Υπουργείο Υγείας: Νέες οδηγίες για τη σωστή χρήση της μάσκας
Το Υπουργείο Υγείας μέσα από εγκύκλιο του κοινοποίησε ορισμένες επικαιροποιημένες πληροφορίες για την ορθή χρήση της μάσκας, στo πλαίσιο του τρίτου κύματος πανδημίας COVID-19 αλλά και για τον τύπο της μάσκας που συστήνεται στο ευρύ κοινό.
Μια πληθώρα επιστημονικών στοιχείων, τα οποία έχουν δημοσιευθεί το τελευταίο διάστημα, αποδεικνύουν ότι η χρήση μάσκας είναι ένας αποτελεσματικός επεμβατικός τρόπος για τον έλεγχο της διασποράς του κορωνοϊού στην κοινότητα, όπως επιτυγχάνεται με τις ακόλουθες δύο μεθόδους:
- Οι μάσκες εμποδίζουν τα μολυσμένα άτομα να εκθέσουν άλλα άτομα στο SARS-CoV-2,εμποδίζοντας την εκπνοή σταγονιδίων που περιέχουν ιό στον αέρα. Εκτιμάται ότι τουλάχιστον το 50% ή περισσότερο των μεταδόσεων προέρχονται από άτομα που δεν αναπτύσσουν ποτέ συμπτώματα ή από άτομα που βρίσκονται στην προσυμπτωματική φάση της νόσου COVID-19.2 Οι μάσκες προστατεύουν τους μη μολυσμένους χρήστες. Οι μάσκες σχηματίζουν φράγμα για μεγάλα αναπνευστικά σταγονίδια, που θα μπορούσαν να προσγειωθούν σε εκτεθειμένους βλεννογόνους του ματιού, της μύτης και του στόματος. Οι μάσκες μπορούν επίσης να φιλτράρουν μερικώς μικρά σταγονίδια και σωματίδια από τον εισπνεόμενο αέρα. Πολλαπλά στρώματα υφάσματος (ή άλλων υλικών) με υψηλότερο αριθμό ινών ανά συγκεκριμένη επιφάνεια υφάσματος (υλικού) βελτιώνουν τη διήθηση (φιλτράρισμα).
- Παράλληλα υπενθυμίζεται ότι κρίσιμης σημασίας για την αποτελεσματικότητα της μάσκας είναι η σωστή εφαρμογή της, έτσι ώστε να μην υπάρχουν κατά το δυνατόν κενά μεταξύ προσώπου και μάσκας, καθώς οι μάσκες παρέχουν τη μέγιστη προστασία όταν εφαρμόζονται σε στενή επαφή με το δέρμα.
Στη συνέχεια, η άμβλυνση των κενών μεταξύ προσώπου και μάσκας επιδιώκεται:
- με την επιλογή μάσκας, που διαθέτει σύρμα στο επάνω μέρος της μύτης, το οποίο θα πρέπει να εφαρμόζει πολύ καλά γύρω από τη μύτη, ώστε να μην αφήνει περιθώριο για την είσοδο αέρα και σταγονιδίων
- με το δέσιμο των λαστίχων της μάσκας μεταξύ τους ή το στριφογύρισμά τους μία φορά, στην περιοχή έκφυσης τους από τα πλάγια της μάσκας, ώστε να μην υπάρχουν κενά στις πλευρές του προσώπου για την είσοδο αέρα και σταγονιδίων
- τη χρήση ενός εφαρμοστή μάσκας (mask fitter or brace), ο οποίος αποτελεί ελαστικό στήριγμα πάνω από τη μάσκα.
Με βάση στοιχεία από πρόσφατες μελέτες του CDC, παρατηρούνται μεγάλες διαφορές στα ποσοστά προστασίας της μάσκας όταν αυτή εφαρμόζεται σωστά σε σχέση με όταν δεν έχει καλή εφαρμογή. Επισημαίνεται, μάλιστα, στους άνδρες με γενειάδα να φορούν διπλή μάσκα, αφού ο όγκος από το μούσι δυσχεραίνει την πλήρη εφαρμογή της χειρουργικής μάσκας.
Δε συστήνεται, όμως, η χρήση διπλής χειρουργικής μάσκας διότι μετά την εφαρμογή της, παραμένει το κενό στο πάνω μέρος της μύτης αλλά και στα πλαϊνά, απ’ όπου είναι δυνατή η είσοδος αέρα και σταγονιδίων. Οι μάσκες υψηλής αναπνευστικής προστασίας Ν95 ή ΚΝ95 ή FFP2 προσφέρουν προστασία 94 με 95%. Εφόσον είναι μίας χρήσης, δεν πρέπει να συνδυάζονται με δεύτερη μάσκα, αντ’ αυτού αρκεί να φοριούνται μόνες τους. Θα πρέπει απαραιτήτως να φέρουν το πιστοποιητικό CE και να μην διαθέτουν βαλβίδα εκπνοής, η οποία επιτρέπει στα αναπνευστικά σταγονίδια που περιέχουν τον ιό να διαφύγουν. Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η χρήση αποκλειστικά διάφανων προσωπίδων δεν προτείνεται δεδομένου ότι εκρεμεί η αξιολόγηση τους ενώ και η λειτουργικότητα τους είναι άγνωστη προς το παρόν.
Το είδος της μάσκας που το ευρύ κοινό μπορεί να χρησιμοποιεί:
- μη ιατρικές (υφασμάτινες) μάσκες ή απλές χειρουργικές μάσκες μιας χρήσης, φροντίζοντας επισταμένως για τη σωστή εφαρμογή τους, ή διπλές μάσκες (υφασμάτινη μάσκα πάνω από χειρουργική μάσκα).
Για όλους τους τύπους μασκών θα πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες οδηγίες για την κατάλληλη χρήση τους:
- Πλένετε επιμελώς τα χέρια σας με νερό και σαπούνι ή με αλκοολούχο αντισηπτικό υγρό πριν εφαρμόσετε τη μάσκα στο πρόσωπό σας και οπωσδήποτε πριν την αφαίρεσή της.
- Εφαρμόστε τη μάσκα στο πρόσωπό σας καλύπτοντας τη μύτη και όλη τη περιοχή του στόματος μέχρι και κάτω από το πηγούνι.
- Αφαιρέστε τη μάσκα τραβώντας ταυτόχρονα τα λάστιχα πίσω από τα αυτιά. Κατά την αφαίρεση βεβαιωθείτε ότι δεν αγγίζετε το μπροστινό μέρος της μάσκας. Η μάσκα πρέπει να αφαιρείται και να απορρίπτεται όταν υγρανθεί.
- Αν η μάσκα είναι μιας χρήσεως, απορρίψτε την με ασφαλή τρόπο σε κάδο κοινών αστικών απορριμμάτων και όχι ανακύκλωσης, κρατώντας την πάντα από τα λάστιχα. Οι μάσκες μιας χρήσεως δεν ανακυκλώνονται και δεν πρέπει να απορρίπτονται στους μπλε κάδους ανακύκλωσης.
- Εάν η μάσκα είναι πολλαπλών χρήσεων (υφασμάτινη) πρέπει να πλένεται το συντομότερο δυνατόν στο πλυντήριο ή στο χέρι με κοινό απορρυπαντικό και σε θερμοκρασία 60C και στη συνέχεια να σιδερώνεται.
Υπενθυμίζεται ότι η χρήση της μάσκας είναι ένα συμπληρωματικό μέτρο και δεν υποκαθιστά τα υπόλοιπα. Βάσει των διαθέσιμων έως σήμερα επιστημονικών δεδομένων, οι τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες για τα μέτρα ελέγχου και πρόληψης της μετάδοσης του SARS-CoV-2 ευρύτερα, περιλαμβάνουν: σωστή υγιεινή χεριών, φυσική απόσταση, χρήση προστατευτικής μάσκας, αποφυγή επαφής με το πρόσωπο, αναπνευστική υγιεινή (χρήση χαρτομάντηλου για τον βήχα ή πτάρνισμα), καλό αερισμό, απολύμανση επιφανειών, έγκαιρη ανίχνευση κρουσμάτων και απομόνωσή τους, καθώς και άμεση ιχνηλάτηση.