1. Home
  2. Διατροφή
  3. Παχυσαρκία: Η επιδημία της καθημερινότητας σε 4 ερωτήσεις
Παχυσαρκία: Η επιδημία της καθημερινότητας  σε 4  ερωτήσεις

Παχυσαρκία: Η επιδημία της καθημερινότητας σε 4 ερωτήσεις

0

Γράφουν οι: Αναστασία Μπαρμπούνη ,MD,PhD Παιδιάτρος, Καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας , Παν/μιο Δυτικής Αττικής

Αμαλία Κουτσούκου, φοιτήτρια Ιατρικής

Η συσσώρευση λίπους επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα και την υγεία του ατόμου. Πώς μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε;

Τι είναι η παχυσαρκία;

Ως παχυσαρκία ορίζουμε την κατάσταση στην οποία υπάρχει υπερβολική συσσώρευση λίπους στον λιπώδη ιστό, η οποία οδηγεί στην αύξηση του σωματικού βάρους. Η συσσώρευση του λίπους αυτή, ωστόσο, μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την υγεία του ατόμου. Στο σώμα μας έχουμε τον λιπώδη ιστό, έναν χαλαρό συνδετικό ιστό που αποτελείται από τα λιποκύτταρα, που φυσιολογικά είναι εκεί που αποθηκεύεται η ενέργεια του σώματος με τη μορφή του λίπους, αλλά επιπλέον βοηθά και στη μηχανική στήριξη και προστασία των οστών και των οργάνων, καθώς και στη θερμομόνωση του σώματος. Όταν όμως η ποσότητα του λίπους στο σώμα αυξάνεται πολύ, αυξάνεται και η φυσιολογική έκκριση μιας σειράς από ουσίες που εκκρίνουν τα λιποκύτταρα, οι οποίες σε μεγάλες συγκεντρώσεις μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στις αρτηρίες, την καρδιά, το ήπαρ, τους μύες και το πάγκρεας.

Τι καθιστα ομως την παχυσαρκία ασθενεια ;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει την παχυσαρκία ως ξεχωριστό νόσημα αλλά και ως το σκαλοπάτι που οδηγεί σε καρδιακές και μεταβολικές μεταβολές, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε χρόνια νοσήματα. Ενδεικτικά με την παχυσαρκία συνδέονται ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, κάποια είδη καρκίνων, καρδιαγγειακά νοσήματα, χολολιθιάσεις αλλά και σοβαρές διαταραχές ύπνου. Η παχυσαρκία, όμως, επιδρά αρνητικά και στην ψυχική υγεία αλλά και την κοινωνική υπόσταση του ανθρώπου. Η εκτίμηση της βάρους ενός ατόμου γίνεται με το δείκτη μάζας σώματος ( προκύπτει με τη διαίρεση του βάρους προς το τετράγωνο του ύψους ενός ατόμου, BMI = B2. ,). Σύμφωνα με μελέτες, για κάθε αύξηση του BMI κατά 5 μονάδες αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης στεφανιαίας νόσου κατά 27% και ο κίνδυνος εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 18%. (dianeosis/2022).Το φαινόμενο αυτό συναντάται πλέον όλο και συχνότερα και στα παιδιά, γεγονός που αυξάνει κατακόρυφα την πιθανότητα να γίνουν και παχύσαρκοι ενήλικες. Επιπλέον, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταγράφει ότι στη χώρα μας το ποσοστό των παιδιών ηλικίας 4-6 ετών που είναι παχύσαρκα ή υπέρβαρα είναι 20,6%. , ενώ στα παιδιά ηλικίας 6-10 ανεβαίνει στο 38,5% και στα παιδιά ηλικίας 10-12 ετών φτάνει το 41,2%. Με απλά λόγια ,σχεδόν τα μισά παιδιά στην Ελλάδα είναι υπέρβαρα. Στους έφηβους , πέρα των άμεσων επιπτώσεων της παχυσαρκίας στην υγεία (σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση -περίπου τα μισά παιδιά σχολικής ηλικίας με παχυσαρκία εμφανίζουν ιδιαίτερα αυξημένα επίπεδα αρτηριακής πίεσης) υπάρχουν και άλλες: τα υπέρβαρα παιδιά φορτίζονται ψυχικά, δέχονται εύκολά την κριτική των συμμαθητών τους στο σχολείο και απουσιάζουν συχνότερα και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα από τα μαθήματα. Ακόμη, ελλοχεύει και ο κίνδυνος εμφάνισης νόσων των ενηλίκων πρόωρα, αφού τεκμηριωμένα οι 7 στους 10 παχύσαρκους έφηβους παραμένουν και παχύσαρκοι ενήλικες.

Που οφειλεται ομωσ η παχυσαρκια;

Η παχυσαρκία είναι πολυπαραγοντική και πολυγονιδιακή νόσος, ωστόσο ένα σημαντικό αίτιο για την επιδημία της είναι η μειωμένη σωματική δραστηριότητα. Η σωματική δραστηριότητα παρατηρείται αυξημένη στις πρώτες σχολικές βαθμίδες και φαίνεται να μειώνεται κατά την φοίτηση στο Λύκειο και σχεδόν εγκαταλείπεται στην ενήλικο ζωή. Παράλληλα οι κακές διατροφικές συνήθειες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιδημία της παχυσαρκίας, οι οποίες εκφράζονται με την επιλογή ενδιάμεσων σνακς και όχι κύριων γευμάτων. Οι συνέπειες της παιδικής παχυσαρκίας όπως προαναφέρθηκε ,φαίνεται να εμφανίζονται κατά τα πρώτα χρόνια της εφηβείας, καθώς λόγω της εικόνας αυτής ο έφηβος αντιμετωπίζει φαινόμενα κοινωνικής απομόνωσης αλλά και οργανικές διαταραχές. Ωστόσο, η σημαντικότερη επίπτωση είναι η διατήρηση του υψηλότερου βάρους και στην ενήλικη ζωή, γεγογός που αυξάνει τη θνησιμότητα από τη νόσο αυτή.

Στη χώρα μας η έλλειψη της σωστής διατροφικής εκπαίδευσης ξεκινά από την οικογένεια, καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών δεν καταναλώνουν επαρκή αριθμό φρούτων και λαχανικών, διατροφικές ομάδες που έχουν αντικατασταθεί με σνακ, λιπαρά φαγητά και σακχαρούχα ροφήματα. Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας εγκαταλείπουμε τη Μεσογειακή διατροφή που έχει αναγνωριστεί ως ακρογωνιαίος λίθος της υγιούς διατροφής διεθνώς .

Πως μπορουμε ομωσ να την αντιμετωπισουμε;

Για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας πρέπει να στοχεύσουμε αρχικά στην πρόληψη, καλλιεργώντας τις σωστές διατροφικές συνήθειες αλλά και την νοοτροπία της συστηματικής σωματικής δραστηριότητας και τον περιορισμό της καθιστικής ζωής. Στο στάδιο της ¨θεραπείας¨ και της προσπάθειας απώλειας κιλών, πρέπει να εστιάζουμε στην διατροφή και στην σωματική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με την άρδην αλλαγή του τρόπου ζωής, ώστε το αποτέλεσμα να είναι μόνιμο και όχι παροδικό. Ας επιστρέψουμε στη Μεσογειακή διατροφή που είναι τρόπος ζωής και δεν αφορά μόνο στις θερμίδες. Έχει σπουδαία συμβολή στη μείωση των χρόνιων ασθενειών. Πρέπει αυτή τη γνώση να τη μεταδώσουμε και στα παιδιά μας. Ένα σύστημα διατροφικής πολιτικής , πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό και την ορθολογική χρήση του περιβάλλοντος και να εξασφαλίζει την ανάπτυξη παραδοσιακών δραστηριοτήτων, που συνδέονται με την αλιεία και με τη γεωργία. Οι Έλληνες γνωρίζουν τον τρόπο από το παρελθόν, ακόμη και από την αρχαιότητα. Γι αυτό ας γυρίσουμε προς τα πίσω. Όταν μιλάμε για παραδοσιακά τρόφιμα, σημαίνει πως παράγουμε και καταναλώνουμε τα τοπικά προϊόντα .

Ας επενδύσουμε λοιπόν, στο μέλλον των παιδιών μας ξεκινώντας από το το τραπέζι μας!

Πηγή: Έντυπο «Περί Υγείας»