Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον εγκέφαλο που αυξάνουν τον κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης.
Παρότι οι πλήρεις επιδράσεις του αλκοόλ στον ανθρώπινο οργανισμό παραμένουν αντικείμενο μελέτης, νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology διαπίστωσε ότι η μέτρια έως βαριά κατανάλωση αλκοόλ – ακόμη και στο παρελθόν – σχετίζεται με βλάβες στον εγκέφαλο όπως η υαλινοειδής αρτηριολίωση (πάχυνση και στένωση μικρών αγγείων) και νευροϊνιδιακά πλέγματα, τα οποία συνδέονται με την παθολογία της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η μελέτη υποδηλώνει ότι η βλάβη στα μικρά αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου μπορεί να μεσολαβεί στη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και στη γνωστική εξασθένηση, οδηγώντας ενδεχομένως σε άνοια.
Τι έδειξε η μελέτη
Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία από 1.781 εγκεφάλους που εξετάστηκαν μετά θάνατον στη Βραζιλία, αποκλείοντας περιπτώσεις θανάτων από τραυματισμούς. Οι ερευνητές συνέλεξαν πληροφορίες από συγγενείς των συμμετεχόντων για το ιατρικό ιστορικό, τη χρήση αλκοόλ και την ύπαρξη άνοιας.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες:
-
Άτομα που απέχουν απ’ το αλκοόλ,
-
Μέτριοι πότες (έως 7 δόσεις την εβδομάδα),
-
Βαριοί πότες (8 ή περισσότερες δόσεις/εβδομάδα), και
-
Πρώην βαριοί πότες (σταμάτησαν το αλκοόλ μέχρι 3 μήνες πριν τον θάνατο).
Μία δόση αλκοόλ ορίστηκε στα 14 γραμμάρια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν μέτριες ή υψηλές ποσότητες αλκοόλ είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο για υαλινοειδή αρτηριολίωση σε σύγκριση με όσους δεν είχαν καταναλώσει ποτέ αλκοόλ. Οι βαριοί πότες είχαν 133% αυξημένο κίνδυνο. Επιπλέον, οι πρώην βαριοί πότες παρουσίασαν μικρότερη εγκεφαλική μάζα και χειρότερες επιδόσεις σε τεστ γνωστικής λειτουργίας.
Παρόλο που δεν παρατηρήθηκε άμεση επίδραση του αλκοόλ στη γνωστική λειτουργία, φάνηκε ότι οι αγγειακές αλλοιώσεις που προκαλεί (όπως η υαλινοειδής αρτηριολίωση) μπορεί να παίζουν μεσολαβητικό ρόλο.
Σχόλια ειδικών
Ο νευρολόγος Haris Kamal σχολίασε ότι:
«Η επίδραση του αλκοόλ στον εγκέφαλο εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως η ηλικία, η διάρκεια χρήσης, η γενική υγεία και η διατροφή. Αυτή η μελέτη δείχνει ότι ακόμη και το παρελθόν έντονης κατανάλωσης σχετίζεται με αλλοιώσεις στα μικρότερα αγγεία του εγκεφάλου και συσσώρευση παθολογικών πρωτεϊνών, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε γνωστική έκπτωση και άνοια.»
Περιορισμοί της μελέτης
Η έρευνα είχε ορισμένους περιορισμούς: βασίστηκε σε μαρτυρίες συγγενών για τη συνήθεια κατανάλωσης αλκοόλ, δεν υπήρχαν δεδομένα παρακολούθησης στο χρόνο, ενώ δεν ελήφθη υπόψη η διατροφική κατάσταση των συμμετεχόντων (π.χ. έλλειψη βιταμινών όπως η Β1 – θειαμίνη).
Παρά τους περιορισμούς, τα ευρήματα κρίνονται εντυπωσιακά. Όπως δήλωσε ο Dr. Alberto Justo, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης:
«Η έρευνά μας έδειξε ότι ακόμη και η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει αγγειακές αλλαγές στον εγκέφαλο. Οι πρώην βαριοί πότες είχαν μικρότερη εγκεφαλική μάζα και χειρότερη γνωστική λειτουργία. Αυτό καταδεικνύει την ανάγκη αυξημένης ευαισθητοποίησης για τις επιδράσεις του αλκοόλ στην εγκεφαλική υγεία — ακόμη και σε μικρές ποσότητες.»
Συμπεράσματα
Η κατανάλωση αλκοόλ, ιδίως σε μεγάλες ποσότητες ή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, φαίνεται να συνδέεται με βλάβες στα αγγεία του εγκεφάλου, απώλεια εγκεφαλικής μάζας και αύξηση του κινδύνου για γνωστική εξασθένηση και άνοια τύπου Αλτσχάιμερ.
Η μελέτη ενισχύει το επιχείρημα υπέρ της πρόληψης και της προσεκτικής κατανάλωσης αλκοόλ, ειδικά για όσους βρίσκονται σε μεγαλύτερη ηλικία ή έχουν οικογενειακό ιστορικό νευροεκφυλιστικών νοσημάτων.
