Το μάθημα που πήρε η ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία στο lockdown

Oι ελλείψεις, ακόμα και σε βασικά φάρμακα, σε χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτέλεσε μείζον ζήτημα την περίοδο της πρωτοφανούς υγειονομικής κρίσης. Ωστόσο, οι ελληνικές φαρμακευτικές βιομηχανίες κατάφεραν να εξασφαλίσουν την επάρκεια μιας σειράς από κρίσιμα φάρμακα για τους Έλληνες ασθενείς.

Μέσα από έναν διαρκή αγώνα, που εξακολουθεί ακόμη και σήμερα, οι εγχώριες φαρμακοβιομηχανίες όχι μόνο κάλυψαν στο έπακρο τις αυξημένες ανάγκες σε φάρμακα, αλλά αύξησαν και τις εξαγωγές τους. Πρακτικά, το ελληνικό ποιοτικό φάρμακο κλήθηκε να καλύψει τις σοβαρές ελλείψεις που αντιμετώπισαν οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, που δείχνουν ότι το ελληνικό φάρμακο παρουσίασε εντυπωσιακή αύξηση εξαγωγών. Στο διάστημα του πρώτου εξαμήνου 2020 οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 59,7%, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019.

Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή.

Το «μάθημα» που πήρε η ΕΕ στο lockdown

Αρκετές οικονομικά εύρωστες ευρωπαϊκές χώρες βρέθηκαν σε δεινή θέση την περίοδο του lockdown. Με το κλείσιμο των συνόρων λόγω της υγειονομικής κρίσης δημιουργήθηκαν τεράστια προβλήματα στη παγκόσμια «αλυσίδα» διάθεσης του φαρμάκου.

Πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξαρτώνται από την Κίνα και την Ινδία για την προμήθεια ενεργών φαρμακευτικών συστατικών και τελικών προϊόντων. Έτσι, προκειμένου να καλύψουν τις εσωτερικές τους ανάγκες έβαλαν «φρένο» στις εξαγωγές τους. Το αποτέλεσμα ήταν σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρουσιαστούν ελλείψεις σε πολύ βασικά φάρμακα. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Αγγλίας όπου καταγράφηκαν σοβαρές ελλείψεις σε πνευμονολογικά φάρμακα και αναισθησιολογικά σκευάσματα τα οποία χρησιμοποιούνται σε χειρουργικές επεμβάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξαφνικά βρέθηκε απέναντι σε μια σκληρή πραγματικότητα συνειδητοποιώντας πόσο εξαρτημένη είναι από τα εργοστάσια τρίτων χωρών σε επίπεδο τελικών προϊόντων και δραστικών ουσιών. Ιδιαίτερα τα τελευταία 20 χρόνια, πολλές ευρωπαϊκές φαρμακοβιομηχανίες έχουν μεταφέρει -λόγω χρηματοδοτικών πιέσεων- την παραγωγή τους σε χώρες χαμηλού κόστους και κυρίως στην Ασία.

Το «πάθημα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την πανδημία φαίνεται ότι τελικά της έγινε «μάθημα» και σχεδιάζει τώρα μια νέα φαρμακευτική πολιτική με στόχο να διασφαλίσει την επάρκεια φαρμάκων και υγειονομικών υλικών στα κράτη-μέλη της. Μελετά τρόπους για την ενίσχυση των επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και μια δέσμη κινήτρων για την επαναφορά της παραγωγής των πρώτων υλών και τελικών προϊόντων σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Χαρακτηριστικό του κλίματος που επικρατεί είναι η δήλωση της Ευρωπαίας Επιτρόπου Υγείας Στέλλας Κυριακίδη η οποία ανέφερε ότι «η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί σε τρόπους επαναφοράς της παραγωγής φαρμάκων και φαρμακευτικών συστατικών στην Ευρώπη». Στο ίδιο πνεύμα, ο Γερμανός Υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας Πέτερ Αλτμάιερ δήλωσε πως «η τρέχουσα κρίση δείχνει ότι πρέπει να αποφύγουμε τη μονομερή εξάρτηση και να διαφοροποιήσουμε τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «η Ευρώπη θα πρέπει να εξαρτάται λιγότερο από μη ευρωπαίους προμηθευτές φαρμακευτικών προϊόντων και ιατρικού εξοπλισμού».

Σε πλεονεκτική θέση η Ελλάδα

Σχετικά με την Ελλάδα, έγινε κατανοητό από το lockdown ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση έναντι των άλλων ευρωπαϊκών χωρών γιατί έχει μια ισχυρή εγχώρια φαρμακοβιομηχανία η οποία εξασφαλίζει επάρκεια φαρμάκων στη χώρα. «Σε συνθήκες lockdown η ελληνική φαρμακοβιομηχανία μπορεί να καλύψει τις εγχώριες ανάγκες για φάρμακα για μια περίοδο 6-8 μηνών», ανέφερε σε συνέντευξη τύπου ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας Θεόδωρος Τρύφων.

Πράγματι, η παραγωγική δύναμη της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας δεν μπορεί να βρεθεί σε άλλες χώρες αντιστοίχου μεγέθους. Από τα 400 εργοστάσια που υπάρχουν στην Ευρώπη τα 28 βρίσκονται στην Ελλάδα όπου εργάζονται 11.000 επιστήμονες υψηλής ειδίκευσης. Οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες παράγουν ποιοτικά γενόσημα που εξάγονται σε 85 χώρες. Δεν είναι τυχαίο ότι το ελληνικό φάρμακο είναι το δεύτερο σε αξία εξαγώγιμο προϊόν της ελληνικής οικονομίας.

Σήμερα, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία, μέσα στο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον της υγειονομικής κρίσης, προχωρά σε επενδύσεις θωρακίζοντας το σύστημα υγείας της χώρας και τους ασθενείς. Για το 2020 οι επενδύσεις θα είναι πάνω από 200 εκατ. ευρώ, ενώ σε βάθος τριετίας εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 650 εκ. ευρώ. Βασική προϋπόθεση, ωστόσο, για να μπορέσει να υλοποιηθεί το πρόγραμμα επενδύσεων είναι η κατάργηση των αντιαναπτυξιακών μέτρων που ταλαιπωρούν τον κλάδο.

Οι έμμεσοι φόροι αυτόματων επιστροφών (clawback και rebate) σε συνδυασμό με την άμεση φορολόγηση των επιχειρήσεων αντιστοιχεί στο 70% του κύκλου εργασιών των φαρμακοβιομηχανιών. Την ίδια στιγμή, οι τιμές των γενοσήμων έχουν μειωθεί δραστικά και υποκαθίστανται από ακριβότερα φάρμακα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η διείσδυση των γενοσήμων στην ελληνική αγορά είναι η χαμηλότερη στην Ευρώπη. Σε αυτή τη κρίσιμη συγκυρία, όπου η πανδημία ανέδειξε τη σημασία της εγχώριας παραγωγής φαρμάκων, είναι αναγκαίο να σχεδιαστεί μια νέα πολιτική φαρμάκου που θα δίνει κίνητρα για επενδύσεις.

Πηγή: Εφημερίδα “Περί Υγείας”