Οι κοινωνικές ανισότητες εντείνονται μετά την πανδημία, σύμφωνα με νέα έρευνα

Η μη κυβερνητική οργάνωση Oxfam, σε έκθεση της στις 11/10, επισημαίνει πως οι κυβερνήσεις παρέμειναν σημαντικά αδρανείς μπροστά στην επιδείνωση των κοινωνικών ανισοτήτων,  που εντάθηκε μετά το ξέσπασμα της πανδημίας του Covid-19.

Ειδικότερα, η ΜΚΟ αναφέρει πως τα φτωχότερα και πιο ευάλωτα στρώματα είναι αυτά που επλήγησαν κυρίαρχα από την πανδημία και τις οικονομικές της συνέπειες. Τα στοιχεία από την έκδοση του 2022 του Δείκτη της δέσμευσης για τη μείωση των ανισοτήτων (Commitment to Reducing Inequality Index – CRI),  η οποία πραγματοποιείται ανά διετία, έδειξαν πως οι κυβερνήσεις δεν εφάρμοσαν τα κατάλληλα μέτρα για να μειώσουν την ψαλίδα των ανισοτήτων.

Η Oxfam αναφέρει χαρακτηριστικά πως «ενώ επρόκειτο για τη σοβαρότερη υγειονομική κρίση που γνώρισε ο κόσμος εδώ κι έναν αιώνα, οι μισές από τις χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα μείωσαν τις δαπάνες τους για την υγεία κατά τη διάρκεια της πανδημίας και το 70% μείωσε τις δαπάνες για την παιδεία». Σύμφωνα με στοιχεία της έκθεσης, «παρά τις τεράστιες ελλείψεις φορολογικών εσόδων και την μεγάλη αύξηση των περιουσιών των πλουσιότερων προσώπων και εταιρειών κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι 143 από 161 χώρες (της έκθεσης) δεν αύξησαν τους φόρους για τους πλουσιότερους και 11 χώρες απεναντίας μείωσαν τους φόρους για τους πιο προνομιούχους»,

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 45η θέση της κατάταξης της Oxfam. Η Νορβηγία βρίσκεται στην κορυφή της κατάταξης και ακολουθείται από την Γερμανία, την Αυστραλία, το Βέλγιο και τον Καναδά. Η Γαλλία κατατάσσεται 12η, μια θέση πάνω από το Λουξεμβούργο και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχοντας μειώσει τον φορολογικό συντελεστή για τις επιχειρήσεις και έχοντας προχωρήσει σε δραστικές περικοπές του φόρου περιουσίας το 2019. Στις καλύτερες θέσεις βρίσκονται ανεπτυγμένες χώρες, οι οποίες είχαν περισσότερους πόρους για να αμβλύνουν τις ανισότητες.

Αντίθετα, στον πάτο της κατάταξης βρίσκονται χώρες με χαμηλά εισοδήματα, που πλήττονται από πολεμικές συρράξεις ή/και ασταθές πολιτικό κλίμα, όπως είναι το Νότιο Σουδάν (τελευταία), η Λιβερία (προτελευταία) και η Νιγηρία (τρίτη από το τέλος). Ανάμεσα στις χώρες που αναφέρουν πρόοδο, συμπεριλαμβάνεται και μια χώρα χαμηλών εισοδημάτων, το Τατζικιστάν, λόγω της μεγάλης αύξησης των φόρων εισοδήματος στα φυσικά πρόσωπα, καθώς και τέσσερις χώρες με μεσαία εισοδήματα, όπως η Μολδαβία. Στις χώρες με τη μεγαλύτερη επιδείνωση των κοινωνικών ανισοτήτων συγκαταλέγονται οι Σεϋχέλλες και το Χονγκ Κονγκ (Κίνα). «Οκτώ από τις δέκα χώρες που καταγράφουν τη μεγαλύτερη επιδείνωση βίωσαν κατάρρευση των φορολογικών τους εσόδων, κυρίως εξαιτίας της πανδημίας», τονίζει η Oxfam.

Αναμένεται 263 εκατομμύρια του παγκόσμιου πληθυσμού να διαβούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας ως το τέλος του 2022, σύμφωνα με την έκθεση. Επιπρόσθετα, το χρέος που οφείλουν να διευθετήσουν οι φτωχές χώρες, είναι ανασταλτικός παράγοντας για τις κυβερνητικές προσπάθειες μείωσης των ανισοτήτων. Έκκληση γίνεται ώστε οι κυβερνήσεις να δράσουν το συντομότερο δυνατόν, ειδάλλως το πρόβλημα των ανισοτήτων θα επιδεινωθεί ραγδαία.  Η Oxfam προτρέπει τις κυβερνήσεις «να αυξήσουν τις κοινωνικές δαπάνες, όχι να τις μειώνουν», «να προστατεύσουν τα δικαιώματα των εργαζομένων και να εγγυηθούν πως οι μισθοί τους επιτρέπουν να ζήσουν πάνω από το όριο της φτώχειας.» Η έκθεση επισημαίνει επίσης την αναγκαιότητα να αυξηθεί η φορολογία των επιχειρήσεων και των πλουσιότερων στρωμάτων.

Πρόσφατα, το Ηνωμένο Βασίλειο δέχτηκε κριτική από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) για τα μέτρα της κυβέρνησης των Συντηρητικών υπό την Λιζ Τρας, καθώς όριζαν μείωση των φόρων για τα πλουσιότερα στρώματα, γεγονός που θα επιδείνωνε τις κοινωνικές ανισότητες. Σε αντίστοιχη κατεύθυνση, την περασμένη εβδομάδα, ο επικεφαλής της εταιρείας Shell ζήτησε την αύξηση της φορολογίας για τις ενεργειακές εταιρείες, καθώς αυτό θα μπορούσε να εξασφαλίσει έσοδα για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού και της εκτόξευσης του κόστους ζωής και των τιμών ενέργειας, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.