Η άσκηση δημιουργεί “μυϊκή μνήμη” που παραμένει στο σώμα σας
Είτε κάνετε ποδήλατο είτε παίζετε πιάνο, υπάρχουν μερικά πράγματα που δεν ξεχνάτε ποτέ και αιτία για αυτό είναι κάτι που ονομάζεται «μυϊκή μνήμη».
Η μυϊκή μνήμη εφαρμόζεται σε ένα ευρύ φάσμα σωματικών δραστηριοτήτων, από το παίξιμο ενός οργάνου μέχρι τον αθλητισμό. Αν και χρειάζεται να εξασκούμε μια κίνηση επανειλημμένα για να αναπτύξουμε μυϊκή μνήμη, ο όρος δεν αναφέρεται στην ικανότητα των μυών να θυμούνται κινήσεις. Μάλλον, αυτή η «μνήμη» συμβαίνει στο κεντρικό νευρικό μας σύστημα –γεγονός που εξηγεί γιατί πολλοί από εμάς μπορούμε να διατηρήσουμε τις δεξιότητες που μάθαμε στην παιδική μας ηλικία, ακόμα κι αν δεν τις έχουμε χρησιμοποιήσει εδώ και χρόνια.
Η μυϊκή μνήμη δεν ισχύει μόνο για δεξιότητες και σωματικές κινήσεις. Αποδεικνύεται ότι μπορεί να μας βοηθήσει στο γυμναστήριο –ειδικά αν προσπαθείτε να επανέλθετε σε φόρμα μετά από μια περίοδος καθιστικής ζωής.
Τύποι μυϊκής μνήμης
Υπάρχουν δύο τύποι μυϊκής μνήμης. Ο πρώτος τύπος αναφέρεται στην ικανότητά μας να εκτελούμε φυσικές εργασίες αυτόματα και εύκολα. Η επανειλημμένη εξάσκηση μιας κίνησης, σας επιτρέπει να εκτελείτε αυτές τις κινήσεις με αυτόματο τρόπο, χωρίς να χρειάζεται να σκεφτείτε πολύ για να το κάνετε. Αυτός είναι ο λόγος που οι αθλητές θα εξασκήσουν επανειλημμένα μια κίνηση ή μια συγκεκριμένη βολή, ώστε να μπορούν να την εκτελέσουν γρήγορα και με ακρίβεια κατά τη διάρκεια της πίεσης του ανταγωνισμού.
Αυτός ο τύπος μυϊκής μνήμης περιλαμβάνει την ανάπτυξη νευρικών οδών που βοηθούν τον εγκέφαλό να επικοινωνεί με τους μυς πιο αποτελεσματικά. Αυτό συμβαίνει μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται μυελίωση, κατά την οποία το περίβλημα μυελίνης (ένα μονωτικό στρώμα που περιβάλλει τις νευρικές ίνες) γίνεται παχύτερο και πιο αποτελεσματικό στη διεξαγωγή ηλεκτρικών σημάτων τόσο στο σώμα όσο και στον εγκέφαλο. Μελέτες δείχνουν ότι η μυελίνωση ενισχύεται μέσω της επαναλαμβανόμενης άσκησης μιας φυσικής εργασίας. Ακόμη και σχετικά σύντομες περίοδοι εξάσκησης μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντικές αλλαγές στον εγκέφαλο και το σώμα που υποστηρίζουν την ανάπτυξη της μυϊκής μνήμης.
Ο δεύτερος τύπος μυϊκής μνήμης βοηθάει στο να έχετε φόρμα. Ας υποθέσουμε ότι είσαστε κάποιος που, μέχρι πρόσφατα, δεν είχε σηκώσει ποτέ μεγάλα βάρη στο γυμναστήριο. Πιθανότατα θυμάστε πόσο άβολα και δύσκολα σας έκαναν να νιώθετε αυτές οι ασκήσεις όταν ξεκινήσατε για πρώτη φορά και ότι χρειάστηκε πολλή δουλειά για να προχωρήσετε στην άρση μεγαλύτερων βαρών. Τώρα ας πούμε ότι κάνατε ένα διάλειμμα από την προπόνηση και επιστρέψατε πολλούς μήνες αργότερα. Μπορεί να έχετε διαπιστώσει ότι παρά το ρεπό, ήταν αρκετά εύκολο να επιστρέψετε στα βάρη που σηκώνατε πριν. Αυτό οφείλεται στη μυϊκή μνήμη. Ισχύει για κάθε άσκηση που εκτελείτε και μπορεί να διευκολύνει την ανάκτηση της χαμένης μυϊκής μάζας σε σύγκριση με όταν χτίζετε μυς την πρώτη φορά.
Οι μηχανισμοί πίσω από αυτόν τον τύπο μυϊκής μνήμης δεν είναι πλήρως κατανοητοί. Η θεωρία είναι ότι ακόμα και όταν οι μυς συρρικνώνονται, τα μυϊκά κύτταρα παραμένουν. Προκειμένου να χτιστούν μυς, πρέπει να βρίσκονται υπό πίεση, όπως όταν κάνουμε ασκήσεις όπως η άρση βαρών. Αυτό το στρες προκαλεί την ανάπτυξη νέων μυϊκών κυττάρων, βοηθώντας μας να γίνουμε πιο δυνατοί. Για πολύ καιρό, οι ερευνητές πίστευαν ότι αν δεν χρησιμοποιήσετε τους μυς σας, αυτά τα νέα κύτταρα θα πέθαιναν. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι κάτι τέτοιο μπορεί να μην ισχύει.
Μια μελέτη του 2016 διαπίστωσε ότι οι μυοπυρήνες (ένα μέρος του μυϊκού κυττάρου που περιέχει γενετικές πληροφορίες και επίσης λειτουργεί ως βασικός δείκτης της μυϊκής ανάπτυξης) στην πραγματικότητα συρρικνώνονται μόνο όταν είμαστε ανενεργοί αλλά δεν εξαφανίζονται. Ενώ χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί η διαδικασία, αυτό υποδηλώνει τουλάχιστον ότι το σώμα μας χρησιμοποιεί μυοπυρήνες για να συγκεντρώσει την ικανότητά μας για φυσική κατάσταση –κάτι που θα εξηγούσε γιατί είναι πιο γρήγορο να αποκτήσουμε φυσική κατάσταση τη δεύτερη φορά.
Αν αναρωτιέστε πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να επανέλθετε σε φόρμα μετά από ένα διάλειμμα από την προπόνηση, δυστυχώς αυτό δεν είναι τόσο εύκολο να απαντηθεί και διαφέρει από άτομο σε άτομο. Ο ρυθμός με τον οποίο ανακτάται ο μυς μπορεί να εξαρτάται από το επίπεδο αδράνειας που είχατε κατά τη διάρκεια του διαλείμματος από την προπόνηση. Για παράδειγμα, μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος για να επανέλθετε σε φόρμα εάν είστε κλινήρης για μήνες σε σύγκριση με εάν απλώς σταματήσατε την προπόνηση με αντιστάσεις αλλά συνεχίζατε με κανονικές καθημερινές δραστηριότητες.
Μια μελέτη σε γυναίκες έδειξε ότι ακόμη και μετά από έξι και πλέον μήνες αδράνειας, μπόρεσαν να ανακτήσουν τη μυϊκή τους δύναμη και το μέγεθος που είχαν πριν από το διάλειμμα μέσα σε έξι εβδομάδες εκ νέου προπόνησης σε σύγκριση με τις 20 εβδομάδες προπόνησης ενδυνάμωσης που χρειάστηκαν αρχικά. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες που προπονήθηκαν για 10 εβδομάδες και στη συνέχεια έκαναν διάλειμμα 20 εβδομάδων ήταν ελαφρώς πιο δυνατοί και ελαφρώς πιο μυώδεις μετά από πέντε εβδομάδες εκ νέου προπόνησης.
ΠΗΓΗ: Έντυπο «Περί Υγείας»