Πόσο επικίνδυνο είναι το μπλε φως για το δέρμα σας;
Το φως του ήλιου είναι μια ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία με διάφορα μήκη κύματος. Αυτή η ακτινοβολία χωρίζεται σε τρία είδη: α) τις ορατές ακτίνες οι οποίες έχουν μήκος κύματος από 400 nm έως 700 nm. Κοντά στα 400 nm βλέπουμε αυτή την ακτινοβολία ως ιώδες-μπλε χρώμα και κοντά στα 700 nm την βλέπουμε ως κόκκινο χρώμα. Τα μάτια μας δεν μπορούν να δουν ακτίνες με μήκος κύματος κάτω από τα 400 nm -αυτή είναι η υπεριώδης ακτινοβολία (UltraViolet)- ούτε μπορούν να δουν τις ακτίνες που έχουν μήκος κύματος πάνω από τα 700 nm -αυτή είναι η υπέρυθρη ακτινοβολία (InfraRed). Το γεγονός ότι κάποια μήκη κύματος του φωτός δεν δημιουργούν εικόνες στα μάτια μας δεν σημαίνει ότι δεν επηρεάζουν με άλλο τρόπο.
Το ορατό φως αντιπροσωπεύει το 50% του φάσματος του ηλιακού φωτός και η μπλε ζώνη του ορατού φάσματος έχει ένα υψηλό επίπεδο ενέργειας. Και είναι παντού γύρω μας. Ο ήλιος εκπέμπει μπλε φως, το ίδιο και οι λαμπτήρες φθορισμού και οι πυρακτώσεως, τα κινητά τηλέφωνα, οι οθόνες υπολογιστών και οι τηλεοράσεις με επίπεδη οθόνη.
Υπάρχουν κίνδυνοι από το μπλε φως;
Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι το μπλε φως μπορεί να έχει επιβλαβή επίδραση στο δέρμα και τα μάτια και να διαταράξει τον κιρκάδιο ρυθμό (το εσωτερικό μας ρολόι). Οι μελέτες που διερευνούν την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας στο δέρμα έχουν επικεντρωθεί στην υπεριώδη ακτινοβολία, ιδιαίτερα στην UVB, η οποία είναι υπεύθυνη κυρίως για τα ηλιακά εγκαύματα. Η UV που επηρεάζει το δέρμα μας αποτελείται από τις ακτίνες UVA (315-400 nm) και τις ακτίνες UVB (280-315 nm). Η UVB διεισδύει μόνο στην επιδερμίδα μας ενώ μέρος της UVA διεισδύει βαθύτερα στο δέρμα φτάνοντας περίπου στο μέσον του χορίου το οποίο βρίσκεται κάτω από την επιδερμίδα.
Ενώ η UVB ενοχοποιείται πολύ περισσότερο για το μελάνωμα, η UVA είναι αυτή που προκαλεί κυρίως τη φωτογήρανση. Η UVA βλάπτει όχι μόνο τα κύτταρα της επιδερμίδας αλλά επίσης το κολλαγόνο και την ελαστίνη που συνθέτουν τη δομή του χορίου και διατηρούν την ελαστικότητα του δέρματος. Αποτελεί σχεδόν το 95% της συνολικής υπεριώδους ακτινοβολίας που φτάνει στην επιφάνεια της Γης ενώ η UVB αποτελεί το 5%. Οι βλάβες προκαλούνται μέσω οξειδωτικού στρες που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία, δηλαδή του σχηματισμού υπερβολικής ποσότητας ελευθέρων ριζών.
Το μπλε φως έχει επίσης τη δυνατότητα να βλάψει όλα τα στρώματα του δέρματος, προκαλώντας οξειδωτικό στρες. Μάλιστα, το μπλε φως, που έχει μήκος κύματος από 400 έως 500 nm διαπερνά ολόκληρο το χόριο και φτάνει στο στρώμα που είναι κάτω από αυτό, στον λιπώδη ιστό. Το μεγαλύτερο μέρος του ηλιακού φωτός δεν φτάνει στο δέρμα, αλλά το 1-5% του ιώδους-μπλε και πράσινου φωτός είναι σε θέση να διεισδύσει σε βάθος ανάλογα με το μήκος κύματος. Έτσι, το ιώδες-μπλε φως, γνωστό ως HEV light (High Energy Visible light) έχει την ικανότητα να διεισδύει βαθύτερα στο δέρμα μας, σε σύγκριση με τις ακτίνες UVA και UVB, και να συμβάλει στη δημιουργεί ρυτίδων και στη γήρανση του δέρματος.
Η έρευνα έχει έδειξε ότι το μπλε φως μπορεί να προκαλέσει μελάγχρωση (μαύρισμα) σε όλους τους τύπους δέρματος -δεν μαυρίζουμε μόνο από την υπεριώδη ακτινοβολία αλλά και από το ορατό φως. Ενώ πολλοί άνθρωποι θεωρούν το μαύρισμα ένα επιθυμητό χαρακτηριστικό, είναι δείκτης βλάβης του δέρματος και παραγωγής ελευθέρων ριζών. Οι μελέτες έδειξαν επίσης ότι το μπλε φως μπορεί να ενεργοποιήσει γονίδια που σχετίζονται με τη φλεγμονή και τη φωτογήρανση.
Το μπλε φως μπορεί να βλάψει το δέρμα, αλλά είναι λιγότερο σαφές ποιες πηγές μπλε φωτός είναι επιβλαβείς για τον άνθρωπο. Το μπλε φως από τις οθόνες είναι υπεύθυνο μόνο για ένα κλάσμα αυτού που συνολικά λαμβάνουμε. Μελέτη της γερμανικής εταιρείας περιποίησης δέρματος Biersdorf διαπίστωσε ότι μια ολόκληρη εβδομάδα έκθεση στο μπλε φως από οθόνη σε απόσταση 30 εκατοστών ισοδυναμεί με μόλις 1 λεπτό μεσημεριανού καλοκαιρινού ήλιου στο Αμβούργο της Γερμανίας. Άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι το μπλε φως από τις οθόνες ήταν 100-1.000 φορές λιγότερο έντονο από το μπλε φως του ήλιου. Επίσης, απέτυχε να προκαλέσει μέλασμα, το οποίο προκαλεί κηλίδες αποχρωματισμού του δέρματος, σε ασθενείς που πάσχουν από την πάθηση. Με βάση αυτά τα στοιχεία η έκθεση σε οθόνες προκαλεί ασήμαντη ζημιά στο δέρμα σε σύγκριση με την έκθεση στον ήλιο.
Η βιομηχανία καλλυντικών έχει αρχίσει να αναπτύσσει μια ευρεία γκάμα προϊόντων περιποίησης δέρματος και οι εταιρείες ισχυρίζονται ότι αποτρέπουν τις ζημιές από το μπλε φως. Ωστόσο, δεν υπάρχει ρυθμισμένη ή τυποποιημένη δοκιμή για την αξιολόγηση της ικανότητας ενός προϊόντος να αποτρέπει τη ζημιά. Οι εταιρείες πραγματοποιούν επιστημονικές δοκιμές σε αυτά τα προϊόντα, αλλά μπορούν να χρησιμοποιήσουν οποιοδήποτε αριθμό αξιολογήσεων στην εργασία τους. Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από τους κανονισμούς σχετικά με τα αντηλιακά που περιέχουν παράγοντες αντηλιακής προστασίας (SPF). Η δοκιμή SPF ρυθμίζεται στενά από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO). Όλα τα προϊόντα που ισχυρίζονται ότι περιέχουν SPF υποβάλλονται σε πανομοιότυπο καθεστώς δοκιμών.
Πηγή: Έντυπο «Περί Υγείας»