Τι ακριβώς είναι η συλλογική ανοσία και ποιο είναι το πλάνο των εμβολιασμών σε σχέση με αυτή;
Γράφει η Αλεξία Σβώλου.
Στην επιχείρηση εμβολιασμού του πληθυσμού, με κωδική ονομασία «Ελευθερία», ο στόχος είναι η συλλογική ανοσία, που θα βάλει φραγμό στη διασπορά της COVID λοίμωξης και συνεπώς θα μας επιτρέψει να ξαναπάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας, να κλειδώσουμε στο ντουλάπι τα περιοριστικά μέτρα και να επιστρέψουμε στην κανονικότητα, όπως την ξέραμε. Με τους εμβολιασμούς να εξελίσσονται με διαφορετική ταχύτητα σε κάθε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Eνωσης και μετά από τις αναταράξεις που προκάλεσαν οι ανακοινώσεις για καθυστέρηση στην αποστολή των δόσεων από την Astra Zeneca, το πότε θα επιτύχουμε τη συλλογική ανοσία δεν είναι σίγουρο, με τους πιο αισιόδοξους να τοποθετούν το ορόσημο επίτευξής της κατά τον Ιούνιο και τους πιο απαισιόδοξους να λένε πως θα χρειαστεί να περιμένουμε μέχρι τον Οκτώβρη ή ακόμα τον Νοέμβρη. Ανάμεσα στις φωνές των ειδικών ξεχωρίζει αυτή του Καθηγητή Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Δημήτρη Παρασκευή, που επισημαίνει πως το σημαντικό ορόσημο θα είναι να φτιάξουμε ένα πρώτο τείχος ανοσίας, εμβολιάζοντας όλα τα άτομα άνω των 60 ετών, κάτι που αναμένεται να συμβεί τον Μάιο βάσει πλάνου.
Πάμε, όμως, να δούμε τι ακριβώς είναι η συλλογική ανοσία και ποιο είναι το πλάνο των εμβολιασμών σε σχέση με αυτή. Καταρχάς, στο στάδιο που βρισκόμαστε με εμβολιασμένο έστω και με μια δόση του εμβολίου το περίπου 8% του πληθυσμού, η συλλογική ανοσία παραμένει το… «Αγιο Δισκοπότηρο» στη μάχη με τον κορωνοϊό. Ουσιαστικά, αφορά τον εμβολιασμό ενός μεγάλου αριθμού πολιτών, ώστε να καλυφθεί με ανοσία το 60-70%, πράγμα που σημαίνει ότι θα σταματήσει να διασπείρεται ο ιός, όπως εξηγεί η Καθηγήτρια Παιδιατρικής Λοιμώξεων, Μαρία Θεοδωρίδου, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών.
Αντίστοιχα, το πρώτο τείχος ανοσίας αντιστοιχεί στον εμβολιασμό τουλάχιστον 2 εκατ. πολιτών που εφόσον ανοσοποιηθούν δεν θα κινδυνεύουν να εισαχθούν στο νοσοκομείο, να νοσήσουν βαριά και να χρειαστούν διασωλήνωση στις ΜΕΘ.
Με βάσει τα ενεργά κρούσματα στην πατρίδα μας και τον συνολικό αριθμό των ανθρώπων που διαγνώστηκαν θετικοί με κορωνοϊό, ο Καθηγητής Πολιτικής της Υγείας του London School of Economics, Ηλίας Μόσιαλος, εκτιμά ότι το 40-50% θα ανοσοποιηθεί μέσα από τον εμβολιασμό και ένα επιπλέον 10% θα έχει φυσική ανοσία, μετά από νόσηση.
Τι ξέρουμε μέχρι στιγμής για τα εμβόλια; Πως μας εξασφαλίζουν ανοσία, αλλά δεν μας καθιστούν μη μεταδοτικούς. «Το εμβόλιο προστατεύει πρωτίστως τον εμβολιαζόμενο και μειώνει την πιθανότητα να νοσήσει βαριά, ενώ μειώνει και το ρινικό φορτίο στον ρινοφάρυγγα του, πράγμα που σημαίνει ότι μειώνεται ο κίνδυνος να μεταδώσουμε τη λοίμωξη», εξηγεί η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής, Ντόρα Ψαλτοπούλου.
Oσα ξέραμε και θεωρούσαμε δεδομένα σχετικά με την επίτευξη συλλογικής ανοσίας καταρρίπτονται λόγω των μεταλλάξεων που αλλάζουν τους κανόνες σε αυτά τα παιχνίδια, καθώς μας φέρουν αντιμέτωπους με μεταλλαγμένα στελέχη που είναι πολύ πιο μεταδοτικά. Εκτιμάται ότι τα δύο στελέχη που εντοπίζονται στην Ελλάδα, η βρετανική μετάλλαξη και η νοτιοαφρικανική μετάλλαξη, είναι από 50 έως 70% μεταδοτικότερα, με τους επιστήμονες της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων να σχολιάζουν πως αν ένα άτομο θετικό στον κορωνοϊό είχε προσβληθεί από το πρώτο στέλεχος, χρειάζονται 8 ημέρες για να καταπολεμήσει ο οργανισμός του τον ιό. Τώρα, με τη βρετανική μετάλλαξη που αντιστοιχεί στο 90% των νέων διαγνώσεων στην Αττική και στο 70% των νέων διαγνώσεων στην επικράτεια, ο οργανισμός του χρειάζεται 13 ημέρες για να τον καταπολεμήσει, πράγμα που σημαίνει πως ο ασθενής ή ασυμπτωματικός φορέας εξακολουθεί να μεταδίδει τον ιό για 5 επιπλέον ημέρες.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος των μεταλλάξεων ο επικεφαλής λοιμωξιολόγος των ΗΠΑ, Anthony Fauci, έχει διατυπώσει τη θεωρία πως θα χρειαστεί να εμβολιάσουμε μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, πιθανώς το 70-80%, για να είμαστε ασφαλείς.
Μια ακόμα κρίσιμη ερώτηση που έχει σχέση με τη συλλογική ανοσία αφορά τη διάρκειά της. Μέχρι στιγμής, οι μελέτες δείχνουν πως όσοι νόσησαν κι απέκτησαν φυσική ανοσία έχουν υψηλούς τίτλους αντισωμάτων έως και 8 μήνες μετά, με την Παθολόγο-Λοιμωξιολόγο, Επιμελήτρια Α’ στην Κλινική Λοιμώξεων COVID του Νοσοκομείου «Σωτηρία», Κατερίνα Αργυράκη, να εκτιμά ότι θα χρειαστεί να κάνουμε μια αναμνηστική δόση του εμβολίου κάθε 1-2 χρόνια.
Η προσπάθεια απόκτησης της συλλογικής ανοσίας τους τελευταίους δυο μήνες έχει εξελιχθεί σε μια μάχη με τον χρόνο, καθώς επίκειται τον Μάιο το άνοιγμα του τουρισμού, που θεωρείται επιβεβλημένο για την ανάκαμψη της οικονομίας. Ταυτόχρονα, πέρα από τα ποσοστά σαν απόλυτα νούμερα, είναι πολύ σημαντικό να εμβολιαστούν και να ανοσοποιηθούν, εκτός από τους ηλικιωμένους και τους ευπαθείς, οι νεότεροι άνθρωποι της παραγωγικής ηλικίας, οι οποίοι κυκλοφορούν καθημερινά εκεί έξω και εργάζονται, με προτεραιότητα στους επαγγελματίες του τουρισμού και της εστίασης, αφού βεβαίως έχουν εμβολιαστεί οι εκπαιδευτικοί, μια κατηγορία εργαζομένων, η οποία σε άλλες χώρες έχει πάρει απόλυτη προτεραιότητα, προκειμένου να μπορέσουν να ανοίξουν τα σχολεία.
Πηγή: Εφημερίδα “Περί Υγείας”