1. Home
  2. Επικαιρότητα
  3. H γρίπη μέσα στην πανδημία
H γρίπη μέσα στην πανδημία

H γρίπη μέσα στην πανδημία

0

Η απροσδόκητη, αλλά λίαν επιθυμητή πτώση των περιπτώσεων για τη γρίπη κατά την πανδημία της COVID-19, απέδειξε ότι πολλά από τα μέτρα ατομικής προστασίας που λάβαμε ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά.

γρίπη πανδημίαΓράφει ο Ευάγγελος Φραγκούλης, Γενικός Ιατρός, Αναπληρωτής Αρχίατρος του ΕΔΟΕΑΠ.

O φόβος μιας διπλής επιδημίας, μιας επιδημίας γρίπης να τρέχει παράλληλα με την πανδημία COVID-19 -μέχρι τώρα δεν επιβεβαιώθηκε ευτυχώς- είναι μεγάλος, καθώς οι ήδη επιβαρυμένες από την COVID-19 ΜΕΘ και γενικότερα τα συστήματα υγείας θα οδηγούνταν σε κατάρρευση.

Αντιθέτως, τα κρούσματα και οι θάνατοι από γρίπη παγκοσμίως μειώθηκαν σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα. Χαρακτηριστικά στη χώρα μας κανένα δείγμα δεν βρέθηκε θετικό για ιούς γρίπης κατά την περίοδο γρίπης 2020–21 και στα συνολικά 442 δείγματα που ελέγχθηκαν κλινικά, όταν σε μια τυπική περίοδο γρίπης, όπως η 2018-19 είχαμε 388 σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης, εκ των οποίων τα 374 νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ. Η γρίπη παρέμεινε σχεδόν εξαφανισμένη και το καλοκαίρι, για δεύτερη συνεχόμενη περίοδο γρίπης, στο Νότιο ημισφαίριο.

Το τι θα σημαίνει η απουσία ουσιαστικά γρίπης για περισσότερο από ένα χρόνο για την επερχόμενη περίοδο γρίπης είναι άγνωστο και τα πιθανά σενάρια ποικίλλουν από την επανάληψη των αριθμών της περασμένης σεζόν έως την έκρηξη σε περιστατικά.

Αρκετές παράμετροι θα μπορούσαν να καθορίσουν τη βαρύτητα της επερχόμενης σεζόν γρίπης: η βαρύτητα της πανδημίας COVID-19 αυτό το φθινόπωρο και τον χειμώνα, ο βαθμός στον οποίο θα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται τα μέτρα προστασίας έναντι του SARS-CoV-2 και το πόσο καλά ταιριάζουν τα φετινά εμβόλια γρίπης με τους ιούς της γρίπης που κυκλοφορούν.

Η απροσδόκητη, αλλά λίαν επιθυμητή πτώση των περιπτώσεων γρίπης κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19 απέδειξε ότι πολλά από τα μέτρα ατομικής προστασίας που λάβαμε ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά.

Επιπρόσθετα της χρήσης μάσκας, της κοινωνικής αποστασιοποίησης και του πλυσίματος των χεριών, τα περισσότερα διεθνή ταξίδια σταμάτησαν και πολλές χώρες έκλεισαν τα σχολεία, κρατώντας τα παιδιά -την κύρια μηχανή μετάδοσης του ιού της γρίπης- στο σπίτι. Παρά τα μέτρα, η COVID-19 συνέχισε να εξαπλώνεται, αποδεικνύοντας ότι ο SARS-CoV-2 είναι πολύ πιο μεταδοτικός από τον ιό της γρίπης.

Δεδομένου ότι τώρα οι κοινωνίες ανοίγουν και οι μαθητές επέστρεψαν στο σχολείο, αναμένουμε ότι πιθανότατα η εξάπλωση του ιού της γρίπης θα επανέλθει από το φθινόπωρο.

H βαρύτητα της επερχόμενης περιόδου γρίπης πραγματικά είναι απρόβλεπτη. Οι προηγούμενες περίοδοι δεν ακολουθούσαν κάποιο πρότυπο. Κάποιες φορές μια ήπια εποχή ακολουθείται από μια βαρεία και άλλοτε από μια άλλη ήπια και αντίστροφα. Είναι δύσκολο να πούμε ποιος θα είναι ο αντίκτυπος μιας περιόδου που η γρίπη απουσιάζει. Δεν θα ήταν παράλογο να σκεφτούμε ότι θα έχουμε μια πιο βαριά σεζόν. Περιοχές που έχουν ανοίξει πλήρως πιθανώς θα είναι ευάλωτες σε μεγάλες περιόδους γρίπης, λόγω της έκπτωσης της ανοσίας του πληθυσμού τους τελευταίους 18 μήνες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 10- 30% του πληθυσμού εκτίθεται στη γρίπη κατά τη διάρκεια μιας τυπικής περιόδου. Αν αφαιρέσουμε 2 ολόκληρες σεζόν, αναφερόμαστε σε μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού χωρίς ανοσία. Είναι δύσκολο να εκτιμήσουμε, βέβαια, το μέγεθος του αντίκτυπου που κάτι τέτοιο θα μπορούσε να έχει.

Το σημαντικότερο μέτρο για την πρόληψη μιας δυνητικά σοβαρής πανδημίας γρίπης μπορεί να αποτελέσει ένα ενισχυμένο, μαζικό πρόγραμμα εμβολιασμού έναντι της γρίπης, κατ’ αναλογία με αυτό έναντι της COVID-19. Με όλο το βάρος να πέφτει στο εμβόλιο έναντι της COVID-19, δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε ειδικά φέτος τη σημασία του αντιγριπικού εμβολίου. Τα εμβόλια απευθύνονται στις ομάδες πληθυσμού που έχουν κατεξοχήν αυξημένο κίνδυνο από τη γρίπη. Ο φετινός στόχος για τη χώρα μας τέθηκε στα 4,2 εκατομμύρια εμβόλια, όταν το 2018-19 έγιναν 2,2 , το 2019-20 ήταν 3,2 και πέρσι προσεγγίσαμε τα 4 εκατομμύρια. Πλέον, οι ειδικοί απέσυραν προηγούμενη σύσταση να μεσολαβεί διάστημα τουλάχιστον 2 εβδομάδων μεταξύ της χορήγησης ενός εμβολίου έναντι της COVID-19 και οποιουδήποτε άλλου εμβολίου και συστήνουν πως τα εμβόλια έναντι του COVID-19 και της γρίπης, αλλά και άλλα όπως έναντι του πνευμονιοκόκκου, μπορούν να γίνουν ακόμα και ταυτόχρονα ή σε μικρή απόσταση του ενός από τα άλλα.

Καθώς οι ιοί της γρίπης μεταλλάσσονται τακτικά, τα εμβόλια ενημερώνονται ετησίως. Κάθε Φεβρουάριο, με βάση τα δεδομένα επιτήρησης, ο ΠΟΥ συστήνει τους 4 ιούς για τα εμβόλια της επερχόμενης περιόδου γρίπης στο Βόρειο ημισφαίριο. Η επιλογή δεν μπορεί να είναι απόφαση της τελευταίας στιγμής, καθώς χρειάζονται τουλάχιστον 6 μήνες για την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων εμβολίων. Οταν η κυκλοφορία της γρίπης είναι πολύ περιορισμένη, καθίσταται πιο δύσκολο να προβλέψουμε ποια στελέχη πρέπει να στοχεύουν τα εμβόλια και συνεπώς και μεγαλύτερη η πιθανότητα τα εμβόλια αυτής της σεζόν να μην ταιριάζουν με τα κυκλοφορούντα στελέχη. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, αν αναλογιστούμε πως στις πιο πετυχημένες χρονιές τους τα εμβόλια έναντι της γρίπης μειώνουν την πιθανότητα των εμβολιασθέντων να προσβληθούν από τη γρίπη κατά περίπου 60%.

Ο ΠΟΥ βασίζει τις συστάσεις του για το εμβόλιο της γρίπης του Βόρειου ημισφαιρίου 2021- 22 σε σημαντικά λιγότερα δεδομένα σχετικά με τους κυκλοφορούντες ιούς της γρίπης σε σχέση με τα τυπικά χρόνια, τα οποία σύμφωνα με τον οργανισμό δημιουργούν αβεβαιότητα σχετικά με την πλήρη έκταση της γενετικής και αντιγονικής ποικιλότητας των ιών. Με άλλα λόγια, με σχετικά λίγους ιούς διαθέσιμους για ταυτοποίηση, είναι πιθανό ότι κάποιοι που ενδέχεται να αποτελούν απειλή δεν έχουν εντοπιστεί.

Πηγή: Εφημερίδα “Περί Υγείας”