Φάρμακα για την απώλεια βάρους: Ποιοι ωφελούνται περισσότερο και γιατί
Επιστημονική έρευνα εστιάζει στις διαφορές στην απώλεια βάρους μεταξύ ατόμων που λαμβάνουν GLP-1 ή αγωνιστές του υποδοχέα του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1, φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση του διαβήτη και της παχυσαρκίας.
Η μελέτη έδειξε ότι σημαντικοί παράγοντες όπως η μακροχρόνια χρήση σεμαγλουτίδης ή τιρζεπατίδης, η αυξημένη έκθεση σε GLP-1 και η απουσία διαβήτη ενισχύουν την πιθανότητα επιτυχημένης απώλειας βάρους.
Τι καθορίζει την αποτελεσματικότητα των GLP-1;
Στην έρευνα συμμετείχαν 679 άτομα με υπέρβαρο ή παχυσαρκία, όπως ορίστηκαν από τον δείκτη μάζας σώματος (BMI).
Κάποιοι από τους συμμετέχοντες είχαν και διαβήτη τύπου 2. Όλοι παρακολουθήθηκαν για τουλάχιστον τρεις μήνες, με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις βάρους.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα όπως η σωματική σύνθεση, καθώς και η ηπατική και νεφρική λειτουργία. Η θεραπεία περιλάμβανε επτά διαφορετικά GLP-1, μεταξύ των οποίων σεμαγλουτίδη, λιραγλουτίδη και λιξισενατίδη.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις κατηγορίες: αυτούς που έχασαν βάρος, όσους διατήρησαν το βάρος και όσους το ανέκτησαν. Στη συνέχεια, κατατάχθηκαν σε επιτυχημένους και μη επιτυχημένους όσον αφορά τη μείωση του βάρους.
Η παρακολούθηση έγινε σε χρονικά διαστήματα 3, 6 και 12 μηνών. Η μέση ηλικία ήταν 37 ετών, με το 21% να έχει διαβήτη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν πως όσοι χρησιμοποιούσαν τα GLP-1 για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είχαν υψηλότερη πιθανότητα απώλειας βάρους στους 6 και 12 μήνες. Επίσης, η απώλεια βάρους σχετιζόταν με την απουσία διαβήτη και τη χρήση σεμαγλουτίδης στα αρχικά στάδια.
Κατά την τριμηνιαία παρακολούθηση, όσοι ανέκτησαν βάρος εμφάνισαν αυξημένους ρυθμούς σπειραματικής διήθησης, δείκτη της νεφρικής λειτουργίας. Αυτό παρατηρήθηκε και σε άτομα με προδιαβήτη.
Οι συγγραφείς επισήμαναν ότι άτομα με παχυσαρκία μπορεί να παρουσιάζουν υψηλότερους ρυθμούς σπειραματικής διήθησης, που με τη σειρά τους ενδέχεται να επιδεινώσουν τη νεφρική λειτουργία.
Παράλληλα, όσοι διατήρησαν το βάρος τους σταθερό είχαν αυξημένα επίπεδα γλυκόζης νηστείας, μειωμένη λειτουργία β-κυττάρων και μεγαλύτερη αντίσταση στην ινσουλίνη σε σύγκριση με όσους πέτυχαν απώλεια βάρους.
Γιατί κάποιοι χάνουν περισσότερο βάρος με τα GLP-1;
Η επιτυχής απώλεια βάρους συνδέθηκε με παράγοντες όπως η μακροχρόνια χρήση GLP-1, η λήψη σεμαγλουτίδης, τα χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου και το υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους.
Επιπλέον, βελτιωμένη λειτουργία των β-κυττάρων και μειωμένη αντίσταση στην ινσουλίνη ήταν δείκτες επιτυχίας στη μείωση βάρους.
Στις γυναίκες, χαμηλότερη μυϊκή μάζα φάνηκε να συνδέεται με καλύτερα αποτελέσματα.
Μετά από στατιστική προσαρμογή, φάνηκε πως όσο μεγαλύτερη ήταν η διάρκεια χρήσης των GLP-1, τόσο μεγαλύτερη ήταν η απώλεια βάρους σε όλες τις χρονικές στιγμές. Η χρήση σεμαγλουτίδης στους 3 και 6 μήνες συνδεόταν με μεγαλύτερη επιτυχία σε σχέση με άλλα GLP-1.
Για τους άνδρες, ποσοστό σωματικού λίπους άνω του 30% συσχετίστηκε με θετική απώλεια βάρους, ενώ για τις γυναίκες όχι. Η απουσία διαβήτη και τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης A1C επίσης συνέβαλαν στην επιτυχία στους τρεις μήνες.
Οι υποομάδες που λάμβαναν σεμαγλουτίδη ή λιραγλουτίδη παρουσίασαν καλύτερα αποτελέσματα, συνοδευόμενα από αυξημένα επίπεδα γλυκόζης νηστείας.
Στους άνδρες που έλαβαν σεμαγλουτίδη, το υψηλότερο σωματικό λίπος συνδέθηκε με επιτυχημένη απώλεια βάρους μετά από έξι μήνες.
Η επίδραση της διακοπής της αγωγής
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν περιορισμούς της μελέτης, όπως το μικρό δείγμα και τη μικρή διάρκεια χρήσης των φαρμάκων για πολλούς συμμετέχοντες.
Η παρούσα έρευνα δεν διερευνά τις συνέπειες της διακοπής της θεραπείας, αν και γνωρίζουμε πως πολλά άτομα επανακτούν βάρος μετά τη διακοπή των GLP-1, ακόμη και με συνεχιζόμενες αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Επιπλέον, η τιρζεπατίδη δεν συμπεριλήφθηκε, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζει πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα για απώλεια βάρους σε άλλες μελέτες.
Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να εξεταστούν οι διαφορές στην απώλεια βάρους μεταξύ ατόμων με και χωρίς διαβήτη, καθώς και ο ρόλος της νεφρικής λειτουργίας στην απώλεια βάρους.
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν στην πιο ακριβή χρήση των GLP-1, ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητά τους.
Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη εξατομικευμένης προσέγγισης στη χορήγηση GLP-1, που λαμβάνει υπόψη φυσιολογικούς δείκτες πριν τη θεραπεία, παρακολουθεί την ανταπόκριση και εστιάζει στη μακροχρόνια επιτυχία.
Τέλος, τονίζεται η σημασία της προσεκτικής κλινικής παρακολούθησης κατά τη χρήση αυτών των φαρμάκων.