Νόσος Πάρκινσον: Αλλαγές στο αίμα συμβαίνουν χρόνια πριν τη διάγνωση
H μείωση των λεμφοκυττάρων έχει παρατηρηθεί μερικά χρόνια πριν από τη διάγνωση της νόσου Πάρκινσον.
H νόσος του Πάρκινσον επηρεάζει το 1-2% των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών και προς το παρόν δεν υπάρχει θεραπεία. Και από τη στιγμή που θα διαγνωστεί -συνήθως με τον εντοπισμό προβλημάτων με την κίνηση, όπως πιο αργές κινήσεις και τρέμουλο- οι αλλαγές στον εγκέφαλο που έχουν προκληθεί είναι μη αναστρέψιμες. Επομένως, η δυνατότητα εντοπισμού της νόσου Πάρκινσον νωρίτερα είναι σημαντική για την εύρεση τρόπων πρόληψης και θεραπείας της νόσου. Μια μελέτη εντόπισε αλλαγές στο αίμα που συμβαίνουν χρόνια πριν από τη διάγνωση της νόσου Πάρκινσον. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση.
Τα αίτια της νόσου Πάρκινσον δεν είναι πλήρως κατανοητά, αλλά έχουν αποδειχθεί σαφείς δεσμοί με γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου -όπως η έκθεση σε ορισμένα φυτοφάρμακα και διαλύτες. Γνωρίζουμε ότι η νόσος Πάρκινσον προκαλεί το θάνατο ορισμένων νευρικών κυττάρων στον εγκέφαλο, λόγω ενός συνδυασμού μη φυσιολογικής συσσώρευσης πρωτεϊνών στα κύτταρα, προβλημάτων με μιτοχόνδρια (τους «σταθμούς παραγωγής ενέργεειας» κάθε κυττάρου), φλεγμονής και αλλαγών στο ανοσοποιητικό σύστημα.
Δείκτες φλεγμονής
Στην εν λόγω μελέτη, εξετάστηκαν δείκτες φλεγμονής που κυκλοφορούν στο αίμα των ασθενών με νόσο Πάρκινσον. Οι άνθρωποι που αργότερα ανέπτυξαν τη νόσο Πάρκινσον είχαν λιγότερα λεμφοκύτταρα -έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων. Διαπιστώθηκε επίσης ότι αυτή η αλλαγή μπορεί να συμβεί τουλάχιστον οκτώ χρόνια πριν από τη διάγνωση.
Τα λεμφοκύτταρα είναι ένας από τους πέντε τύπους λευκών αιμοσφαιρίων που βοηθούν την ανοσολογική απόκριση του σώματος. Υπάρχουν δύο διακριτοί υποτύποι λεμφοκυττάρων: τα Β κύτταρα και τα Τ κύτταρα. Τα Β κύτταρα παράγουν αντισώματα που εντοπίζουν και εξουδετερώνουν τα επιβλαβή μικρόβια, ενώ τα Τ κύτταρα ελέγχουν πώς ανταποκρίνονται άλλα κύτταρα του ανοσοποιητικού στα μικρόβια.
Για τη διεξαγωγή της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από την UK Biobank. Αυτό το έργο περιλαμβάνει περίπου 500.000 συμμετέχοντες μεταξύ 2006 και 2010 που μπορούν να βοηθήσουν να εξεταστεί το πώς η γενετική και το περιβάλλον επηρεάζουν ένα ευρύ φάσμα ασθενειών. Συλλέχτηκε αίμα από τους συμμετέχοντες κατά την εγγραφή, οι οποίοι είχαν συνεχή ραντεβού παρακολούθησης. Οποιεσδήποτε νέες καταστάσεις υγείας με τις οποίες διαγνώστηκαν εμφανίστηκαν στο αρχείο υγειονομικής περίθαλψής τους, το οποίο στη συνέχεια συνδέθηκε με τα δεδομένα της Βιοτράπεζας.
Από αυτόν τον πληθυσμό, εντοπίστηκαν άτομα που είχαν διαγνωστεί με Πάρκινσον κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης και τα συγκρίθηκαν με άτομα που δεν είχαν διαγνωστεί με τη νόσο. Εξετάστηκαν διάφοροι δείκτες φλεγμονής που κυκλοφορούν στο αίμα, όπως η παρουσία ορισμένων πρωτεϊνών και κυττάρων του ανοσοποιητικού.
Χαμηλός αριθμός λευκοκυττάρων
Στην πρώτη ανάλυση των δεδομένων, διαπιστώθηκε ότι αρκετοί φλεγμονώδεις δείκτες σχετίστηκαν με μεταγενέστερη διάγνωση της νόσου Πάρκινσον. Αλλά σε περαιτέρω υποαναλύσεις, φάνηκε ότι ο μικρότερος αριθμός των λεμφοκυττάρων ήταν η κύρια διαφορά μεταξύ εκείνων που εμφάνισαν ην νόσο και τους διαφοροποίησε από αυτούς που δεν την εμφάνισαν.
Ο χαμηλός αριθμός των λεμφοκυττάρων ήταν αιτία της νόσου Πάρκινσον ή ήταν αποτέλεσμα της νόσου; Για να απαντηθεί αυτό χρησιμοποιήθηκε μια μέθοδος που ονομάζεται Μεντελική τυχαιοποίηση και επιτρέπει να εξεταστεί η γενετική ενός ατόμου ώστε να βγει το συμπέρασμα για το αν ένα παρατηρούμενο χαρακτηριστικό είναι αιτία ή αποτέλεσμα. Βρέθηκαν γενετικά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι ο χαμηλότερος αριθμός των λεμφοκυττάρων αυξάνει τον κίνδυνο για νόσο Πάρκινσον, σε αντίθεση με το να είναι απλώς ένα σημάδι αδιάγνωστης νόσου.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα λεμφοκύτταρα είναι κατά μέσο όρο χαμηλότερα σε ασθενείς με νόσο Πάρκινσον και ότι αυτό θα μπορούσε να οφείλεται σε πιθανές μειώσεις τόσο στα Β όσο και στα Τ κύτταρα. Ωστόσο, μόλις γίνει η διάγνωση της νόσου και ξεκινήσει η φαρμακευτική αγωγή, άλλοι παράγοντες –όπως η επίδραση της φαρμακευτικής αγωγής– μπορεί να εξηγήσουν τον χαμηλότερο αριθμό λεμφοκυττάρων. Η έρευνα έδειξε ότι αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν πριν την ανάπτυξη της νόσου.
Μόνο μία μελέτη στο παρελθόν είχε δείξει ότι ο αριθμός των λεμφοκυττάρων μπορεί να είναι χαμηλότερος πριν από τη διάγνωση της νόσου Πάρκινσον και μπορεί να είναι αιτία της. Τώρα φαίνεται πιο καθαρά ότι οι αλλαγές στον αριθμό των λεμφοκυττάρων μπορούν να εντοπιστούν σε συνήθεις αιματολογικές εξετάσεις χρόνια πριν από τη διάγνωση και μπορεί να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για τη νόσο Πάρκινσον. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό ακόμη γιατί μειώνεται ο αριθμός των λεμφοκυττάρων.
Χρειάζεται πολλή δουλειά ακόμη πριν γίνει πλήρως γνωστή η σημασία αυτού του ευρήματος. Η μελλοντική έρευνα θα χρειαστεί να διερευνήσει ποιοι τύποι λεμφοκυττάρων (κύτταρα Β ή Τ κύτταρα) είναι χαμηλότεροι. Ένα άλλο σημαντικό ερώτημα είναι γιατί τα λεμφοκύτταρα είναι χαμηλά. Τί ακριβώς συμβαίνει; Η παραγωγή λεμφοκυττάρων επιβραδύνεται ή η διάρκεια ζωής τους μειώνεται; Μήπως μετακινούνται από το αίμα σε διαφορετικό μέρος του σώματος, όπως π.χ. στον εγκέφαλο;
ΠΗΓΗ: Έντυπο «Περί Υγείας»