ASCO: Νέα δεδομένα αλλάζουν τον χάρτη στη μάχη κατά του καρκίνου
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα για δύσκολες και ανθεκτικές μορφές καρκίνου παρουσιάστηκαν στο φετινό ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO – American Society of Clinical Oncology), το οποίο πραγματοποιήθηκε από 29 Μαΐου έως 2 Ιουνίου στο Σικάγο.
Στο συνέδριο συμμετείχε η καθηγήτρια Παθολογίας Ογκολογίας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, διευθύντρια της Β’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ογκολογικής Εταιρείας, Αμάντα Ψυρρή. Σε συνέντευξή της στο Πρακτορείο FM και στην Τάνια Μαντουβάλου, παρουσίασε και σχολίασε τα σημαντικότερα ευρήματα που ανακοινώθηκαν.
«Με το που ξεκινάς το φάρμακο υποδορίως, μετά από ενάμιση μήνα μικραίνουν οι όγκοι σε μέγεθος και κάποιοι εξαφανίζονται», δήλωσε η κ. Ψυρρή, αναφερόμενη σε διειδικό μονοκλωνικό αντίσωμα «που φαίνεται να αυξάνει την επιβίωση ασθενών με υποτροπιάζον, ή μεταστατικό πλακώδες καρκίνωμα κεφαλής και τραχήλου, στους οποίους έχουν αποτύχει προηγούμενες θεραπείες με χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία. Σύμφωνα με την μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο, το 47% των ασθενών ανταποκρίθηκε στη θεραπεία, ενώ σε τέσσερις εξαφανίστηκαν όλα τα σημάδια της νόσου».
Ο καρκίνος κεφαλής και τραχήλου κατατάσσεται πέμπτος σε συχνότητα παγκοσμίως και συνδέεται κυρίως με το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ ή τη λοίμωξη από τον ιό HPV. Η συγκεκριμένη μελέτη αφορούσε περιστατικά που σχετίζονταν με κάπνισμα και αλκοόλ και όχι με HPV.
Σε ερώτηση σχετικά με τη χορήγηση της θεραπείας σε ασθενείς, η καθηγήτρια απάντησε: «Όχι, δεν ήταν μελέτη. Επειδή ανακοινώθηκαν στο ευρωπαϊκό ογκολογικό συνέδριο πριν μερικούς μήνες κάποια πολύ ελπιδοφόρα αποτελέσματα, υποβάλλαμε αίτημα για τη χορήγηση του σε ορισμένους ασθενείς με ανθεκτική νόσο, το οποίο εγκρίθηκε. Τα αποτελέσματα που έχουμε δει μέχρι στιγμής, είναι πολύ καλά με ταχείες εντυπωσιακές ανταποκρίσεις».
Αναφορικά με τον αδενοκαρκίνο, τη συχνότερη μορφή μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα, η κ. Ψυρρή τόνισε ότι οι νέες στοχευμένες θεραπείες, που επιλέγονται μετά από μοριακό έλεγχο του όγκου, εφαρμόζονται πλέον ακόμη και σε πρώιμα στάδια, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες ίασης.
Σε σχέση με τα σαρκώματα, τα οποία συγκαταλέγονται στους πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμους όγκους, επισημάνθηκε ότι «στο φετινό ASCO παρουσιάστηκε μελέτη για συγκεκριμένη κατηγορία σαρκωμάτων, σύμφωνα με την οποία ένα νέο από του στόματος μοριακό φάρμακο, χορηγούμενο μετά από αποτυχία της χημειοθεραπείας, οδήγησε σε παράταση της επιβίωσης, χωρίς εξέλιξη της νόσου και σε υψηλότερα ποσοστά ανταπόκρισης. Το συγκεκριμένο φάρμακο ήδη είναι εγκεκριμένο για καρκίνο του μαστού».
Όσον αφορά τα GLP-1, η ίδια σημείωσε ότι υπάρχουν ενδείξεις από πληθυσμιακές μελέτες για συσχέτιση με μειωμένη πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου. «Σύμφωνα με πληθυσμιακές και όχι κλινικές μελέτες, φάνηκε ότι οι ασθενείς που λάμβαναν GLP-1 με διάφορες ενδείξεις, είτε για τον διαβήτη, είτε για την παχυσαρκία, είχαν 38 με 50% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μεταστατικό καρκίνο, ειδικότερα πνεύμονα, μαστού, κολοορθικό και ήπατος, ενώ βελτιώθηκε και η επιβίωσή τους».
Για τον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, που αποτέλεσε μία από τις πιο πολυσυζητημένες ανακοινώσεις του συνεδρίου, η κ. Ψυρρή χαρακτήρισε τα ευρήματα ιδιαίτερα σημαντικά για μία νόσο με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές. «Ο καρκίνος του παγκρέατος χαρακτηρίζεται σε ποσοστό πάνω από 95% από μία μετάλλαξη σε ένα γονίδιο που λέγεται KRAS και η οποία προάγει την καρκινογένεση στο πάγκρεας και τη μετάσταση, την επιθετική συμπεριφορά του καρκίνου. Αυτό το γονίδιο δεν μπορούσαμε όλα αυτά τα χρόνια να το στοχεύσουμε. Για πρώτη φορά δημιουργήθηκε ένα φάρμακο, το Daraxonrasib, το οποίο χορηγείται από το στόμα και στοχεύει το συγκεκριμένο μοριακό μονοπάτι ανεξάρτητα από την παρουσία ή μη της συγκεκριμένης μετάλλαξης, διευρύνοντας δυνητικά τον αριθμό των ασθενών που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη θεραπεία».
Σε ό,τι αφορά την επιβίωση, η κ. Ψυρρή ανέφερε ότι «στους ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο μετά την αποτυχία της χημειοθεραπείας πρώτης γραμμής, η οποία χορηγείται σε μεταστατικά στάδια, η μέση συνολική επιβίωση φάνηκε να διπλασιάζεται, αυξανόμενη από 6,6 σε 13,2 μήνες. Και κάποιοι ασθενείς ωφελούνται πάρα πολύ, αν σκεφτεί κανείς ότι οι μήνες της αύξησης είναι ένας μέσος όρος. Το φάρμακο αυτό δοκιμάζεται τώρα σε στάδια πιο πρώιμης νόσου παγκρέατος, σε ιάσιμα στάδια, για να αυξήσει τα ποσοστά ίασης. Κάτι το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό».