Τσιόδρας: τα 4 σενάρια για το μέλλον της πανδημίας
Τέσσερα πιθανά σενάρια σχετικά με το μέλλον της πανδημίας του κορονοϊού ανέλυσε ο καθηγητής Παθολογίας-Λοιμωξιολογίας και επικεφαλής της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων, Σωτήρης Τσιόδρας, στην ομιλία του σε ημερίδα του ΙΑΣΩ Γενική Κλινική με θέμα «Επιδημίες – Πανδημίες που συγκλόνισαν την ανθρωπότητα» που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 15 Οκτωβρίου.
Συγκεκριμένα, ο καθηγητής ανέφερε ότι τα εμβόλια αποδείχτηκαν σωτήρια για μεγάλο κομμάτι του παγκόσμιου πληθυσμού. Κατόπιν, σχολίασε τις συνέπειες του long covid σε εκατομμύρια ανθρώπους και μίλησε για την ευρεία ανοσία που άφησε στον πληθυσμό η Όμικρον.
Επιπλέον, σημείωσε πως η διαχείριση του Covid στην Ελλάδα δεν ήταν πλήρως επιτυχημένη, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η επικοινωνία κινδύνου χρειάζεται ειδικούς, ομάδα, συνεργασία, να ανιχνεύεις τι πιστεύει το κοινό σου (public perception). Κάτι που αποτύχαμε. Παταγωδώς.» και συμπλήρωσε: “Δεν ξέρω αν αποτύχαμε γιατί έφυγα εγώ από το προσκήνιο ή βγήκαν όλοι οι άλλοι; Αποτύχαμε γιατί σταματήσαμε να εμπιστευόμαστε την επιστήμη και εμπιστευόμασταν την ιδεοληψία μας. Το κύριο οικοδόμημα της επικοινωνίας κινδύνου χτίζεται πάνω στην εμπιστοσύνη απέναντι στο γιατρό, στον επιστήμονα, στον ειδικό οποίος θα αναλύσει την επικοινωνία κινδύνου. Ζήσαμε άπειρες ψευδείς ειδήσεις και ακόμα ζούμε». Πρόσθεσε επίσης πως είναι ανάγκη να ενισχυθούν τα συστήματα επιτήρησης στο φόντο της εμφάνισης νέων πανδημιών.
Για τα τέσσερα σενάρια του μέλλοντος της πανδημίας
Σύμφωνα με το πρώτο σενάριο, οι παραλλαγές θα συνεχίσουν να εξελίσσονται με αποτέλεσμα να χάσουμε την ανοσία που αποκτήσαμε με τα υπάρχοντα εμβόλια. Ο Τσιόδρας επισήμανε πως «θα τις βλέπουμε (σ.σ. τις παραλλαγές) να προχωρούν στο δικό τους δρόμο, τέτοιο δρόμο που όσο περνάει ο καιρός τα εξουδετερωτικά αντισώματα μειώνονται σχεδόν στο μηδέν» προσθέτοντας πως έτσι, «χάνουμε την ανοσία που κερδίσαμε από τα εμβόλια και την προηγούμενη λοίμωξη και δεν έχουμε ανοσία για τις νέες μεταλλάξεις. Δηλαδή, ο ιός εξελίσσεται και προσπαθεί να βρει τρόπους να διαφύγει, που σημαίνει ότι θα χρειαστούμε εμβόλια καινούρια, ότι θα χρειαστούμε τις αναμνηστικές δόσεις».
Εν συνεχεία, ο Τσιόδρας αναφέρθηκε στα επικρατέστερα στελέχη της Όμικρον αυτή την περίοδο. Αυτά είναι:
-το στέλεχος ΒΑ.2.275.2, το οποίο διαφεύγει από την προστασία των μονοκλωνικών αντισωμάτων.
-το στέλεχος ΒΑ.4.6, το οποίο αρχίζει να κυριαρχεί στις ΗΠΑ έναντι της Όμικρον 5 (ΒΑ.5)
-το στέλεχος ΧΒΒ, που έχει κάνει αισθητή την παρουσία του στη Σιγκαπούρη
Στην Ελλάδα, όπως προκύπτει από το δίκτυο Γονιδιωματικής Επιτήρησης των παραλλαγών του SARS-CoV-2, κυρίαρχη είναι η μετάλλαξη Όμικρον 5 (ΒΑ.5) και σε ποσοστό 98%.
Το δεύτερο σενάριο, αφορά σε μια ταυτόχρονη επιδημία κορωνοϊού και γρίπης, που είναι απίθανο όμως να έχει συνέπειες σε ευρεία κλίμακα.
Ο καθηγητής επισήμανε πως «δεν είναι σίγουρο, όμως, γιατί ο κορονοϊός όταν κυκλοφορεί σε τεράστια ποσοστά εξαφανίζει τη γρίπη. Το είδαν και οι Αυστραλοί, στους οποίους ξεκίνησε 2 μήνες νωρίτερα η γρίπη είχαν περισσότερες από 250.000 περιπτώσεις γρίπης και αρκετούς θανάτους, γι’ αυτούς ήταν κάτι το μη αναμενόμενο, αλλά όταν εμφανίστηκε η Όμικρον 4 και η Ομικρον 5 την εξαφάνισε».
Για τον ιό της γρίπης, τόνισε πως «επηρεάζει τις μεγαλύτερες ηλικίες, οι οποίες θα πρέπει να εμβολιαστούν με ένα εμβόλιο λιγότερο αποτελεσματικό από του covid παρόλα αυτά το κάνουν. Το να έχεις και τα δύο (γρίπη και covid) να κυκλοφορούν ταυτόχρονα σε τεράστιες ποσοστά είναι απίθανο».
Το τρίτο σενάριο σχετίζεται με την τεχνολογική εξέλιξη των εμβολίων, που μπορεί να συμβάλλει μελλοντικά στην αντιμετώπιση του Covid. «Επενδύουμε σε άλλες τεχνολογίες όπως βλεννογονικά εμβόλια, εμβόλια που θα παίρνει κανείς από τη μύτη και θα προσφέρει μια μακρόχρονη ανοσία, τουλάχιστον 1 έτους, ενώ θα είναι καλύτερο και σε ό,τι αφορά τη μετάδοση», δήλωσε ο Τσιόδρας, προσθέτοντας ότι «αυτή τη στιγμή επενδύουμε σε μια στρατηγική του ενιαίου ετήσιου εμβολίου. Αυτό είναι το τρίτο σενάριο».
Το τέταρτο σενάριο, δίνει μια νότα αισιοδοξίας. Ο καθηγητής ανέφερε πως οι μεταλλάξεις του επόμενου διαστήματος θα είναι παρακλάδια της Όμικρον, για τις οποίες έχει ήδη αποκτηθεί μεγάλη ανοσία και τα εμβόλια θα μπορούν να τις καλύψουν. «Δεν πρέπει να σκορπίζουμε στον κόσμο μόνο απαισιοδοξία, ειδικά τώρα που επανερχόμαστε σε μία κανονικότητα που οι περισσότεροι δεν τηρούν μέτρα -μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας- πέρασε με τέτοια φόρα και ορμή η όμικρον που έχει αφήσει ανοσία στον πληθυσμό», τόνισε ο ίδιος και επισήμανε πως «εάν η επόμενη παραλλαγή είναι απόγονος της Όμικρον, περιμένει κανείς από όλους αυτούς που μολύνθηκαν ή έκαναν αναμνηστική δόση να έχουν κάποιου είδους προστασία». Παράλληλα, οι κοινωνίες θα επανέλθουν την κανονικότητα τηρώντας τα στοιχειώδη μέτρα που απαιτούνται για τον έλεγχο της πανδημίας, με σκοπό να προστατευθούν οι ευάλωτοι και οι ηλικιωμένοι που εξακολουθούν να κινδυνεύουν. «Προσωπικά βλέπω μια νέα αρχή. Και αυτή περιλαμβάνει τη διαχείριση όλων των προκλήσεων που μας άφησε η πανδημία καθώς υποχωρεί. Είναι σαφές ότι αφήσαμε πίσω μας την επείγουσα φάση της πανδημίας και πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον κορονοϊό ως επιστήμονες και ως πολίτες» ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής.
Κλείνοντας την ομιλία του, στο ερώτημα της τέλους της πανδημίας, ο Τσιόδρας δήλωσε τα εξής:
«Μακάρι να ήταν τόσο απλό. Φαίνεται ότι η επείγουσα φάση αρχίζει και υποχωρεί. Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτή την κατάσταση, γιατί εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε σημαντικές προκλήσεις», ενώ συμπλήρωσε πως “ο ΠΟΥ λέει βλέπουμε το τέλος της στο άκρο του τούνελ. Εγώ βλέπω μια αρχή. Οι άνθρωποι είναι πιο έτοιμοι, η επιστήμη καλύτερα οργανωμένη, ώστε σταδιακά επανερχόμαστε στην κανονικότητα, να προστατεύσουμε τους πιο ευαίσθητους, να τους δώσουμε την αναμνηστική δόση και τη θεραπεία άμεσα όταν χρειάζεται. Να συνεχίσουμε την επιτήρηση και φυσικά να κάνουμε την ανασκόπηση που απαιτείται για να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι».
Το πρόγραμμα της ημερίδας που διοργάνωσε το ΙΑΣΩ Γενική Κλινική μπορεί να βρεθεί εδώ.