Πατάτα: “Από τα κόκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά”
Από τα αγαπημένα και παρεξηγημένα τρόφιμα η πατάτα συνοδεύει πολλά πιάτα κι έχει άλλους τόσους τρόπους μαγειρέματος. Αξιοσημείωτη ωστόσο είναι και η συμβολή της στην επιβίωση των Ελλήνων.
Πολλοί γνωρίζουν για την είσοδο του θαυματουργού γεώμηλου στη χώρα μας την ιστορία με τις περιβόητες πατάτες του Καποδίστρια. Αυτό όμως που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι οι Ευρωπαίοι σκόπευαν αρχικά να μας στείλουν κόκαλα! Είχαν μάλιστα ανακοινώσει το όνομα εκείνης της τροφής – ζωογόνο – , ένα είδος παξιμαδιού που για την κατασκευή του είχε χρησιμοποιηθεί μεδούλι από τα κόκαλα ζώων.
Τελικά δεν προχώρησε αυτή η πρόταση με αποτέλεσμα να μας στείλουν πατάτες. Το πρώτο φορτίο αποστολής που προσέφερε η Επιτροπή της Γενεύης λόγω βλάβης του καραβιού ξεπουλήθηκε στη Λισαβόνα. Ο μεγάλος όμως ευεργέτης της Ελλάδας, ο Εϋνάρδος μόλις το έμαθε έστειλε άλλες πατάτες από την Ιταλία. Όταν οι πατάτες ξεφορτώθηκαν στο Ναύπλιο, ο Καποδίστριας έβαλε στρατιώτες να τις φυλάνε, ώστε να σιγουρευτεί ότι θα τις κλέψουν…
Θρεπτική αξία
Η πατάτα αποτελεί καλή πηγή θρεπτικών συστατικών και αρκετών βιταμινών και μετάλλων. Μια πατάτα 100γρ. περιέχει 77 θερμίδες, 78-79% νερό, 16-17% υδατάνθρακες, 2% φυτικές ίνες, 3% πρωτεΐνες ενώ δεν έχει καθόλου λίπος. Το κύριο θρεπτικό συστατικό της είναι οι υδατάνθρακες υπό μορφή αμύλου. Η πατάτα δεν περιέχει μεγάλες ποσότητες πρωτεϊνών αλλά αν συνδυαστεί με όσπρια, αυγό ή κρέας δημιουργεί πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας.
Περιέχει επίσης:
Φυτικές ίνες: Η πατάτα αν καταναλωθεί με τη φλούδα καλύπτει σχεδόν το 15% της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης.
Βιταμίνη C: Καλύπτει σχεδόν το 50% των ημερησίων αναγκών ενός ατόμου. Τα επίπεδα της όμως μειώνονται σημαντικά με τη θέρμανση, αλλά όταν μαγειρεύεται με τη φλούδα μειώνεται αρκετά αυτή η πιθανότητα. Η βιταμίνη C συμβάλλει στην καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό. Επίσης, έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, τονώνει το ανοσοποιητικό και είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση του κρυολογήματος.
Φολικό Οξύ (βιταμίνη Β9): Βρίσκεται κυρίως στη φλούδα, με υψηλότερη συγκέντρωση στις πατάτες με έγχρωμη σάρκα. Η φλούδα περιέχει 30% μεγαλύτερη περιεκτικότητα φολικού οξέος απ΄ ότι η σάρκα. Η έλλειψη φολικού οξέος προκαλεί μεγαλοβλαστική αναιμία που συχνά συνοδεύεται με λευκοπενία και μειωμένο αριθμό λευκών αιμοσφαιρίων. Είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των κυττάρων και για πρόληψη ανάπτυξης νευρολογικών προβλημάτων στο έμβρυο.
Κάλιο: Η πατάτα είναι το αμυλούχο λαχανικό με τη μεγαλύτερη σχεδόν συγκέντρωση σε κάλιο. Η πρόσληψη καλίου σχετίζεται με σημαντικά μειωμένο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο και καρδιαγγειακά, και έχει συνδεθεί αρκετά με τη θεραπεία κατά της υπέρτασης.
Φώσφορο: Ένα ιχνοστοιχείο που υπάρχει σε κάθε κύτταρο του οργανισμού, απαραίτητο για τη σύνθεση του DNA και την διατήρηση της υγείας. Συμβάλει στον σχηματισμό των οστών και των δοντιών, στην συντήρηση των κυττάρων και ιστών, στην καλή λειτουργία των νεφρών, της καρδιάς, του νευρικού συστήματος και του βασικού μεταβολισμού.
Βιταμίνη Β6: Μια κατηγορία του συμπλέγματος Β, που εμπλέκεται στο σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η Β6 είναι απαραίτητη για το μεταβολισμό υδατανθράκων και πρωτεϊνών και λίπους και παίζει σημαντικό ρόλο στο νευρικό και μυϊκό σύστημα! Απαραίτητη για την υγεία της καρδιάς, για το ανοσοποιητικό και την λειτουργία του εγκεφάλου.
Συντήρηση:
Η αποθήκευση της πατάτας πρέπει να γίνεται σε σκοτεινό και δροσερό μέρος.
Μη την αφήνετε εκτεθειμένη στον ήλιο, γιατί πρασινίζει και βοηθά στο να αναπτύσσεται μια τοξική ουσία η σολανίνη.
Τα επίπεδα ορισμένων βιταμινών και μετάλλων μπορεί να μειώνονται με το μαγείρεμα, αλλά αυτό μπορεί να ελαχιστοποιηθεί με το ψήσιμο ή το βρασμό, ιδιαίτερα αν τη μαγειρεύεις και την καταναλώνεις με τη φλούδα.
Μην αποθηκεύετε την πατάτα, για μεγάλο χρονικό διάστημα γιατί χάνει μεγάλο μέρος των βιταμινών που περιέχει.