Γιατί «λιγουρευόμαστε» ένα γλυκό μετά το φαγητό μας

Δεν είναι τυχαίο ότι μετά το μεσημεριανό ή το βραδινό γεύμα εμφανίζεται έντονη επιθυμία για σοκολάτα ή κάποιο άλλο γλυκό.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η ανάγκη για γλυκό δεν οφείλεται μόνο σε έλλειψη αυτοσυγκράτησης, αλλά σε συνδυασμό βιολογικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Ακολουθούν οι έξι βασικότεροι λόγοι:

Υπερβολικός περιορισμός ζάχαρης

Όταν αποκλείουμε εντελώς κάποια τρόφιμα ή μειώνουμε δραστικά τη ζάχαρη, ο εγκέφαλος αντιδρά με αυτό που ονομάζεται «αντιληπτή στέρηση». Ακόμη κι αν δεν υπάρχει πραγματική ανάγκη, νιώθουμε ότι στερούμαστε κάτι, αυξάνοντας τις λιγούρες. Η επιθυμία αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό μια αντίδραση που μαθαίνουμε, εξηγούν οι ειδικοί.

Διαφημίσεις και social media

Ζούμε σε περιβάλλον που μας βομβαρδίζει με προκλήσεις – διαφημίσεις, social media, ετικέτες, ακόμα και η παρουσία συσκευασμένων σνακ στα ράφια. Η συνεχής έκθεση σε αυτές τις εικόνες πυροδοτεί αντιδράσεις στο σώμα: αυξημένη σιελόρροια, ταχύτερο καρδιακό παλμό και έντονη ενεργοποίηση των κέντρων ανταμοιβής του εγκεφάλου.

Η ζάχαρη ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής

Η γλυκιά γεύση προκαλεί έκκριση σεροτονίνης και ντοπαμίνης – ορμονών που δημιουργούν αίσθημα ευχαρίστησης. Γι’ αυτό είναι τόσο συνηθισμένο το «συναισθηματικό φαγητό» ή η κατανάλωση υπό πίεση. Η άμεση ευχαρίστηση που παρέχει το γλυκό είναι προσωρινή, ενώ η υπερβολική ζάχαρη μειώνει μακροπρόθεσμα τα φυσιολογικά επίπεδα ντοπαμίνης.

Ανισορροπία σακχάρου στο αίμα

Ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες χωρίς αρκετή πρωτεΐνη, φυτικές ίνες ή καλά λιπαρά μπορεί να προκαλέσει απότομες αυξομειώσεις σακχάρου στο αίμα. Το αποτέλεσμα είναι η έντονη επιθυμία για άμεση ενέργεια, δηλαδή για κάτι γλυκό. Αυτός ο «κύκλος ζάχαρης» τροφοδοτεί τις λιγούρες. Η λύση είναι πιο ισορροπημένα γεύματα που σταθεροποιούν το σάκχαρο.

Οι γευστικοί κάλυκες ζητούν κάτι διαφορετικό

Μετά από αρκετή ποσότητα αλμυρού ή πικάντικου φαγητού, η αίσθηση της γεύσης «κουράζεται» και ο οργανισμός αναζητά νέα γευστική εμπειρία – συνήθως κάτι γλυκό. Το φαινόμενο ονομάζεται «αισθητηριακός κορεσμός». Για να περιοριστεί, συνιστάται να συνδυάζονται στο κυρίως γεύμα όλες οι βασικές γεύσεις: γλυκό, αλμυρό, ξινό, πικρό, ουμάμι.

Οι λιγούρες κορυφώνονται το βράδυ

Μελέτες δείχνουν ότι η επιθυμία για γλυκά και αλμυρά σνακ αυξάνεται μέσα στη μέρα και κορυφώνεται το βράδυ. Αυτό συνδέεται τόσο με τον κιρκάδιο ρυθμό όσο και με τη μείωση αυτοελέγχου λόγω νοητικής κόπωσης. Καθώς περνούν οι ώρες, γίνεται πιο δύσκολο να αντισταθούμε σε μια λιχουδιά.

Πώς να ικανοποιήσετε την ανάγκη για γλυκό πιο υγιεινά

Δεν χρειάζεται να στερείστε εντελώς τα γλυκά, αφού μια μικρή ποσότητα μία στο τόσο δεν βλάπτει. Οι ειδικοί προτείνουν:

• Ένα φρέσκο φρούτο

• Τσάι με γεύση βανίλιας ή σοκολάτας

• Ζεστή σοκολάτα με γάλα χαμηλών λιπαρών

• Σορμπέ από κατεψυγμένα μούρα και λίγο κακάο

• Παγωμένο γιαούρτι που φτιάχνετε μόνοι σας

Με αυτές τις επιλογές ικανοποιείτε την ανάγκη για γλυκό χωρίς να φορτώνετε τον οργανισμό με περιττή ζάχαρη και θερμίδες.