Ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός είναι μια βασική αιτία λοίμωξης αλλά μάλλον δεν τον έχετε ακούσει
Ο HMPV είναι μια κοινή αιτία σοβαρών πνευμονικών λοιμώξεων μεταξύ παιδιών και ενηλίκων
Το 2000, Ολλανδοί επιστήμονες πήγαν σε μια αποστολή εξερεύνησης –όχι για να ανακαλύψουν εδάφη ή πλούτη, αλλά για να εντοπίσουν άγνωστες αιτίες οξειών αναπνευστικών λοιμώξεων. Αυτές οι ασθένειες, από το κοινό κρυολόγημα μέχρι την πνευμονία, υπήρξαν μάστιγα για την ανθρωπότητα σε ολόκληρη την ιστορία.
Η ολλανδική ομάδα ανακάλυψε έναν νέο ιό, τον ανθρώπινο μεταπνευμονοϊό, με συντομογραφία HMPV ή MPV, που αποδεικνύεται ότι είναι μια βασική αιτία λοιμώξεων του αναπνευστικού. Ο HMPV συχνά προκαλεί, όπως άλλοι κοινοί ιοί του αναπνευστικού, συμπτώματα συμφόρησης, βήχα και πυρετού. Οι ΗΠΑ είχαν μια απότομη αύξηση στις ανιχνεύσεις HMPV κατά τους πρώτους μήνες του 2023. Αυτή η τάση είναι παρόμοια με τα υψηλότερα από τα κανονικά ποσοστά κρουσμάτων αναπνευστικού συγκυτιακού ιού ή RSV και γρίπης το φθινόπωρο του 2022 και το χειμώνα του 2023, που πιθανώς σχετίζονται με μειωμένη ανοσία του πληθυσμού μετά από δύο χρόνια χρήσης μάσκας προσώπου και κοινωνικής απόστασης. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι ακόμη και στην υγειονομική περίθαλψη δεν είναι εξοικειωμένοι με αυτόν τον ιό.
Η προέλευση του ανθρώπινου μεταπνευμονοϊού
Ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός απομονώθηκε από άτομα με οξεία αναπνευστική λοίμωξη και αναλύθηκε η αλληλουχία του το 2001 χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό εξειδικευμένων καλλιεργειών και μοριακών τεχνικών. Σχετίζεται με τον RSV, ο οποίος είναι η κύρια αιτία σοβαρής αναπνευστικής λοίμωξης στα παιδιά και σημαντικό πρόβλημα στους ενήλικες. Και οι δύο ιοί ανήκουν στην ίδια μεγάλη ομάδα με τους ιούς της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της παραγρίπης, οι οποίοι αποτελούν βασικές αιτίες παιδικών ασθενειών.
Ωστόσο, πολλά δεδομένα δείχνουν ότι ο HMPV διαφέρει από το ξαδερφάκι του, τον RSV, με πολλούς τρόπους. Πρώτον, η σειρά των γονιδίων στο γονιδίωμά του είναι αρκετά διαφορετική. Επιπλέον, στον HMPV λείπουν δύο γονίδια που χρησιμοποιεί ο RSV για να ξεπεράσει την ανοσολογική απόκριση που κανονικά θα τον στόχευε -ο HMPV έχει τους δικούς του τρόπους να μπλοκάρει την ανοσία. Τρίτον, η γενετική ανάλυση από πολλές διαφορετικές ομάδες δείχνει ότι ο πλησιέστερος πρόσφατος πρόγονος του HMPV είναι ένας ιός των πτηνών, ο μεταπνευμονοϊός των πτηνών, ένα γεωργικό παθογόνο των κοτόπουλων και των γαλοπούλων. Η εξελικτική και γενετική ανάλυση υποδηλώνει ότι ο ανθρώπινος μεταπνευμονοϊός απέκλινε από τον ιό των πτηνών πριν από αρκετές εκατοντάδες χρόνια.
Αυτό είναι ένα παράδειγμα ζωονόσου: ένας ζωικός ιός που μεταπηδά στους ανθρώπους. Έτσι ο HMPV καθιερώθηκε ως μόνιμο παθογόνο των ανθρώπων. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο HMPV έκανε το άλμα με επιτυχία θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόβλεψη του ποιοι άλλοι ζωικοί ιοί θα μπορούσαν να μετασχηματιστούν σε πρωτεύοντα ανθρώπινα παθογόνα. Το πρόσφατο ξέσπασμα της γρίπης των πτηνών H5N1 –το οποίο έχει μεταδοθεί στον άνθρωπο μόνο σε περιορισμένο βαθμό– καταδεικνύει αυτόν τον κίνδυνο.
HMPV σε παιδιά
Παρά το γεγονός ότι αναγνωρίστηκε μόλις πριν από δύο δεκαετίες, πολλές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι ο HMPV είναι μια βασική αιτία λοίμωξης του αναπνευστικού στους ανθρώπους. Οι αρχικές ερευνητικές ομάδες επικεντρώθηκαν στα παιδιά και γρήγορα ανακάλυψαν ότι ο HMPV προκάλεσε αναπνευστικές λοιμώξεις σε όλο τον κόσμο.
Πράγματι, ο HMPV είναι μια κοινή αιτία οξείας αναπνευστικής νόσου σε παιδιά σε κάθε εξεταζόμενη χώρα και τα περισσότερα παιδιά προσβάλλονται από τη λοίμωξη για πρώτη φορά στην ηλικία των 5 ετών. Μια μελέτη που χρησιμοποίησε δείγματα που συλλέχθηκαν σε διάστημα 25 ετών στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι ο HMPV ήταν η δεύτερη πιο κοινή αιτία πνευμονικής λοίμωξης στα παιδιά μετά τον RSV. Άλλες μελέτες σε πολλά νοσοκομεία παίδων στις ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι ο HMPV ήταν η δεύτερη πιο κοινή αιτία λοιμώξεων του αναπνευστικού, που οδήγησε σε νοσηλεία και πνευμονία.
Παιδιά με υποκείμενους παράγοντες κινδύνου, όπως αυτά που γεννήθηκαν πρόωρα και εκείνα με παθήσεις όπως το άσθμα ή αυτά που έχουν υποβαθμισμένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι λήπτες μοσχευμάτων οργάνων ή τα παιδιά που υποβάλλονται σε θεραπεία για καρκίνο, διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση από τον HMPV. Τα περισσότερα παιδιά που νοσηλεύονται με HMPV είναι κατά τα άλλα υγιή πριν τον αποκτήσουν, ωστόσο πολλά χρειάζονται εντατική φροντίδα από την ασθένεια.
HMPV και ενήλικες
Ο HMPV είναι επίσης μια κοινή αιτία σοβαρών πνευμονικών λοιμώξεων μεταξύ των ενηλίκων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε ενήλικες άνω των 65 ετών ή σε αυτούς με υποκείμενες παθήσεις. Μια μελέτη της Νέας Υόρκης σε τέσσερις χειμώνες διαπίστωσε ότι ο HMPV ήταν εξίσου συχνός σε νοσηλευόμενους ηλικιωμένους όπως ο RSV ή η γρίπη, με παρόμοια ποσοστά φροντίδας στη ΜΕΘ και θανάτου. Μελέτες τριών χειμώνων στο Νάσβιλ σε ενήλικες άνω των 50 ετών εντόπισαν ποσοστά νοσηλείας λόγω HMPV και επισκέψεων στο τμήμα επειγόντων περιστατικών που ήταν παρόμοια με αυτά που προκαλεί ο RSV και η γρίπη. Ο HMPV και ο RSV ήταν πιο συχνοί από τη γρίπη σε άτομα 65 ετών και άνω, πιθανώς επειδή πολλοί εμβολιάστηκαν κατά της γρίπης.
Μια άλλη μελέτη ενηλίκων που νοσηλεύτηκαν για πνευμονία στις ΗΠΑ έδειξε ότι ο HMPV ήταν τόσο συχνός όσο ο RSV και σχεδόν τόσο συχνός όσο η γρίπη. Όπως και στα παιδιά, ο HMPV είναι ένα ιδιαίτερο πρόβλημα για ενήλικες με χρόνιες παθήσεις π.χ. άσθμα, καρκίνο ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).
ΠΗΓΗ: Έντυπο «Περί Υγείας»