Τι παθαίνουν οι ορμόνες μας κατά την εμμηνόπαυση;
Γράφει η Αθανασία Παππά, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Εμμηνόπαυσης (ΕΛΕΤΕΜ – www.eletem.org), Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Αντιρευματικού Αγώνα (ΕΛΕΑΝΑ).
H ζωή είναι μια ευαίσθητη κατάσταση στον κόσμο μας, που τη χαρακτηρίζει η τεράστια οργάνωση όλης της ύλης που αποτελεί τον οργανισμό μας.
Η ύλη αυτή παραμένει δομημένη και λειτουργική με συνεχή κατανάλωση ενέργειας, αλλά και με τεράστια ροή πληροφορίας συνεχώς.
Η πληροφορία αυτή αποτελείται από όλα τα αισθητικά ερεθίσματα (όραση, ακοή, όσφρηση, αφή και γεύση), όλα τα αισθητηριακά ερεθίσματα (θέση όλων των μελών και ολοκλήρου του σώματος, η ταχύτητα μετακίνησης, αλλά και ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, της θερμοκρασίας του σώματος, της κινητικότητας του γαστρεντερικού σωλήνα κ.λπ.).
Για να διακινείται όλη η αναγκαία πληροφορία ο οργανισμός χρησιμοποιεί το νευρικό, το ενδοκρινικό σύστημα και το ανοσιακό σύστημα.
Το ανοσιακό είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού, το νευρικό για τη γρήγορη διακίνηση της πληροφορίας και το ενδοκρινικό παίζει ένα ρόλο βασικού ρυθμιστή όλων των οργάνων και συστημάτων.
Οι ορμόνες που παράγονται είναι πολλές και διάφορες και όλες συντονίζονται από ένα κεντρικό σύστημα που βρίσκεται στον εγκέφαλο και λέγεται υποθάλαμος. Ο υποθάλαμος είναι άρρηκτα συνδεμένος με τον κεντρικό ενδοκρινή αδένα του οργανισμού, που ονομάζεται υπόφυση και παράγει χημικές ουσίες που ρυθμίζουν τους υπόλοιπους αδένες, όπως τον θυρεοειδή, τα επινεφρίδια αλλά και του όρχεις στους άνδρες και τις ωοθήκες στις γυναίκες.
Οι ωοθήκες στις γυναίκες παράγουν τις ειδικές ορμόνες που προσδιορίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά του φύλου (μαστοί, γλουτοί, μήτρα κ.λπ.), αλλά και λειτουργίες (ωορρηξία, εμμηναρχή, εμμηνόπαυση, κύηση κ.λπ.).
Οι ειδικές ορμόνες του φύλου, που για τη γυναίκα ονομάζουμε οιστρογόνα παράγονται, κατά κύριο λόγο, από τις ωοθήκες και δευτερευόντως από άλλους αδένες. Η επίδρασή τους αφορά, εκτός από τη μήτρα και τους μαστούς, όλα τα όργανα και συστήματα όπως του εγκεφάλου, του υποδόριου λίπους κ.ά.
Η ενεργοποίηση των ωοθηκών στην ήβη καθορίζει το πέρασμα του κοριτσιού στην εφηβεία και την εμμηναρχή και η σταδιακή παύση της λειτουργίας τους σηματοδοτεί την εμμηνόπαυση, ενώ κατά τη φάση της γυναικείας παραγωγικής ζωής οι ωοθήκες είναι υπεύθυνες για τη γυναικεία μορφή, την ωορρηξία, τη σύλληψη, την εγκυμοσύνη και τη γέννηση. Τα οιστρογόνα, λοιπόν, είναι οι ορμόνες του θαύματος της γέννησης της ζωής.
Αφού ολοκληρωθεί η παραγωγική φάση και έχουν εξαντληθεί τα ωοθυλάκια, σταματάει δηλαδή η ωορρηξία, οι ορμόνες αυτές σταδιακά μειώνονται και η εμμηνόπαυση σχετίζεται με αυτές τις διαταραχές. Η εμμηνόπαυση χαρακτηρίζεται από μια θλίψη, από φοβίες, από συναισθηματικές εκρήξεις, τις οποίες πολλοί αποδίδουν σε μια φροϋδική βάση, ότι δηλαδή η γυναίκα θλίβεται και αγχώνεται που μεγαλώνει και σταδιακά περνάει στην τρίτη ηλικία. Στην ουσία, τα οιστρογόνα είναι αυτά που προστατεύουν τη γυναίκα και τον εγκέφαλό της από πάρα πολλά γεγονότα. Της χαρίζουν το θάρρος της τεκνοποιίας, το θάρρος της μητρότητας και το θάρρος της ανάληψης ευθύνης για τα παιδιά της. Οι γυναίκες είναι
προικισμένες με τεράστια αποθέματα ψυχικού σθένους, σε σχέση με τα παιδιά τους και οτιδήποτε τα αφορά. Με τη μείωση, λοιπόν, των ορμονών και επειδή δεν υπάρχει πλέον η ανάγκη προστασίας των τέκνων, η γυναίκα ξαφνικά χάνει το χημικό ερέθισμα του θάρρους της και τρομάζει από τη ζοφερή πραγματικότητα, που για πρώτη φορά αντιμετωπίζει, χωρίς τα φίλτρα των οιστρογόνων.
Αλλοιώνεται το σώμα της και νιώθει να την προδίδουν οι δυνάμεις της. Σταματάει η δυνατότητα τεκνοποιίας και πολλά άλλα που τα βιώνει ως πραγματικά γεγονότα και όχι ως ψυχικά δημιουργήματα. Η γυναίκα της εμμηνόπαυσης ετοιμάζεται για έναν άλλον σημαντικό ρόλο της επικουρίας της τεκνοποιίας των τέκνων της. Χρειάζεται να γίνει λιγότερο μαχητική και ανταγωνιστική, περισσότερο ήρεμη και στοργική για τον ιερό ρόλο της γιαγιάς.
Του παιδιού μου το παιδί, δύο φορές παιδί μου έλεγε η γιαγιά μου, κάθε φορά που έτρεχα να προστατευτώ από την οργή της μητέρας μου. Είναι η απόλυτη προστασία και ισορροπία μέσα στην οικογένεια. Ελπίζω και πιστεύω ότι η παραδοσιακή ελληνική οικογένεια θα μείνει παραδοσιακή για πολλά χρόνια ακόμα, άσχετα από τις κοινωνικές αναταράξεις και βιολογικές απειλές όπως αυτή της πανδημίας.
Τα «ιερά» οιστρογόνα πρέπει να ολοκληρώνουν τον ρόλο τους ακόμα και με την παύση της λειτουργίας τους.
Πηγή: Εφημερίδα “Περί Υγείας”