Τι προκαλεί η αφρικανική σκόνη στον οργανισμό – Αναλυτική εικόνα

Η αφρικανική σκόνη εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα πάνω από τον ελληνικό ουρανό, ιδιαίτερα όταν οι καιρικές συνθήκες ευνοούν τη μεταφορά σωματιδίων από τη Σαχάρα.

Η συχνότητα και η ένταση των επεισοδίων στην Ελλάδα παρουσιάζουν διακυμάνσεις από έτος σε έτος, κυμαινόμενες περίπου από 7 έως 20 περιστατικά (με μέσο όρο τα 13 ετησίως), ανάλογα με την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και την ποσότητα σκόνης που μεταφέρεται. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που δεν θεωρείται ασυνήθιστο για τη χώρα μας.

Το συγκεκριμένο φυσικό φαινόμενο επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα του αέρα, καθώς μεταφέρει αιωρούμενα σωματίδια διαφόρων μεγεθών, όπως PM10 και PM2,5, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να «παρασύρει» και άλλους ρύπους της ατμόσφαιρας.

Αφρικανική σκόνη: Τι προβλήματα υγείας προκαλεί

Όπως επισημαίνει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, η αύξηση των αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα μπορεί να επιδεινώσει αναπνευστικά νοσήματα, όπως το άσθμα, η βρογχίτιδα και οι αλλεργίες. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ασθενείς με προϋπάρχουσες παθήσεις, γεγονός που αποτυπώνεται συχνά και σε αυξημένες επισκέψεις στα νοσοκομεία.

Έμφαση απαιτείται για τους κατοίκους μεγάλων αστικών κέντρων, όπου η ποιότητα της ατμόσφαιρας είναι ήδη επιβαρυμένη.

Επιπτώσεις στο αναπνευστικό σύστημα

Μία από τις βασικότερες επιδράσεις της αφρικανικής σκόνης αφορά το αναπνευστικό. Τα λεπτά σωματίδια μπορούν να φτάσουν βαθιά στους πνεύμονες, ακόμη και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Σε άτομα με άσθμα, ΧΑΠ ή χρόνια βρογχίτιδα, η έκθεση ενδέχεται να προκαλέσει επιδείνωση συμπτωμάτων όπως δύσπνοια, βήχα, συριγμό και αίσθημα πίεσης στο στήθος.

Αλλεργικές αντιδράσεις και ερεθισμοί

Η αφρικανική σκόνη μπορεί να προκαλέσει αλλεργικού τύπου αντιδράσεις, με συμπτώματα όπως ρινική συμφόρηση, φτέρνισμα και ερεθισμό στα μάτια. Τα άτομα με ευαισθησίες σε περιβαλλοντικούς παράγοντες εμφανίζουν συχνά εντονότερη συμπτωματολογία κατά τη διάρκεια των επεισοδίων.

Καρδιαγγειακές επιπτώσεις

Πέρα από το αναπνευστικό, η έκθεση σε υψηλά επίπεδα σκόνης έχει συνδεθεί και με καρδιαγγειακούς κινδύνους. Τα αιωρούμενα σωματίδια μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή και οξειδωτικό στρες, αυξάνοντας τον κίνδυνο για καρδιακά επεισόδια και εγκεφαλικά, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες.

Επίδραση στο ανοσοποιητικό

Η παρατεταμένη έκθεση ενδέχεται να επηρεάσει και το ανοσοποιητικό σύστημα, μειώνοντας την άμυνα του οργανισμού έναντι λοιμώξεων του αναπνευστικού, λόγω της φλεγμονώδους αντίδρασης που προκαλούν τα σωματίδια.

Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι

Η χρόνια έκθεση έχει συσχετιστεί με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, μείωση της πνευμονικής λειτουργίας και άλλες σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2020, εκτιμάται ότι 42.000 θάνατοι ετησίως στην Ευρώπη συνδέονται με τη σκόνη, ενώ στις μεσογειακές χώρες σημαντικό ποσοστό των θανάτων που σχετίζονται με PM10 αποδίδεται στην αφρικανική σκόνη.

Μέτρα προστασίας

Οι ειδικοί συστήνουν ιδιαίτερη προσοχή κατά τις ημέρες υψηλών συγκεντρώσεων σκόνης:

– Παρακολούθηση δελτίων ποιότητας αέρα και πρόγνωσης καιρού
– Περιορισμός εξωτερικών δραστηριοτήτων
– Κλείσιμο παραθύρων και χρήση φίλτρων αέρα όπου είναι δυνατό
– Χρήση προστατευτικής μάσκας σε εξωτερικούς χώρους
– Επαρκής ενυδάτωση

Ιδιαίτερη μέριμνα χρειάζονται άτομα με αναπνευστικά προβλήματα, τα οποία ενδέχεται να απαιτούν προσαρμογή της φαρμακευτικής τους αγωγής κατόπιν ιατρικής καθοδήγησης.

Η έγκαιρη ενημέρωση και η τήρηση βασικών μέτρων προστασίας μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις επιπτώσεις του φαινομένου στην καθημερινή υγεία των πολιτών.