1. Home
  2. Επικαιρότητα
  3. HPV: Oλα όσα πρέπει να ξέρετε
HPV: Oλα όσα πρέπει να ξέρετε

HPV: Oλα όσα πρέπει να ξέρετε

0

Τι είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων; Ποια είδη καρκίνου οφείλονται στον HPV; Υπάρχουν μέθοδοι πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης; Αυτά και άλλα πολλά απαντώνται παρακάτω.

HPVΓράφει o Θεόδωρος Αγοραστός, Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Πρόεδρος της Ελληνικής HPV Εταιρείας.

O ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι ένας μικρός σε μέγεθος DNA ιός, με >200 τύπους, από τους οποίους οι ~40 μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής δραστηριότητας και ταξινομούνται σε «υψηλού» και «χαμηλού κινδύνου», ανάλογα με τη συσχέτισή τους με ανάπτυξη καρκίνου. «Υψηλού κινδύνου» θεωρούνται οι τύποι 16, 18, 31, κ.ά., διότι σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας, τον κόλπο, το αιδοίο, το πέος, τον πρωκτό, τον στοματοφάρυγγα, τον λάρυγγα και τη στοματική κοιλότητα. «Xαμηλού κινδύνου» θεωρούνται οι τύποι 6, 11, 40, 42 κ.ά., που σχετίζονται κυρίως με πρωκτογεννητικά κονδυλώματα και θηλώματα στο στόμα και στην άνω αναπνευστική οδό. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί σήμερα την 4η κατά σειρά συχνότητας κακοήθη νόσο των γυναικών παγκοσμίως και συγκαταλέγεται μεταξύ των τριών πρώτων καρκίνων που αφορούν σε γυναίκες νεότερες των 45 ετών. Περίπου 570.000 περιπτώσεις και 311.000 θάνατοι από τη νόσο αυτή πιστοποιήθηκαν σε όλο τον κόσμο το 2018. Η παγκόσμια επίπτωση, όμως, της νόσου (13,1 ανά 100.000 γυναίκες ανά έτος) διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των διαφόρων χωρών, ανάλογα με το κοινωνικο-οικονομικό τους επίπεδο, από 2 έως και 75 ανά 100.000 γυναίκες ανά έτος. Στην Ελλάδα, η επίπτωση ανήλθε το 2018 στις 7,9/100.000 και η θνησιμότητα στις 2,0/100.000 γυναίκες.

Υπάρχουν μέθοδοι πρόληψης και έγκαιρης ανίχνευσης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και άλλων καρκίνων που προκαλούνται από τον ιό ΗPV;

Με βάση τη νέα γνώση ότι ο HPV ευθύνεται για την πρόκληση καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας και άλλα όργανα, η σύγχρονη βιοτεχνολογία κατόρθωσε κατά τα τελευταία 20 περίπου χρόνια να πραγματοποιήσει δύο σημαντικότατα βήματα στον τομέα της πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου: α. τη δημιουργία ενός εμβολίου εναντίον της HPV-μόλυνσης, του πρώτου εμβολίου εναντίον καρκίνου και β. την ανάπτυξη ενός μοριακού test  (HPV DNA test), του πρώτου μοριακού τεστ για μαζικό πληθυσμιακό έλεγχο, με το οποίο ανιχνεύεται το ιικό DNA στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας.

Υπάρχουν ήδη αποδείξεις ότι ο εμβολιασμός, με το νέο 9δύναμο εμβόλιο κοριτσιών, μπορεί να προσφέρει πλήρη προστασία από τη μόλυνση με τους 7 πλέον ογκογόνους τύπους του HPV, που ευθύνονται για το ~90% των περιπτώσεων καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας. Παράλληλα, η διεθνής

εμπειρία δύο δεκαετιών έδειξε ότι το HPV DNA test προσφέρει μεγαλύτερη μακροχρόνια προστασία από την εμφάνιση καρκίνου στον τράχηλο, συγκριτικά με το τεστ ΠΑΠ.

Τι θα πρέπει να κάνει η Ελλάδα;

Η Ελλάδα πρέπει να ακολουθήσει τις Παγκόσμιες και Ευρωπαϊκές Στρατηγικές, με σκοπό την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας. Για τον λόγο αυτό, 119 επιστημονικοί, επαγγελματικοί και κοινωνικοί φορείς, υποστηρίζουν την εφαρμογή της σχετικής Παγκόσμιας Στρατηγικής του Π.Ο.Υ., καθώς και των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Σχεδίου κατά του Καρκίνου, και απευθύνουν αίτημα προς την Ελληνική Πολιτεία, όπως προβεί στις επιβεβλημένες ενέργειες και ρυθμίσεις, ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη και στην Ελλάδα των στόχων της Παγκόσμιας Στρατηγικής του Π.Ο.Υ. (90/70/90) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2030.

Ειδικότερα, θα πρέπει έως το 2030 να επιτευχθούν οι εξής στόχοι:

  • Τουλάχιστον 90% εμβολιαστική κάλυψη κατά του HPV των κοριτσιών <15 ετών και αύξηση εμβολιασμού και των αγοριών.
  • Εισαγωγή οργανωμένου Εθνικού Πληθυσμιακού Προσυμπτωματικού Ελέγχου με HPV testing προς επίτευξη τουλάχιστον 70% κάλυψης στην ηλικιακή ομάδα-στόχο.
  • Σωστή διαχείριση του 90% των θετικών στον προσυμπτωματικό έλεγχο γυναικών, με ενδεδειγμένη θεραπευτική αντιμετώπιση και παρηγορητική φροντίδα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των ανωτέρω στόχων αποτελεί η ανάληψη εκστρατείας ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης του ευρέος κοινού σχετικά με τον HPV εμβολιασμό και το HPV testing από την ίδια την Πολιτεία.

Είναι αναγκαίο να ενταχθούν και τα αγόρια στο εμβολιαστικό πρόγραμμα;

Τα αγόρια και οι άνδρες μπορούν να μολυνθούν από τον HPV και να εμφανίσουν είτε κονδυλώματα είτε καρκίνο σε πρωκτό, πέος, στοματοφάρυγγα, λάρυγγα. Συνεπώς, ενδείκνυται οπωσδήποτε ο προληπτικός εμβολιασμός και των αγοριών, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 26 ετών. Οι περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου έχουν εισάγει τον HPV εμβολιασμό και των αγοριών στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών τους, στις δε ΗΠΑ υπάρχει ένδειξη εμβολιασμού των ανδρών μέχρι και την ηλικία των 45 ετών για την πρόληψη του καρκίνου του στοματοφάρυγγα.

Είναι εφικτό να εξαλειφθεί ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας και άλλων καρκίνων που σχετίζονται με τον ιό ΗPV;

Ο συνδυασμός στο μέλλον του HPV εμβολιασμού από μικρή ηλικία, με τη διεξαγωγή σε γυναίκες 25 (30) – 65 (70) ετών ανά 5ετία του HPV DNA testing μπορεί να εξαλείψει τον καρκίνο του τραχήλου τις επόμενες δεκαετίες. Γι’ αυτό και  ο Π.Ο.Υ. εγκαινίασε τον Νοέμβριο 2020 μια Παγκόσμια Στρατηγική για την Εξάλειψη του Καρκίνου Τραχήλου ως Προβλήματος Δημόσιας Υγείας με τους εξής στόχους μέχρι το 2030:

α. Το 90% των κοριτσιών  <15 ετών θα πρέπει να έχουν εμβολιαστεί πλήρως.

β. Το 70% των γυναικών θα πρέπει να εξετασθούν προληπτικά με HPV testing σε ηλικία 35 και 45 ετών.

γ. Το 90% των γυναικών με (προ)καρκίνο τραχήλου θα πρέπει να τύχουν ενδεδειγμένης θεραπευτικής αντιμετώπισης και παρηγορητικής φροντίδας.

Εάν εφαρμοσθεί αυτή η στρατηγική (90/70/90), ο καρκίνος τραχήλου μήτρας θα μπορέσει να εξαλειφθεί σε χώρες με υψηλό εισόδημα μέχρι το 2040 και παγκοσμίως εντός ενός αιώνα! Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Σχέδιο κατά του Καρκίνου, στο οποίο αναφέρονται ως  προληπτικές δράσεις ο HPV-εμβολιασμός του >90% των κοριτσιών και η αύξηση του ποσοστού εμβολιασμού των αγοριών, καθώς και η εφαρμογή Προγράμματος Προσυμπτωματικού Ελέγχου του Καρκίνου.

Πηγή: Εφημερίδα “Περί Υγείας”