Παιδικοί εμβολιασμοί: Μείωση σε 16 χώρες της ΕΕ μετά την πανδημία
Σημάδια υποχώρησης παρουσιάζουν τα ποσοστά παιδικού εμβολιασμού σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες μετά την πανδημία Covid-19, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία για τον κίνδυνο επανεμφάνισης λοιμωδών νοσημάτων, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση The Lancet.
Η έρευνα εξέτασε την εμβολιαστική κάλυψη για επτά παιδικά εμβόλια στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο μεγαλύτερη των 40 ετών, από το 1980 έως το 2024. Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και της UNICEF.
Στα εμβόλια που εξετάστηκαν περιλαμβάνονται εκείνα για τη διφθερίτιδα, τον τέτανο και τον κοκκύτη, την ηπατίτιδα Β, τη μηνιγγίτιδα Β, την πολιομυελίτιδα, την πνευμονιοκοκκική νόσο, καθώς και την ιλαρά και την ερυθρά.
Σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών
Οι συγγραφείς της ανάλυσης, η οποία δημοσιεύθηκε στο The Lancet Regional Health, κάνουν λόγο για μια «σύνθετη εικόνα» όσον αφορά την πορεία των εμβολιασμών στην Ευρώπη.
Από τη μία πλευρά, η ΕΕ έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, με τα ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης να έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, η εικόνα διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών.
Το 2024, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία είχαν εμβολιαστική κάλυψη τουλάχιστον 95% και για τα επτά εμβόλια που εξετάστηκαν. Αντίθετα, στη Ρουμανία η κάλυψη βρισκόταν κάτω από το 80%.
Σε 16 χώρες μειώθηκαν τα ποσοστά
Παρά τη συνολική πρόοδο, οι ερευνητές εντόπισαν μια σημαντική επιδείνωση τα τελευταία χρόνια.
Συγκεκριμένα, 16 χώρες της ΕΕ κατέγραψαν μείωση στην εμβολιαστική κάλυψη για τουλάχιστον τέσσερα από τα επτά εμβόλια.
Η υποχώρηση ήταν ιδιαίτερα έντονη στη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Ιρλανδία, την Ολλανδία, τη Ρουμανία και τη Σουηδία, όπου μειώθηκαν τα ποσοστά και για τα επτά εμβόλια που περιλαμβάνονταν στην ανάλυση.
Στη Γερμανία και την Ισπανία καταγράφηκε μείωση για πέντε από τα επτά εμβόλια, ενώ στη Γαλλία και την Ιταλία η κάλυψη αυξήθηκε για τέσσερα και μειώθηκε για τρία εμβόλια.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις
Οι σημαντικότερες πρόσφατες υποχωρήσεις αφορούν τα εμβόλια κατά της μηνιγγίτιδας Β και της πολιομυελίτιδας, για τα οποία καταγράφηκε μείωση σε 20 χώρες.
Ακολούθησαν η ηπατίτιδα Β, με μείωση σε 18 χώρες, και τα εμβόλια κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη, με μείωση σε 17 χώρες.
Αντίθετα, οι τάσεις για την ιλαρά και την ερυθρά εμφανίζονται συγκριτικά λιγότερο αρνητικές.
Η περίοδος της πανδημίας
Οι περισσότερες από τις μειώσεις που καταγράφηκαν άρχισαν μεταξύ 2019 και 2022, δηλαδή σε μια περίοδο που συμπίπτει χρονικά με την πανδημία της Covid-19.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αναστάτωση που προκλήθηκε στα συστήματα υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας ενδέχεται να συνέβαλε στις αλλαγές αυτές. Ωστόσο, διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν σχεδιάστηκε για να εξετάσει τις αιτίες πίσω από τις μεταβολές στην εμβολιαστική κάλυψη.
Οι ίδιοι υπογραμμίζουν την ανάγκη διατήρησης υψηλών και σταθερών ποσοστών εμβολιασμού, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης λοιμωδών νοσημάτων.
Τα οφέλη του εμβολιασμού
Κατά τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, ο εμβολιασμός έχει συμβάλει σημαντικά στη μείωση της νοσηρότητας και της θνητότητας από ασθένειες όπως ο τέτανος, ο κοκκύτης, η πνευμονία, η ιλαρά, η γρίπη και η διφθερίτιδα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι εμβολιασμοί έχουν αποτρέψει περισσότερους από 154 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως τα τελευταία 50 χρόνια, με ιδιαίτερα σημαντικό όφελος για τα παιδιά.
Η πανδημία Covid-19, παράλληλα με τη διατάραξη της λειτουργίας των συστημάτων υγείας, συνδέθηκε με αυξημένη δυσπιστία και διάδοση παραπληροφόρησης γύρω από τον εμβολιασμό, γεγονός που αποτελεί μία ακόμη πρόκληση για τη διατήρηση της εμβολιαστικής κάλυψης.