Η καθιστική ζωή και οι επιπτώσεις της στον οργανισμό
Η κίνηση αποτελεί βασικό στοιχείο της ανθρώπινης ζωής. Το σώμα μας είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε οι μύες και το μυοσκελετικό σύστημα να βρίσκονται σε συνεχή δραστηριότητα. Παρ’ όλα αυτά, ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει περιορίσει σημαντικά τη σωματική κίνηση. Η εξέλιξη της τεχνολογίας και η αύξηση των επαγγελμάτων που απαιτούν πνευματική εργασία έχουν κάνει την καθημερινότητα πιο εύκολη, αλλά ταυτόχρονα έχουν οδηγήσει πολλούς ανθρώπους σε πολλές ώρες ακινησίας.
Η πολύωρη παραμονή σε καρέκλα, στον καναπέ ή μπροστά από μια οθόνη μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Η έλλειψη άσκησης συνδέεται με προβλήματα όπως η αύξηση του σωματικού βάρους, ο διαβήτης, η υπέρταση και οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Πρόκειται για προβλήματα που απασχολούν έντονα και τον ελληνικό πληθυσμό. Για τον λόγο αυτό, η ενσωμάτωση περισσότερης κίνησης στην καθημερινότητά μας είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Τι σημαίνει καθιστικός τρόπος ζωής;
Με τον όρο «καθιστική ζωή» περιγράφεται ένας τρόπος ζωής στον οποίο η σωματική δραστηριότητα είναι περιορισμένη και μεγάλο μέρος της ημέρας περνάει σε καθιστή ή ξαπλωμένη θέση. Η εργασία σε γραφείο, η πολύωρη χρήση υπολογιστή και κινητού, η παρακολούθηση τηλεόρασης και οι μετακινήσεις με αυτοκίνητο είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Η ανεπαρκής άσκηση δεν επηρεάζει μόνο τη φυσική κατάσταση, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο. Όσο λιγότερο κινείται κάποιος, τόσο περισσότερο μειώνεται η αντοχή και η φυσική του κατάσταση. Αυτό μπορεί να κάνει την άσκηση να φαίνεται ακόμη πιο δύσκολη, με αποτέλεσμα το άτομο να αποφεύγει ακόμη περισσότερο τη σωματική δραστηριότητα.
Στη σύγχρονη κοινωνία, λοιπόν, η αντιμετώπιση της αδράνειας αποτελεί σημαντικό μέρος της προσπάθειας για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις της ακινησίας;
Η παρατεταμένη έλλειψη κίνησης μπορεί να επηρεάσει πολλές λειτουργίες του οργανισμού και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων προβλημάτων. Μεταξύ άλλων, μπορεί να συνδέεται με:
αύξηση του σωματικού βάρους και παχυσαρκία,
αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης,
μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων,
αυξημένη αρτηριακή πίεση,
προβλήματα στη σωματική και ψυχική ευεξία,
αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου,
μειωμένη οστική υγεία,
ενοχλήσεις και πόνους στη μέση και την πλάτη.
Η σωματική αδράνεια δεν αποτελεί πάντοτε τη μοναδική αιτία ενός προβλήματος υγείας, μπορεί όμως να συμβάλλει στην εμφάνιση ή στην επιδείνωσή του. Γι’ αυτό η τακτική κίνηση και η άσκηση θεωρούνται σημαντικά στοιχεία μιας ισορροπημένης καθημερινότητας.
Πώς μπορούμε να κινούμαστε περισσότερο μέσα στην ημέρα;
Η αύξηση της καθημερινής δραστηριότητας δεν προϋποθέτει απαραίτητα πολλές ώρες στο γυμναστήριο. Ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα μπορούν να προσθέσουν περισσότερη κίνηση στη μέρα μας.
Μερικές απλές πρακτικές είναι:
Προτιμήστε τις σκάλες αντί για το ασανσέρ, όπου αυτό είναι εφικτό.
Αν η εργασία σας απαιτεί πολλές ώρες μπροστά σε υπολογιστή, κάντε συχνά μικρά διαλείμματα και σηκωθείτε από την καρέκλα.
Αξιοποιήστε το διάλειμμα από την εργασία για έναν σύντομο περίπατο.
Όταν μιλάτε στο τηλέφωνο, μπορείτε να σηκωθείτε και να περπατήσετε αντί να παραμένετε καθιστοί.
Στις μετακινήσεις σας, κατεβείτε λίγο νωρίτερα από τα μέσα μαζικής μεταφοράς και περπατήστε την υπόλοιπη απόσταση.
Για μικρές αποστάσεις, επιλέξτε το περπάτημα ή το ποδήλατο αντί για το αυτοκίνητο.
Εντάξτε απλές ασκήσεις στο σπίτι, ακόμη και την ώρα που παρακολουθείτε τηλεόραση.
Σημαντικό είναι επίσης να μην αντιμετωπίζουμε την άσκηση ως κάτι που γίνεται μόνο σε συγκεκριμένο χώρο ή ώρα. Το περπάτημα, οι δουλειές του σπιτιού, οι σκάλες και κάθε άλλη μορφή σωματικής δραστηριότητας μπορούν να συμβάλουν στη συνολική καθημερινή κίνηση.
Σύμφωνα με τις γενικές συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, οι ενήλικες θα πρέπει να επιδιώκουν τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης σωματική δραστηριότητα την εβδομάδα ή 75 λεπτά έντονης άσκησης, ενώ ο συνδυασμός των δύο μπορεί επίσης να αποτελέσει επιλογή.
Η κίνηση ως καθημερινή συνήθεια
Η αντιμετώπιση της καθιστικής ζωής δεν χρειάζεται να ξεκινήσει με μεγάλες και δύσκολες αλλαγές. Η σταδιακή αύξηση της κίνησης μέσα στην ημέρα μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Μικρές συνήθειες, όταν επαναλαμβάνονται συστηματικά, μπορούν να γίνουν μέρος της καθημερινής μας ζωής και να συμβάλουν στη διατήρηση καλύτερης φυσικής κατάστασης και ευεξίας.