Αιμορροφιλία: Η έγκριση του Hemgenix αποτελεί ορόσημο για τη θεραπεία

Στις 22 Νοεμβρίου, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ενέκρινε την πρώτη γονιδιακή θεραπεία για τη γενετική διαταραχή της πήξης του αίματος, την αιμορροφιλία Β — μια εφάπαξ θεραπεία που κοστίζει 3,5 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Το Hemgenix – που αναπτύχθηκε από τη φαρμακευτική εταιρεία CSL Behring, με έδρα το King of Prussia, Pennsylvania – χρησιμοποιεί έναν τροποποιημένο ιό για να μεταφέρει ένα γονίδιο στα ηπατικά κύτταρα του αποδέκτη. Το γονίδιο κωδικοποιεί μια πρωτεΐνη που εμπλέκεται στην πήξη του αίματος που ονομάζεται παράγοντας IX, την οποία τα άτομα με τη νόσο δεν μπορούν να παράγουν.

Τα δεδομένα κλινικών δοκιμών υποδεικνύουν ότι η εφάπαξ δόση του Hemgenix θα παρέχει σε άτομα με μέτρια έως σοβαρή αιμορροφιλία επαρκή προστασία από απειλητική για τη ζωή ανεξέλεγκτη αιμορραγία για οκτώ χρόνια και ενδεχομένως περισσότερο. Ωστόσο η τιμή της θεραπείας την καθιστά το πιο ακριβό φάρμακο στον κόσμο. Και παρόλο που φαίνεται να είναι αποτελεσματικό, οι θεραπείες γονιδιακής υποκατάστασης για την πιο κοινή μορφή αιμορροφιλίας παραμένουν άπιαστες.

Η CSL Behring λέει ότι το κόστος είναι δικαιολογημένο. Σε δήλωσή της , η εταιρεία είπε ότι το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης των ΗΠΑ θα μπορούσε να εξοικονομήσει το ποσό λόγω της αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητάς του στη μείωση ή την εξάλειψη της ανάγκης για τακτικές ενέσεις παράγοντα IX. Τα άτομα με αιμορροφιλία Β (που αντιπροσωπεύουν το 15% των περιπτώσεων αιμορροφιλίας) λαμβάνουν επί του παρόντος παράγοντα ΙΧ μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Η πρωτεΐνη απαιτείται για τον σχηματισμό θρόμβων αίματος, αλλά τα άτομα με τη νόσο δεν διαθέτουν το γονίδιο που απαιτείται για να τη δημιουργήσουν σε επαρκείς ποσότητες. Εάν η κατάσταση αφεθεί χωρίς θεραπεία, οι άνθρωποι εμφανίζουν ανεξέλεγκτη αιμορραγία που μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή.

«Το να ζει κάποιος με την αιμορροφιλία έχει να κάνει με το πού γεννιέται», λέει ο Glenn Pierce, αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Αιμορροφιλίας στο Μόντρεαλ του Καναδά. «Στις ΗΠΑ, η θεραπεία ενός ενήλικα με αιμορροφιλία Β είναι κατά μέσο όρο 700.000–800.000 $ ετησίως». Οι επιστήμονες όμως ανησυχούν ότι η τιμή δεν θα ήταν προσιτή σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου ζουν τα περισσότερα άτομα με αιμορροφιλία και όπου οι προμήθειες θεραπειών και ο παράγοντας IX είναι συχνά ανεπαρκείς. «Καθώς νέες τεχνολογίες όπως η γονιδιακή θεραπεία εμφανίζονται στη σκηνή, όσοι θα ωφεληθούν περισσότερο έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν. Δεν μπορούμε να αφήσουμε πίσω την πλειοψηφία του κόσμου», λέει ο Pierce. Η CSL Behring αρνήθηκε να σχολιάσει την τιμολόγηση του φαρμάκου πέρα ​​από τη δημόσια δήλωσή της.

Ελπιδοφόρα αποτελέσματα

Η τελευταία κλινική δοκιμή του Hemgenix, η οποία περιελάμβανε 54 ασθενείς με αιμορροφιλία Β, ανέφερε μείωση κατά 54% στον αριθμό των αιμορραγικών επεισοδίων ανά έτος και το 94% των συμμετεχόντων διέκοψε οποιαδήποτε προφυλακτική θεραπεία εντός δύο ετών από τη λήψη της εφάπαξ δόσης. «Οι ασθενείς αρχίζουν να παράγουν παράγοντα IX πολύ γρήγορα… σε επτά έως οκτώ μήνες μετά την εφάπαξ δόση, σχεδόν για όλους τους ασθενείς, το επίπεδο του παράγοντα IX είχε σταθεροποιηθεί», λέει ο Andrew Nash, επικεφαλής επιστημονικός υπεύθυνος της CSL Behring.

Ακόμη και η χαμηλότερη ανταπόκριση στην κλινική δοκιμή, μια αύξηση 10% στα επίπεδα του παράγοντα ΙΧ είναι επαρκής για την πρόληψη της αυτόματης αιμορραγίας, λένε οι ερευνητές. Ωστόσο, οι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν συμπληρωματικές θεραπείες προφύλαξης μετά από τραυματισμούς ή εάν υποβάλλονται σε σοβαρή χειρουργική επέμβαση και τα επίπεδα του παράγοντα IX είναι μικρότερα από 50%. «Εάν βρίσκεστε στο εύρος 10-40%, μπορεί να έχετε πρόβλημα σε περίπτωση σοβαρού τραύματος  ή χειρουργικής επέμβασης. Αλλά μπορείτε λίγο πολύ να ξεχάσετε την αιμορροφιλία», λέει ο Edward Tuddenham, σύμβουλος αιματολόγος στο University College του Λονδίνου και μέλος της ερευνητικής ομάδας που σχεδίασε τον ιικό φορέα που αδειοδοτήθηκε η CSL Behring.

Ο Uddenham και οι συνεργάτες του απέδειξαν με μια οκταετή μελέτη παρακολούθησης μιας κλινικής δοκιμής παρόμοιου φαρμάκου για την αιμορροφιλία Β ότι υπάρχουν καλοί λόγοι να θεωρηθούν οι γονιδιακές θεραπείες  σταθερή και ανθεκτική θεραπεία1. «Η έγκριση του Hemgenix είναι ένα βασικό ορόσημο στο δρόμο προς μια θεραπεία και φαίνεται πιθανό ότι ορισμένοι ασθενείς θα θεραπεύονται πράγματι για πολλά χρόνια», λέει ο Pierce.