Σε τι συνίσταται η εκκολπωματίτιδα και πόσο επικίνδυνη είναι
Σύμφωνα με έρευνα, ορισμένοι παράγοντες του τρόπου ζωής φαίνεται να συνδέονται με την εκδήλωση φλεγμονής στο παχύ έντερο εξαιτίας της ύπαρξης εκκολπωμάτων. Συγκεκριμένα, η μελέτη που δημοσιοποιήθηκε στο περιοδικό American Journal of Gastrenterology εξέτασε ενδελεχώς το συσχετισμό μεταξύ αρκετών παραγόντων του τρόπου ζωής και του κινδύνου εκκολπωματίτιδας σεπάνω από 51.000 άνδρες με μέση ηλικία από 40 μέχρι 75 ετών.
Τα πορίσματα της εν λόγω μελέτης ανέδειξαν ότι η αυξημένη πρόσληψη κόκκινου κρέατος, η μειωμένη πρόσληψη φυτικών ινών, η απουσία σωματικής άσκησης, η παχυσαρκία και το κάπνισμα σχετίζονταν ανεξάρτητα με υψηλό κίνδυνο παρουσίασης εκκολπωματίτιδας, όπως επισημαίνει ο Γενικός Χειρουργός, MD, MSc Σπύρος Αυλωνίτης, επιστημονικός συνεργάτης της Παν/κής Κλινικής Saint Luc στις Βρυξέλλες και μέλος ερευνητικής ομάδας για τον καρκίνο του παχέος εντέρου στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, αναφορικά με τους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου.
Αναλυτικά, σημειώνει ότι «υπήρξε μείωση του κινδύνου (έως και 50%) εμφάνισης εκκολπωματίτιδας με την υιοθέτηση συνηθειών “υγιεινού τρόπου ζωής” (χαμηλή πρόσληψη κόκκινου κρέατος, υψηλή διατροφική πρόσληψη φυτικών ινών), φυσιολογικός δείκτης μάζας σώματος (φυσιολογικό βάρος σώματος), συχνή σωματική δραστηριότητα και αποφυγή καπνίσματος)». Σε μια διατροφή ή δίαιτα, η χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, η υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και κόκκινο κρέας, συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο συμπτωματικής εκκολπωματικής νόσου. Από την άλλη, οι φυτικές ίνες και μια χορτοφαγική επιλογή ενδέχεται να ελαττώσουν τη συχνότητα εκδήλωσης συμπτωμάτων εκκολπωματίτιδας, επομένως και την εντερική φλεγμονή.
Έτσι, η κατανάλωση ξηρών καρπών, σπόρων, καλαμποκιού και ποπ κορν δεν ταυτίζεται με ένταση του κινδύνου εκκολπωμάτωσης, εκκολπωματίτιδας και των επιπλοκών της (περιτονίτιδα, απόστημα, αιμορραγία). Σε μερικές μελέτες κιόλας, εντοπίστηκε το αντίθετο στη συσχέτιση μεταξύ κατανάλωσης ξηρών καρπών και εκδήλωσης εκκολπωματίτιδας. Η σωματική άσκηση δείχνει να μειώνει επίσης τον κίνδυνο εκκολπωματίτιδας και των παραλλαγών της, καθώς παρατηρήθηκε αυξημένη μείωση του κινδύνου με την έντονη γυμναστική όπως το τρέξιμο.
Επιπρόσθετα, η παχυσαρκία έχει χαρακτηριστεί με υψηλότερο κίνδυνο τόσο της εκκολπωματίτιδας όσο και των επιπλοκών της. Συνεπώς, ο αυξημένος δείκτης μάζας (BMI) συνιστά αποδεδιγμένα ένα σοβαρό αρνητικό παράγοντα για την εμφάνιση εκκολπωματίτιδας, βάσει όσων επισημαίνει ο Δρ. Αυλωνίτης. Ακολούθως, το κάπνισμα επιφέρει παρόμοιο αποτέλεσμα, δεδομένου ότι οι καπνιστές φέρεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για διάτρηση του παχέος εντέρου και ενδοκοιλιακού αποστήματος λόγω εκκολπωματίτιδας. Η καφεΐνη και το αλκοόλ παρόλα αυτά δε συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο για συμπτωματική εκκολπωματική νόσο.
Αρκετά είναι βέβαια και τα φάρμακα που έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εκκολπωματίτιδας και επιπλοκών της, εκ των οποίων τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (κοινά αντιφλεγμονώδη), τα στεροειδή και τα οπιούχα. Αντιστρόφως, οι στατίνες πιθανώς προκαλούν μειωμένο κίνδυνο διάτρησης παχέος εντέρου με εκκολπωματική νόσο. Αντίστοιχα, υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D έχουν συσχετιστεί με λιγότερο κίνδυνο νοσηλείας για εκκολπωματίτιδα. Ασθενείς με ιστορικό εκκολπωματίτιδας (φλεγμονή στο παχύ έντερο) ώστε να αποτραπεί η εμφάνιση και η υποτροπή της εκκολπωματίτιδας, οφείλουν να προσλαμβάνουν δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, χωρίς να κρίνεται αναγκαίο να αποφεύγουν τους σπόρους, το καλαμπόκι και τους ξηρούς καρπούς.
Συμπληρωματικά, οι ασθενείς συνίσταται να αναζητήσουν τις συμβουλές ειδικού, αλλά και να τηρούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής που συνεπάγεται διακοπή του καπνίσματος, σωματική δραστηριότητα, απώλεια βάρους (σε περιπτώσεις παχυσαρκίας) και ελάχιστη κατανάλωση κρέατος. Προτείνεται συνδυαστική δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες όταν η οξεία φάση ενός επεισοδίου εκκολπωματίτιδας έχει υποχωρήσει, με βάση μελέτες όπου η μακροχρόνια πρόσληψη φυτικών ινών δύναται να μετριάσει τη συχνότητα εμφάνισης υποτροπιάζουσας εκκολπωματίτιδας.
Κάποιοι ασθενείς με εκκολπωμάτωση πιθανόν να έχουν λάβει στο παρελθόν αυστηρή οδηγία από τον θεράποντα ιατρό να εξαιρέσουν τη διατροφή σπόρων, καλαμποκιού και ξηρών καρπών, διότι τα άπεπτα τμήματα τέτοιων ειδών διατροφής θα μπορούσαν να συσσωρευτούν σε ένα εκκόλπωμα και να υποκινήσουν την έναρξη φλεγμονής (εκκολπωματίτιδα). Αξίζει να αναφερθεί ότι αυτή η θεωρία δεν έχει αποδειχθεί απολύτως. Ενδεικτικά, σε μια διευρυμένη προοπτική μελέτη με 47.228 συμμετέχοντες ασθενείς, η κατανάλωση ξηρών καρπών, καλαμποκιού και ποπ κορν δεν αύξησε τον κίνδυνο εμφάνισης εκκολπωματίτιδας ή των σχετικών επιπλοκών (π.χ. αιμορραγία, περιτονίτιδα, ενδοκοιλιακό απόστημα). Ως εκ τούτων, δεν προτείνεται στους ασθενείς με ιστορικό εκκολπωματίτιδας να ταχθούν κατά της κατανάλωσης σπόρων, καλαμποκιού και ξηρών καρπών, ολοκληρώνει ο Δρ. Αυλωνίτης.