορετική από τον θρεπτικό σίδηρο που είναι απαραίτητος για τη λειτουργία του σώματος- που μπορεί να δημιουργήσει έναν τύπο ελεύθερων ριζών με ακόμη μεγαλύτερη καταστροφική δύναμη για τα κύτταρα του δέρματος. Οι βιταμίνες C και Ε δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές κατά του ελεύθερου σιδήρου.

Αν και το σώμα χρειάζεται σίδηρο για να λειτουργήσει σωστά, η υπερβολική ή η λίγη ποσότητα επηρεάζει αρνητικά τα κύτταρά μας, μπορεί ακόμα και να τα σκοτώσει. Για να προστατευθούν από αυτόν τον κίνδυνο, τα κύτταρά μας έχουν ένα ανεπτυγμένο σύστημα για τη ρύθμιση της περίσσειας σιδήρου όταν συσσωρεύεται, επαναφέροντάς τον σε μια κατάσταση ισορροπίας. Παρουσία του ηλιακού φωτός, ωστόσο, αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, οδηγώντας σε βλάβες του δέρματος, γήρανση και μερικές φορές σε καρκίνο. 

Η μελέτη στα κύτταρα του ανθρώπινου δέρματος έδειξε ότι μια συγκεκριμένη κατηγορία αντιοξειδωτικών που βρίσκονται στα φρούτα έχει διπλή προστατευτική δράση έναντι της βλάβης από τις ακτίνες UVA. Αυτός ο τύπος αντιοξειδωτικών ήταν ικανός τόσο να εξουδετερώσει τις ελεύθερες ρίζες όσο και να παγιδεύσει τον ελεύθερο αντιδραστικό σίδηρο -και τα δύο συσσωρεύονται στο δέρμα όταν εκτίθενται στην ακτινοβολία UVA. Έτσι, η προσθήκη αυτών των αντιοξειδωτικών στις αντηλιακές κρέμες θα μπορούσε να προσφέρει μια πιο αποτελεσματική δεύτερη γραμμή άμυνας. 

Πηγή: Έντυπο «Περί Υγείας»