ΠΟΥ: Προειδοποιεί για επανεμφάνιση της φυματίωσης

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η φυματίωση -μια νόσος που προκαλείται από ένα βακτήριο και επιτίθεται στους πνεύμονες- βρίσκεται πάλι σε έξαρση μετά από χρόνια υποχώρηση, λόγω της πανδημίας Covid-19 που μείωσαν τους ελέγχους και την πρόσβαση στην περίθαλψη. Ο Οργανισμός κάνει λόγο για 1,6 εκατομμύριο θανάτους πέρυσι σε όλο τον κόσμο.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του ΠΟΥ για το 2021, 10,6 εκατομμύρια άνθρωποι ασθένησαν από φυματίωση, μια αύξηση 4,5% μέσα σε έναν χρόνο. Επίσης, το ποσοστό της συχνότητας της νόσου (νέα κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους ετησίως) αυξήθηκε κατά 3,6% μεταξύ 2020 και 2021, μετά την πτώση του κατά σχεδόν 2% ετησίως στη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών.

Το ποσοστό συχνότητας της φυματίωσης αυξήθηκε μεταξύ 2020 και 2021 παντού στον κόσμο, εκτός από την Αφρική, όπου οι διαταραχές στις υπηρεσίες υγείας που συνδέονταν με την πανδημία Covid-19 είχαν μικρό αντίκτυπο στον αριθμό των ανθρώπων που διαγιγνώσκονταν με τη νόσο.

Σε παγκόσμια κλίμακα, ο εκτιμώμενος ετήσιος αριθμός θανάτων από τη φυματίωση μειώθηκε μεταξύ 2005 και 2019, αλλά οι εκτιμήσεις για το 2020 και 2021 υποδηλώνουν ότι αυτή η τάση ανατράπηκε. Ο ΟΗΕ εκτιμά σε 1,6 εκατομμύριο τον αριθμό των θανάτων πέρυσι, δηλαδή μια επιστροφή στο επίπεδο του 2017. Αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση άνω του 14% σε σχέση με το 2019, όταν αυτή η μεταδοτική νόσος είχε σκοτώσει 1,4 εκατ. ανθρώπους (1,5 εκατ. το 2020).

Το μεγαλύτερο μέρος της εκτιμώμενης αύξησης των θανάτων καταγράφηκε πέρυσι σε τέσσερις χώρες: Ινδία, Ινδονησία, Μιανμάρ και Φιλιππίνες. Επιπρόσθετα, η συχνότητα της ανθεκτικής στα φάρμακα φυματίωσης αυξήθηκε επίσης — κατά 3% μεταξύ 2020 και 2021 — με 450.000 νέα κρούσματα φυματίωσης ανθεκτικής στη ριφαμπικίνη το 2021.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, “είναι η πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια που αναφέρεται αύξηση των ασθενών με φυματίωση, όπως και με την ανθεκτική στα φάρμακα φυματίωση”. Η πανδημία της Covid-19 έκανε δυσκολότερη σε μεγάλο βαθμό την πρόοδο στην καταπολέμηση της φυματίωσης. Η αναζωπύρωση της φυματίωσης στην πραγματικότητα θέτει σε κίνδυνο τη στρατηγική που έχει θέσει σε εφαρμογή ο ΠΟΥ, ο οποίος στοχεύει στη μείωση των θανάτων από τη νόσο αυτή κατά 90% και του ποσοστού συχνότητας της φυματίωσης κατά 80% έως το 2030, σε σύγκριση με το 2015.

Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι η ανάγκη για δράση έχει γίνει ακόμη πιο επιτακτική λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, των συγκρούσεων που λαμβάνουν χώρα σε άλλα μέρη του πλανήτη, της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης και των κινδύνων για την επισιτιστική ασφάλεια, καθώς αυτά τα στοιχεία “είναι πιθανό να επιδεινώσουν περαιτέρω μερικούς από τους σημαντικούς καθοριστικούς παράγοντες της φυματίωσης, όπως τα επίπεδα εισοδήματος και ο υποσιτισμός”.

Το 2019, η φυματίωση ήταν η 13η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως και η πρώτη αιτία θανάτου από λοιμώδη νόσο. Από το 2020, έχει γίνει η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου από μολυσματική ασθένεια, μετά την Covid-19 και πριν από το AIDS, σύμφωνα με την έκθεση του ΠΟΥ. Οι περισσότεροι άνθρωποι που ανέπτυξαν φυματίωση πέρυσι βρίσκονταν στη νοτιοανατολική Ασία (45%), στην Αφρική (23%) και στην περιοχή του Δυτικού Ειρηνικού (18%). Σε οκτώ χώρες, η Ινδία, η Ινδονησία, η Κίνα, οι Φιλιππίνες, το Πακιστάν, η Νιγηρία, το Μπαγκλαντές και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, σημειώνονται τα 2/3 των παγκόσμιων κρουσμάτων.