Η αξιοποίηση των δεδομένων στον τομέα της υγείας
Μάθετε πώς η αξιοποίηση των δεδομένων στον τομέα της υγείας μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση των υγειονομικών υπηρεσιών και να δημιουργήσει ευκαιρίες ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία.
Μετά την τεχνολογική έκρηξη που σημειώθηκε σε παραγωγή, αποθήκευση και αποστολή δεδομένων σε ψηφιακή μορφή, την αυξημένη πρόσβαση όλων σε τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας, μέσω «έξυπνων» συσκευών και την υψηλής ταχύτητας υπολογιστική δύναμη που έχει προκύψει σε συνδυασμό με την πρόσβαση σε πληροφορίες μέσω διαδικτύου, συνέβη μια εκθετική αύξηση της μέσης ημερήσιας ατομικής κατανάλωσης δεδομένων.
Το παραπάνω φαινόμενο οδήγησε και στην ταχεία ψηφιοποίηση όλων των κλάδων/βιομηχανιών ανεξαιρέτως. Φυσικά, αυτός ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστο τον τομέα της υγείας υπό τη μορφή της αύξησης της χρήσης αφενός των Ηλεκτρονικών Ιατρικών Αρχείων και των Πληροφοριακών Συστημάτων Υγείας και αφετέρου των φορητών και «έξυπνων συσκευών». Ως αποτέλεσμα, υπάρχει πλέον διαθέσιμη μια τεράστια ποσότητα και ποικιλία δεδομένων που σχετίζονται με την υγεία και είναι ψηφιακής μορφής, η οποία πέρα από τα κλινικά δεδομένα, περιλαμβάνει βιολογικά δεδομένα, δεδομένα που αφορούν κοινωνιο-δημογραφικά στοιχεία ή ακόμα και ασφαλιστικές αξιώσεις.
Ωστόσο, παρά το γεγονός πως τα δεδομένα αυτά είναι υψηλής σημασίας και μπορούν να αξιοποιηθούν για τη βελτιστοποίηση της παροχής υγειονομικής φροντίδας, εξακολουθούν να γίνονται αντιληπτά περισσότερο ως υποπροϊόν της παροχής υγειονομικής περίθαλψης και λιγότερο ως κεντρική πηγή στοιχείων, κρίσιμων για την επίτευξη ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων στον τομέα της υγείας.
Σήμερα, όμως, περισσότερο από ποτέ γίνεται αντιληπτό πως τα «Big Data» είναι αναγκαίο να ενσωματωθούν στον τομέα της υγείας. Η πανδημία του κορονοϊού μάς έκανε να το καταλάβουμε γρήγορα (σχεδόν βιαία θα λέγαμε), αλλά από κάθε δύσκολη στιγμή μπορούμε να πάρουμε και κάτι θετικό.
Δείτε γιατί:
Τα Big Data Analytics έχουν τη δυνατότητα να αναλύουν μια ευρεία γκάμα σύνθετων δεδομένων και να παράγουν πολύτιμες πληροφορίες που διαφορετικά δεν θα ήταν εφικτό να εξαχθούν. Όταν εφαρμόζονται στα δεδομένα του τομέα της υγείας, έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να εντοπίσουν τα αναδυόμενα μοτίβα, αλλά και να οδηγήσουν στη βελτίωση της ποιότητας της υγειονομικής περίθαλψης, τη μείωση του κόστους και στην έγκαιρη λήψη αποφάσεων. Με τη χρήση της τεχνολογίας των Big Data και τη χρησιμοποίηση της αυτοματοποιημένης ανάλυσης των αποτελεσμάτων, είναι δυνατόν να αναδυθούν χρήσιμες πληροφορίες, οι οποίες μέχρι πρότινος παρέμεναν στην αφάνεια.
H ενοποίηση των διαχρονικών δεδομένων των ασθενών με δεδομένα από διαφορετικές, δομημένες και μη δομημένες πηγές Big Data προσφέρει τη δυνατότητα πλήρους κατανόησης των ασθενειών. Η ικανότητα των Big Data Analytics να εντοπίζουν την ετερογένεια των ασθενειών επιτρέπει όχι μόνο την έγκαιρη και ακριβή διάγνωσή τους, αλλά και την αξιολόγηση των υφιστάμενων θεραπειών. Μέσω της συσχέτισης δεδομένων από διαφορετικές πηγές και μέσω του εντοπισμού διαφόρων διακριτών μοτίβων, η προγνωστική δύναμη των Big Data Analytics μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για τη μετατροπή συνεχόμενων δεδομένων σε πολύτιμες πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο. Αυτή η δυνατότητα που παρέχει η αναλυτική των μεγάλων δεδομένων είναι ιδιαιτέρως σημαντική σε ιατρικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, καθώς μπορεί να κρίνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου.
Τα Big Data όμως μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο και στη μείωση του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και στην βελτίωση της ποιότητας αυτής. Μεταξύ άλλων έχει τη δυνατότητα να υποστηρίξει διάφορες λειτουργίες που συντελούνται στο πλαίσιο της ιατρικής και υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης της κλινικής υποστήριξης λήψης αποφάσεων, της επιδημιολογικής επιτήρησης και της διαχείρισης της υγείας του πληθυσμού.
Εννοείται πως και ο κλάδος της έρευνας, που είναι από τους σημαντικότερους στον τομέα της υγείας θα μπορέσει να ενισχυθεί κατά πολύ από την αξιοποίηση των Big Data. Ειδικότερα, η αναλυτική των μεγάλων δεδομένων μπορεί να παράσχει εργαλεία για τη συσσώρευση, τη διαχείριση, την ανάλυση και την αφομοίωση μεγάλων όγκων διαφορετικών, δομημένων και μη δομημένων δεδομένων που παράγονται από τα τρέχοντα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Ωστόσο, παρά την αξιοσημείωτη προοπτική της σε όρους βελτίωσης της παροχής υγειονομικής φροντίδας και της μεγαλύτερης κατανόησης των ασθενειών, η υιοθέτηση και η ανάπτυξη της έρευνας σε αυτό το χώρο, εξακολουθούν να υστερούν σημαντικά και παρεμποδίζονται από ορισμένα βασικά προβλήματα που ενυπάρχουν στη θεματική των Big Data.
Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μία προνομιακή θέση καθώς μέσω τον υπαρχόντων ηλεκτρονικών συστημάτων έχει διασυνδεδεμένους 11 εκατομμύρια χρήστες -ασθενείς, τους ιατρούς που συνταγογραφούν σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα (περίπου 60.000) τους φαρμακοποιούς (περίπου 11.000) τα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, τους παρόχους διαγνωστικών υπηρεσιών και τους παρόχους υγείας.
Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση εισάχθηκε για πρώτη φορά στο σύστημα υγείας το 2012 στα πλαίσια του συμφώνου δημοσιονομικής προσαρμογής με τους θεσμούς. Έκτοτε, έχουν ενταχθεί σε αυτό το σύστημα όλοι οι χρήστες υπηρεσιών υγείας στη χώρα, ασφαλισμένοι και μη, μέσω της δημιουργίας ΑΜΚΑ. Η διαδικασία συνταγογράφησης μέσω ΗΣ περιλαμβάνει φαρμακευτικά σκευάσματα, επισκέψεις και διαγνωστικές εξετάσεις. Η συνταγογράφηση πραγματοποιείται βάση της Διεθνούς Ταξινόμησης Νόσων και Συναφών Προβλημάτων Υγείας ICD-10 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Παρ’ όλο των πλούτο των στοιχείων που περιέχονται σε αυτές τις τρεις βάσεις δεδομένων, τα περιθώρια βελτίωσης και εμπλουτισμού των πληροφοριών είναι μεγάλα. Βασικό προαπαιτούμενο της εκμετάλλευσης των δυνατοτήτων αυτών είναι η δημιουργία του ψηφιακού ιατρικού φακέλου για τον ασθενή μέσω του οποίου θα είναι εφικτή η συλλογή κλινικών δεδομένων, όπως για παράδειγμα τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων, η καταγραφή αλλά και παρακολούθηση του ιατρικού ιστορικού του ασθενούς, η κατανάλωση φαρμάκων και υπηρεσιών υγείας όπως νοσηλείες, κλινικές εξετάσεις κ.α.
Γίνεται, λοιπόν, εύκολα κατανοητό πως η πολλά υποσχόμενη τεχνολογία των Big Data θα φανεί πολύ χρήσιμη στον κλάδο της υγείας, θα συμβάλλει στη βελτίωση των υγειονομικών υπηρεσιών και θα δημιουργήσει ευκαιρίες ανάπτυξης για στην οικονομία (σαφώς και στην ελληνική). Δεν έχουμε παρά να κάνουμε βήματα μπροστά, ιδίως τώρα που έχει αποδειχθεί πως η υγεία πρέπει να συμπορεύεται με την τεχνολογία, για να χαρούμε τα πολλαπλά οφέλη της.