Παρενέργειες των φαρμάκων για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους

Τα φάρμακα GLP-1 (ανάλογα και αγωνιστές υποδοχέων) για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους έχουν αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικά, αλλά έχουν παρενέργειες. Μεταξύ αυτών των παρενεργειών είναι η χαλάρωση του προσώπου και η τάση του να κάνει ρυτίδες, αν και οποιαδήποτε γρήγορη απώλεια βάρους θα μπορούσε να προκαλέσει κάτι τέτοιο.

Τι είναι τα φάρμακα GLP-1 και πώς δρουν;

Τα φάρμακα GLP-1, που ονομάζονται επίσης αγωνιστές GLP-1, είναι συντομευμένες ονομασίες για αγωνιστές υποδοχέα πεπτιδίου-1 τύπου γλυκαγόνης. Οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 μιμούνται την ορμόνη GLP-1 που απελευθερώνεται φυσικά στο γαστρεντερικό σωλήνα ως απόκριση στο φαγητό. Όταν τρώτε, το πεπτικό σας σύστημα διασπά τους υδατάνθρακες σε απλά σάκχαρα που ταξιδεύουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματός σας. Το GLP-1 ενεργοποιεί την απελευθέρωση ινσουλίνης από το συκώτι σας. Η ινσουλίνη βοηθά στην εκτόξευση της γλυκόζης (ζάχαρης) από την κυκλοφορία του αίματος και στα κύτταρά σας, όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για θρέψη και ενέργεια.

 Οι αγωνιστές GLP-1 διεγείρουν το πάγκρεας να απελευθερώσει ινσουλίνη και καταστέλλει την απελευθέρωση μιας άλλης ορμόνης που ονομάζεται γλυκαγόνη, που και οι δύο βοηθούν στον έλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε άτομα με διαβήτη τύπου 2. Αυτά τα φάρμακα δρουν επίσης στον εγκέφαλο για να μειώσουν την πείνα και δρουν στο στομάχι για να καθυστερήσουν την κένωση, ώστε να αισθάνεστε χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αυτά τα αποτελέσματα μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια βάρους, η οποία μπορεί να είναι σημαντικό μέρος της διαχείρισης του διαβήτη. Οι αγωνιστές GLP-1 έχουν χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 για περίπου δύο δεκαετίες. Πιο πρόσφατα, ο FDA (Οργανισμός Ελέγχου Φαρμάκων και Τροφίμων των ΗΠΑ) ενέκρινε αρκετούς αγωνιστές GLP-1 για απώλεια βάρους σε άτομα με παχυσαρκία που δεν έχουν διαβήτη. Όταν χρησιμοποιούνται για υπέρβαρο άτομο ή παχυσαρκο, τα φάρμακα συνήθως συνταγογραφούνται σε υψηλότερες δόσεις από ό,τι όταν συνταγογραφούνται για διαβήτη.

Δέκα φάρμακα GLP-1 είναι εγκεκριμένα από τον FDA για τη θεραπεία είτε του διαβήτη τύπου 2 είτε για την απώλεια βάρους. Ορισμένοι αγωνιστές GLP-1 έχουν την ίδια γενική ονομασία, αλλά διατίθενται στην αγορά με διαφορετική εμπορική ονομασία και έχουν εγκριθεί για διαφορετικό σκοπό, ανάλογα με τη δόση και τον τρόπο λήψης τους: 

Διαφορές μεταξύ των φαρμάκων GLP-1 οι οποίες περιλαμβάνουν:

Δοσολογίες : Τα φάρμακα GLP-1 για απώλεια βάρους συνήθως περιλαμβάνουν υψηλότερες δόσεις από το ίδιο φάρμακο που λαμβάνεται για τη διαχείριση του διαβήτη.

Πώς λαμβάνονται:  Τα περισσότερα χορηγούνται με ένεση, αλλά υπάρχει μία επιλογή χαπιού (Rybelsus).

Πρόσθετα οφέλη: Ορισμένα έχουν βρεθεί ότι προστατεύουν την καρδιά και μπορούν να ωφελήσουν άτομα που διατρέχουν κίνδυνο καρδιακής προσβολής.

Ηλικία: Όλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ενήλικες, αλλά μερικά είναι εγκεκριμένα και για παιδιά.

Ανοχή: Εάν το σώμα του ασθενή δεν μπορεί να ανεχθεί ένα φάρμακο GLP-1, δύναται να δοκιμάσει κάποιο άλλο.

Το “πρόσωπο του Ozempic” ως παρενέργεια των φαρμάκων GLP-1

Tο “Ozempic face” θεωρείται παρενέργεια των φαρμάκων GLP-1, αν και ο όρος είναι παραπλανητικός επειδή η χαλάρωση του προσώπου  μπορεί να είναι παρενέργεια οποιουδήποτε φαρμάκου GLP-1 ή να είναι αποτέλεσμα οποιασδήποτε άλλης αιτίας ταχείας απώλειας βάρους. Η γρήγορη απώλεια λίπους στο πρόσωπο μπορεί να προκαλέσει:  άδειο βλέμμα στο πρόσωπο, αλλαγές στο μέγεθος των χειλιών, των μάγουλων και του πηγουνιού, ρυτίδες στο πρόσωπο, βυθισμένα μάτια, κρέμασμα γύρω από το σαγόνι και το λαιμό. Εάν το βάρος χάνεται με πιο σταδιακό τρόπο, αυτές οι αλλαγές μπορεί να μην είναι τόσο αισθητές. Υπαίτιος είναι ο γρήγορος ρυθμός απώλειας βάρους που συμβαίνει με τα φάρμακα GLP-1 που μπορεί να κάνει πιο εμφανείς τις αλλαγές στο πρόσωπο. Εάν οι παρενέργειες είναι έντονες, μπορούν να αντιμετωπιστούν με πλαστική χειρουργική.

Άλλες παρενέργειες των φαρμάκων GLP-1

Τα γαστρεντερικά συμπτώματα – ναυτία, έμετος, διάρροια και δυσκοιλιότητα – είναι μακράν οι πιο συχνές παρενέργειες των φαρμάκων GLP-1. Η ναυτία μπορεί να αντιμετωπιστεί αποφεύγοντας έντονες μυρωδιές και τρώγοντας κράκερ, μέντα ή τρόφιμα ή ποτά με βάση το τζίντζερ περίπου μισή ώρα μετά τη λήψη ενός φαρμάκου GLP-1.

Ο έμετος μπορεί να αντιμετωπιστεί με το να παραμένετε καλά ενυδατωμένοι και να τρώτε πιο συχνά γεύματα σε μικρότερες ποσότητες.

Η διάρροια μπορεί να αντιμετωπιστεί πίνοντας άφθονο νερό και αποφεύγοντας τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.

Η δυσκοιλιότητα μπορεί να αντιμετωπιστεί λαμβάνοντας αρκετές φυτικές ίνες στη διατροφή σας και πίνοντας άφθονο νερό.

Για να βοηθήσετε στην αποφυγή γαστρεντερικών παρενεργειών των φαρμάκων GLP-1: Τρώτε αργά και σταματήστε όταν χορτάσετε. Έχετε μικρότερες μερίδες. Αποφύγετε να είστε πολύ δραστήριοι αμέσως μετά το φαγητό. Λιγότερο συχνές αλλά πιο σοβαρές παρενέργειες των αγωνιστών GLP-1 περιλαμβάνουν: παγκρεατίτιδα, μια φλεγμονή του παγκρέατος που προκαλεί κοιλιακό άλγος,  γαστροπάρεση, κατά την οποία η κίνηση της τροφής έξω από το στομάχι επιβραδύνεται ή διακόπτεται,  απόφραξη του εντέρου, μια απόφραξη που εμποδίζει την τροφή να περάσει από τα έντερα , κρίσεις χολόλιθων και απόφραξη του χοληδόχου πόρου.

Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων GLP-1 δεν είναι σοβαρές

Θα πρέπει ωστόσο να αναζητήσετε αμέσως ιατρική βοήθεια εάν έχετε: έντονο έμετο και διάρροια , έντονο πόνο ή ευαισθησία στην κοιλιά σας, κίτρινο χρώμα δέρματος. Επιπλέον, ενημερώστε το γιατρό σας ότι παίρνετε φάρμακα GLP-1 εάν κάνετε κάποια χειρουργική επέμβαση ή μια διαδικασία που περιλαμβάνει γενική αναισθησία. Επειδή τα φάρμακα GLP-1 επιβραδύνουν την πέψη, μπορεί να χρειαστεί να σταματήσετε να τα παίρνετε λίγες μέρες νωρίτερα για να βεβαιωθείτε ότι έχετε άδειο στομάχι πριν κάνετε την αναισθησία.