Προσοχή στον ήλιο: Το μελάνωμα καραδοκεί χωρίς να κάνει διακρίσεις ηλικίας
Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που δείχνουν αυξητική τάση στα περιστατικά καρκίνου του δέρματος και μελανώματος, τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς. Βασικός «ένοχος» θεωρείται η υπερβολική έκθεση στον ήλιο, ιδίως από νεαρή ηλικία.
Το μελάνωμα, αν και ένας από τους πιο επικίνδυνους τύπους δερματικού καρκίνου, μπορεί να αντιμετωπιστεί επιτυχώς — υπό την προϋπόθεση ότι θα εντοπιστεί εγκαίρως. Αντίθετα, ο πιο συχνός καρκίνος του δέρματος, παρότι θεραπεύσιμος, δεν πρέπει να υποτιμάται. Σήμερα, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής τεχνολογίας και τα διαγνωστικά εργαλεία τελευταίας γενιάς, όπως τα σύγχρονα δερματοσκόπια και η τεχνητή νοημοσύνη, έχουμε πλέον στη διάθεσή μας ισχυρά «όπλα» για έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση.
Τα παραπάνω επισημαίνει στο CNN Greece ο καθηγητής Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας της Α’ Πανεπιστημιακής Κλινικής στο Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός», κ. Αλέξανδρος Στρατηγός. Όπως τονίζει, η σύγχρονη ιατρική έχει κάνει άλματα στην έγκαιρη αναγνώριση του μελανώματος, ακόμα και σε πρώιμα στάδια, γεγονός που μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο για τον ασθενή.
«Δεν υπάρχει ασφαλές έγκαυμα σε καμία ηλικία», ξεκαθαρίζει ο κ. Στρατηγός, εξηγώντας ότι ακόμη και λίγα ηλιακά εγκαύματα σε νεαρή ηλικία αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου του δέρματος και μελανώματος αργότερα. Η καθημερινή εφαρμογή αντηλιακού, η αποφυγή έκθεσης στον ήλιο κατά τις ώρες αιχμής (11:00–16:00) και η χρήση προστατευτικού ρουχισμού είναι απαραίτητα μέτρα προστασίας.
Σε ερώτηση για τη «σωστή δόση» ηλιοφάνειας, ο καθηγητής απαντά πως αρκούν λίγα λεπτά καθημερινής έκθεσης (10–15 λεπτά) στα ακάλυπτα μέρη του σώματος για την επαρκή παραγωγή βιταμίνης D, χωρίς να απαιτείται μεγαλύτερη παραμονή στον ήλιο, η οποία ενέχει κινδύνους. Σε περιπτώσεις που παρατηρείται έλλειψη βιταμίνης D, η λύση βρίσκεται στη χορήγηση συμπληρωμάτων – και όχι στην παρατεταμένη ηλιοθεραπεία.
Αναφερόμενος στη δύναμη της πρόληψης, ο κ. Στρατηγός σημειώνει ότι το μελάνωμα μπορεί να εντοπιστεί ακόμη και σε σημεία του σώματος που δεν εκτίθενται στον ήλιο, όπως τα πέλματα ή τα γεννητικά όργανα. Για τον λόγο αυτό, η χαρτογράφηση σπίλων —ένα σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο που επιτρέπει τη μακροχρόνια παρακολούθηση ύποπτων δερματικών αλλοιώσεων— κρίνεται απαραίτητη, αλλά όχι επαρκής από μόνη της. Η αυτοεξέταση και οι τακτικές επισκέψεις στον δερματολόγο είναι εξίσου κρίσιμες.
Ο καθηγητής υπενθυμίζει πως το μελάνωμα, σε αντίθεση με άλλους τύπους καρκίνου του δέρματος όπως το βασικοκυτταρικό ή το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, είναι ιδιαίτερα επιθετικό και έχει υψηλή πιθανότητα μετάστασης — ακόμη και στα αρχικά στάδια.
«Η τεχνολογία έχει φέρει πραγματική επανάσταση στον τρόπο που παρακολουθούμε και διαγιγνώσκουμε το μελάνωμα», εξηγεί ο κ. Στρατηγός, επισημαίνοντας τον ρόλο των διαγνωστικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και του εξελιγμένου συστήματος Vectra, που χρησιμοποιείται στο εξειδικευμένο Κέντρο Μελανώματος και Καρκίνου του Δέρματος του Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός».
Το σύστημα αυτό προσφέρει τρισδιάστατη χαρτογράφηση όλου του δέρματος, προσφέροντας ακρίβεια και προληπτική δύναμη στον ιατρό. Αν και τέτοια εργαλεία δεν είναι ακόμη διαθέσιμα παντού στο ΕΣΥ, η απλή επίσκεψη στον δερματολόγο αποτελεί βασικό βήμα πρόληψης για όλους.
Ο κ. Στρατηγός υπογραμμίζει ότι η αύξηση των περιστατικών τα τελευταία χρόνια σχετίζεται με τις συνήθειες ηλιοθεραπείας, αλλά και με τη βελτίωση των διαγνωστικών μέσων και της ενημέρωσης του πληθυσμού. Γι’ αυτό, όπως λέει, «η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν το μεγαλύτερο πλεονέκτημά μας».
Πηγή: CNN Greece, κείμενο της Νατάσσας Ν. Σπαγαδώρου