Ο “καλός” γονιός

Γράφει η Αφροδίτη Ντάικου

Κοινώς αποδεκτή είναι η άποψη ότι για να λειτουργήσει η Δημοκρατία χρειάζεται Υπεύθυνους πολίτες, Συνεργάτες και όχι καταπιεσμένα, εξαρτημένα και ανταγωνιστικά πλάσματα. Κάθε μέθοδος ανατροφής δοκιμάζεται, ανατρέπεται, φαντάζει πιο σωστή ή λανθασμένη αλλά αυτό που κατά τον μεγάλο δάσκαλο της παιδαγωγικής και παιδοψυχολογίας, Ρούντολφ Ντράϊκωρς είναι αληθινό δυστύχημα είναι να ανατραφεί κανείς από έναν “καλό” γονιό.

Οι “καλοί” γονείς είναι αυτοί που εμπλέκονται με τα παιδιά τους σε τέτοιο βαθμό ώστε πιστεύουν ότι πρέπει να κάνουν κάθε τί γι ‘αυτά. Οι καλοί γονείς μπορούν να γίνουν υπηρέτες των παιδιών τους. Ελέγχουν αν τα παιδιά ξυπνούν στην ώρα τους και ντύνονται σωστά. Φροντίζουν να τα συμβουλεύουν διαρκώς: “Κούμπωσε το παλτό σου”, “Πώς τα πήγες σήμερα;”κλπ. Τα κατασκοπεύουν ανελλιπώς: “Για να δω τους βαθμούς σου”, “Βγάλε τα ρούχα σου”, “Φάε το φαγητό σου”.

Αυτού του τύπου οι γονείς συνήθως έχουν καλές προθέσεις. Ωστόσο η συμπεριφορά τους στερεί στα παιδιά την αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία. Για τις πράξεις των μικρών ανθρώπων (όρο που χρησιμοποιούσε εύστοχα η Montessori) η ευθύνη των παιδιών βαρύνει τους γονείς πιστεύοντας ότι η συμπεριφορά τους φανερώνει τη δική τους ικανότητα ως γονείς. Επειδή ενδιαφέρονται πολύ για την εικόνα που παρουσιάζουν στο περιβάλλον τους, αναλαμβάνουν τις ευθύνες των παιδιών τους (έτσι ώστε τα παιδιά τους να βγουν καλά). Λείπει ο σεβασμός απέναντι στο παιδί και το δίδαγμα που θα έρθει από την πείρα της ζωής. Λυπούνται και προστατεύουν τα παιδιά τους από όλες τις συνέπειες και τα εμποδίζουν να μάθουν μόνα τους. Κρατώντας τα εξαρτημένα νιώθουν οι ίδιοι ότι αξίζουν. Σύγχρονα ακόμη περισσότερο που η κοινωνία μας έχει υπερβολικές προσδοκίες, οι γονείς είναι ακόμη πιο ανασφαλείς για τον ρόλο τους. Μια κοινωνία που ασχολείται πολύ με τα λάθη, έχει μεγάλη ικανότητα στο να αποθαρρύνει τα μέλη της.

Ωστόσο αν πιστεύουμε στη δημοκρατική αντιμετώπιση και επιδιώκουμε να μεταχειριστούμε τα παιδιά μας ισότιμα, πρέπει να τους επιτρέπουμε να παίρνουν αποφάσεις και να υφίστανται τις συνέπειες, θετικές ή αρνητικές (αποκλείοντας φυσικά τις επικίνδυνες καταστάσεις). Εξίσου σημαντικό είναι να τους έχουμε εμπιστοσύνη ότι μπορούν να μάθουν από τις εμπειρίες τους.

Οι παρεμβατικοί γονείς στερούν τα  παιδιά τους την ευκαιρία να μάθουν τι σημαίνει αμοιβαίος σεβασμός. Όποτε οι γονείς ελέγχουν,κυριαρχούν, υπερπροστατεύουν ή λυπούνται, δεν σέβονται το παιδί τους. Όποτε γίνονται “χαλί να τους πατούν” δεν σέβονται τον εαυτό τους. Και στις δύο περιπτώσεις δεν βοηθούν τα παιδιά τους να μάθουν να σέβονται τα δικαιώματα των άλλων.

Ο αμοιβαίος σεβασμός κερδίζεται με την σταθερότητα και όχι την αυταρχικότητα. Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς θα πρέπει να είναι σταθεροί σε ό,τι αφορά τα δικά τους δικαιώματα αλλά και να αποφεύγουν να στερούν τα δικαιώματα των παιδιών τους.