Μη αναστρέψιμες οφθαλμικές διαταραχές σε παιδιά και ενήλικες λόγω υπολογιστών

Έρευνα συνδέει την υπερβολική χρήση οθονών υπολογιστών και smartphone με πολλές προοδευτικές, μη αναστρέψιμες οφθαλμικές διαταραχές, όπως η ξηροφθαλμία και η μυωπία, σε ποσοστά που δεν έχουν προηγούμενο.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μέχρι το 2050, το 50% των ανθρώπων θα έχουν μυωπία
Είναι γεγονός πως υπήρξε μια εκθετική αύξηση του χρόνου οθόνης μετά την πανδημία και οι ειδικοί  εφιστούν την προσοχή σχετικά με το πώς η υπερβολική χρήση της οθόνης προκαλεί μόνιμες βλάβες στα μάτια μας.

Με την πάροδο του χρόνου, το παρατεταμένο βλέμμα στις οθόνες μπορεί να αλλάξει τη δομή του βολβού του ματιού και να οδηγήσει σε ατροφία των αδένων που τον διατηρούν υγρό. Η έρευνα θεωρεί υπαίτιο τον υπερβολικό χρόνο οθόνης για την αύξηση των οφθαλμικών διαταραχών, όπως η ξηροφθαλμία και η μυωπία, οι οποίες γίνονται όλο και πιο συχνές και επηρεάζουν περισσότερους νέους.

Ειδικότερα σε μια έρευνα της Στατιστικής Υπηρεσίας του Καναδά το 2022, οι Καναδοί ανέφεραν ότι κοιτούσαν οθόνες κατά μέσο όρο περίπου 3,2 ώρες την ημέρα. Ωστόσο, η καναδική έρευνα που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2023 δείχνει ότι οι μέσοι όροι του επαγγελματικού και ψυχαγωγικού χρόνου οθόνης μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν πολύ υψηλότεροι από τα επίπεδα πριν από την πανδημία, με τους ανθρώπους να αναφέρουν συχνά έξι έως επτά ώρες έκθεσης την ημέρα. Οι συμμετέχοντες σε αυτή τη μελέτη ανέφεραν ότι περνούσαν μεταξύ μηδέν και 12,5 ώρες την ημέρα στις οθόνες μόνο για αναψυχή.

Μέχρι το 2050, περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού αναμένεται να είναι μυωπικός, που σημαίνει ότι ένας στους δύο ανθρώπους θα έχει μυωπία, εύρημα που υποστηρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Τι είναι η μυωπία και η ξηροφθαλμία;

Η μυωπία εμφανίζεται όταν ο βολβός του ματιού επιμηκύνεται από μπροστά προς τα πίσω. Αυτό επηρεάζει την ικανότητά του να κάμπτει το φως, το οποίο επιτρέπει την ευκρινή όραση. Η επιμήκυνση αυτή αυξάνει τη μυωπία, καθιστώντας τα μακρινά αντικείμενα θολά.

Ενώ η μυωπία  έχει γενετική συνιστώσα, έχει αποδειχθεί ότι εξελίσσεται ταχύτερα σε άτομα που χρησιμοποιούν υπερβολικά τις οθόνες.

Τα ανθρώπινα μάτια μπορεί επίσης να γίνουν με τα χρόνια ξηρά εάν οι μεϊβομιανοί αδένες – ένας σμηγματογόνος αδένας που βοηθά στη δημιουργία προστατευτικής δακρυϊκής μεμβράνης – φράξουν ή ατροφήσουν. Οι μεϊβομιανοί αδένες εκκρίνουν μεϊμπούμιο, το οποίο είναι μια εξειδικευμένη ουσία που περιέχει λιπίδια τα οποία προστατεύουν την επιφάνεια των ματιών.

Είναι διαφορετικό από τα υδαρή δάκρυα που ξεπλένουν το μάτι. Με το πέρασμα του χρόνου τα μάτια γίνονται ξηρά, ευαίσθητα στο φως και ερεθισμένα. Η έρευνα έχει συσχετίσει το βλέμμα επί μακρόν σε ψηφιακές συσκευές  με την υποβαθμισμένη λειτουργία των αδένων, ακόμη και σε παιδιά.

Όταν οι άνθρωποι κοιτάζουν επίμονα τις οθόνες, ο ρυθμός που ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους μειώνεται. Το ανοιγοκλείσιμο ενεργοποιεί τους μεϊβομιανούς αδένες. Εάν το μάτι δεν ανοιγοκλείνει αρκετά,  μπορεί να προκαλέσει φράξιμο στους αδένες και, με την πάροδο του χρόνου, να τους βλάψει.

Καθόλου χρόνος στην οθόνη τουλάχιστον για τον πρώτο χρόνο ζωής Οι ειδικοί αναφέρουν ότι όσο περισσότερο χρόνο περνούν τα παιδιά κοιτάζοντας οθόνες, τόσο πιο πιθανό είναι να αναπτύξουν μυωπία.

Στο πρώτο έτος της ζωής, τα παιδιά δεν πρέπει να περνούν καθόλου χρόνο κοιτάζοντας τις οθόνες.

Η έκρηξη στα περιστατικά που αφορούν τα προβλήματα όρασης στα μικρά παιδιά απασχολεί έντονα τους επιστήμονες, παροτρύνοντας τους γονείς να απουτρέπουν τα παιδιά από τις οθόνες και να περνούν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους.

Η μυωπία είναι μη αναστρέψιμη, η εξέλιξή της ωστόσο μπορεί να επιβραδυνθεί στις περισσότερες περιπτώσεις. Συνήθως αντιμετωπίζεται με γυαλιά οράσεως ή φακούς επαφής. Υπάρχουν επίσης διορθωτικές επεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων λέιζερ κερατοειδούς ή εμφυτεύματα ενδοφθάλμιου φακού. Οι τοπικές σταγόνες χρησιμοποιούνται επίσης συχνά για να επιβραδύνουν την εξέλιξη της μυωπίας στην παιδική ηλικία.

Η ατροφία του μεϊβομιανού αδένα αντιμετωπίζεται με θεραπεία με έντονο παλμικό φως, ή IPL, ή με τη χρήση ειδικής βελόνας για ανίχνευση κάθε αδένα για καθαρισμό των 25 ή 30 αδένων από ουλώδη ιστό ή εμπόδια.

Πρόληψη
Περιορίστε τη χρήση της οθόνης και κάντε διαλείμματα.
Πηγαίνετε έξω.
Μετακινήστε την οθόνη σε μια γωνία που να μην κουράζεστε να κοιτάξετε ψηλά και να έχετε τα μάτια σας πιο ανοιχτά.
Χρησιμοποιήστε σταγόνες λίπανσης χωρίς συντηρητικά, ειδικά για ενήλικες.
Χρησιμοποιήστε τον κανόνα 20/20/20: Κάθε 20 λεπτά χρειάζονται 20 δευτερόλεπτα για να ανοιγοκλέινουν  πλήρως 20 φορές.