Από τι εξαρτάται η εξάπλωση του καρκίνου του μαστού;
Η εξάπλωση του καρκίνου εξαρτάται από μια πληθώρα παραγόντων. Για τον καρκίνο του μαστού συγκεκριμένα, ο πιο καθοριστικός παράγοντας για την πρόγνωση της εξάπλωσής του, είναι ο προσδιορισμός του τύπου του καρκίνου, βάσει του οποίου ο γιατρός θα μπορεί να κάνει τις σχετικές εκτιμήσεις. Αυτό συμβαίνει γιατί διαφορετικοί τύποι καρκίνου του μαστού αναπτύσσονται με διαφορετικούς ρυθμούς, σύμφωνα με την ογκολόγο της κλινικής Cleveland των ΗΠΑ Erin Roesch.
Σύμφωνα με την ειδικό, τη στιγμή που κάποιος διαπιστώνει ένα εξόγκωμα στο στήθος ή λαμβάνει τη διάγνωση ξεκινά ομολογουμένως μια «περιπέτεια». Ενδεχομένως όμως, η κακοήθεια να είχε αρχίσει να αναπτύσσεται ακόμη και χρόνια πριν. «Ο γενικός κανόνας είναι ότι πραγματικά δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με βεβαιότητα πότε εμφανίστηκε η κακοήθεια. Από τον υπότυπο του καρκίνου έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε βάσιμες εικασίες εάν ξεκίνησε πριν από εβδομάδες ή από μήνες, για παράδειγμα. Αλλά δεν υπάρχει τρόπος να καταλήξουμε στην ακριβή περίοδο που ξεκίνησε», τονίζει η ίδια.
Επιπλέον, είναι αρκετά δύσκολο να υπολογιστεί ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης του καρκινικού όγκου. Σε προηγούμενες σχετικές μελέτες, τα αποτελέσματα ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου, αλλά και τα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς.
Κατά κανόνα, κάποιοι τύποι είναι πιο επιθετικοί, ενώ αναπτύσσονται πιο αργά. Έχει διαπιστωθεί πως όσο περισσότερο μεγαλώνει ο όγκος, τόσο πιθανότερο είναι να εξαπλωθεί στους γύρω ιστούς και σε άλλες περιοχές του οργανισμού.
- Οι τριπλά αρνητικοί και οι HER-2 θετικοί όγκοι αναπτύσσονται κατά κανόνα ταχύτερα. Αντιστρόφως ανάλογα, οι θετικοί για ορμονικούς υποδοχείς καρκίνοι του μαστού τείνουν να κινούνται με βραδύτερο ρυθμό.
- Ο καρκίνος του μαστού συνήθως σταδιοποιείται με βάση μία κλίμακα από το 0 έως το IV. Όταν βρίσκεται στο στάδιο 0, τότε χαρακτηρίζεται ως «μη διηθητικός» και σημαίνει ότι ο καρκίνος έχει παραμείνει εντός του γαλακτοφόρου πόρου ή εντός των λοβίων του μαστού. Ο διηθητικός από την άλλη καρκίνος, είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται όταν τα καρκινικά κύτταρα έχουν διαρρεύσει και αναπτυχθεί στον ιστό του μαστού, με αποτέλεσμα να είναι δυνατή η εξάπλωσή τους και σε άλλες περιοχές. Όταν τα καρκινικά κύτταρα έχουν αρχίσει να εξαπλώνονται σε γειτονικό ιστό, τότε η διάγνωση καταλήγει στο στάδιο 2. Αντίστοιχα, το IV στάδιο δηλώνει πως ο καρκίνος είναι ήδη μεταστατικός.
- Όταν διαγιγνώσκεται κάποιος με καρκίνο του μαστού, ο γιατρός κατατάσσει τον όγκο σε μία βαθμίδα από το 1 έως το 3, με βάση το πόσο μοιάζουν τα καρκινικά κύτταρα με τα φυσιολογικά κύτταρα. Υψηλότερη βαθμίδα σημαίνει πιο επιθετικό όγκο και πιθανώς μεγαλύτερη πιθανότητα ο όγκος αυτός να μεγαλώσει και να κάνει μετάσταση σε άλλες περιοχές του σώματός σας.
- Η ηλικία παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς οι νεότερες γυναίκες αναπτύσσουν συνήθως πιο επιθετικούς τύπους καρκίνου, εν συγκρίσει με γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας.
- Εάν υπάρχει κληρονομικότητα αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού. Πιο συγκεκριμένα, όσες γυναίκες παρουσιάζουν συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις (BRCA1 και BRCA2) αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν από καρκίνο του μαστού σε μικρότερη ηλικία.
Κάποιοι άνθρωποι ενδέχεται να βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο λόγω ορισμένων επιβαρυντικών παραγόντων. Όπως και σε άλλους τύπους καρκίνου, έτσι και για τον καρκίνο του μαστού, οι παράγοντες του καπνίσματος, της κακής διατροφής, της έλλειψης σωματικής άσκησης και της αποχής από τον προληπτικό έλεγχο (π.χ. ετήσια μαστογραφία) είναι σημαντικοί. Σε άλλους παράγοντες συμπεριλαμβάνονται η μακροχρόνια λήψη ορμονών, πόσα παιδιά έχει κάνει μία γυναίκα και σε ποια ηλικία αδιαθέτησε ή μπήκε στην εμμηνόπαυση, αλλά και η ηλικία της τη στιγμή της διάγνωσης.
«Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν μπορείτε απαραίτητα να αποτρέψετε την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού, όμως πιθανόν να τον επιβραδύνετε, να τον εμποδίσετε να εξαπλωθεί ή να αναπτυχθεί γρήγορα ο όγκος […] Με το να λαμβάνετε την αγωγή σας σύμφωνα με τις οδηγίες, ακολουθώντας τις θεραπείες και τα ραντεβού πιστά, αλλά και έχοντας ενεργή συμμετοχή στην αντιμετώπιση της νόσου», επισημαίνει η Dr Roesch.
Τέλος, η ίδια υπογραμμίζει πως είναι σημαντικό να υιοθετήσει κανείς έναν υγιεινό τρόπο ζωής, ακολουθώντας ισορροπημένη διατροφή, κάνοντας γυμναστική και αποβάλλοντας το στρες, διότι όλα αυτά μπορούν να ενισχύσουν τόσο τον οργανισμό όσο και τη γενικότερη στάση του ασθενούς, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά.