Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή: Το φαινόμενο των «εγκαταλελειμμένων εμβρύων»

Οι γεννήσεις δια της εφαρμογής μεθόδων Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής τα τελευταία χρόνια καταγράφουν αυξητική τάση παγκοσμίως αλλά και στη χώρα μας. Ενδεικτικά στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν από Μονάδες Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΜΙΥΑ) στην Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής τη διετία 2018-2019 καταγράφηκαν 10.000 γεννήσεις. Πρόκειται για ποσοστό περίπου 6% επί του συνόλου των γεννήσεων στη χώρα, κατά τη συγκεκριμένη διετία.Μετά από πρόσφατη αλλαγή του νομικού πλαισίου στην Ελλάδα, επιτρέπεται η ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή έως το 54ο έτος και η κρυοσυντήρηση γεννητικού υλικού, ζυγωτών και γονιμοποιημένων ωαρίων όχι μόνο για ιατρικούς αλλά και για κοινωνικούς λόγους και συγκεκριμένα για τη διατήρηση της γονιμότητας («κοινωνική κρυοσυντήρηση») ενώ θεσμοθετείται το δικαίωμα κρυοσυντήρησης αγονιμοποίητου γεννητικού υλικού (ωαρίων ή σπέρματος) – όχι γονιμοποιημένων ωαρίων (δηλαδή εμβρύων) – χωρίς τη συναίνεση του/της συζύγου ή του προσώπου µε το οποίο έχει συναφθεί σύμφωνο συμβίωσης ή του/της συντρόφου.

Η κρυοσυντήρηση αποτελεί ορόσημο για την Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή. Αλλά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σε πολλές χώρες, περιλαμβανομένης της Ελλάδας, το φαινόμενο των «εγκαταλελειμμένων εμβρύων». Πρόκειται για πλεονάζοντα γονιμοποιημένα έμβρυα τα οποία φυλάσσονται σε ιδιωτικές Μονάδες Κρυοσυντήρησης. Αυτά ανήκουν σε ζευγάρια που υποβλήθηκαν σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και είτε έχουν αποκτήσει τον αριθμό των απογόνων που επιθυμούν ή έχουν εγκαταλείψει την προσπάθεια για προσωπικούς λόγους.

«Συχνά τα ζευγάρια αυτά χάνουν την επαφή µε τη Μονάδα Ιατρικώς Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής, “εγκαταλείποντας” τα πλεονάζοντα κρυοσυντηρηµένα έµβρυά τους, τα οποία παραµένουν σε φύλαξη», εξηγεί ο κ. Κωνσταντίνος Πάντος, Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής. Έχει υπολογιστεί ότι το 12% των κρυοσυντηρηµένων εμβρύων τελικά εγκαταλείπονται.

«Βάσει του ισχύοντος πλαισίου τα έμβρυα αυτά μπορούν να δοθούν σε άλλα άτεκνα ζευγάρια, να δωρηθούν για ερευνητικούς σκοπούς ή να καταστραφούν, μετά από ενυπόγραφη προϋπάρχουσα συναίνεσή των ζευγαριών. Θα μπορούσαν όµως να υπάρξουν και άλλες επιλογές: είτε η διάθεσή τους σε Δηµόσια Τράπεζα προκειµένου να δοθούν σε άτεκνα ζευγάρια, πάντοτε µε τη σύµφωνη γνώµη των βιολογικών γονέων, είτε να καλλιεργήσουμε µία άλλη νοοτροπία εκείνης της κατάψυξης ωαρίων – δηλαδή αγονιµοποίητου γενετικού υλικού – ώστε να πάψει το φαινόµενο να µαζεύονται και να αποθηκεύονται µε αβέβαιο µέλλον χιλιάδες έµβρυα», υπογραμμίζει τέλος ο κ. Πάντος.