Παρενέργειες της καφεΐνης-Γιατί ο καφές μπορεί να μας βλάπτει;
Γράφει η Αφροδίτη Ντάικου
Σε χαμηλές έως μέτριες ποσότητες ο καφές είναι ευεργετικός, τα υψηλά επίπεδα κατανάλωσης όμως μπορεί να προκαλέσουν δυσάρεστες και ακόμη και επικίνδυνες παρενέργειες.
Ο καφές και το τσάι είναι απίστευτα υγιεινά ροφήματα , τα περισσότερα μάλιστα είδη περιέχουν καφεΐνη, μια ουσία που μπορεί να ενισχύσει τη διάθεσή σας, τον μεταβολισμό και τη διανοητική και σωματική σας απόδοση.
Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι είναι ασφαλές για τους περισσότερους ανθρώπους όταν καταναλώνεται σε χαμηλές έως μέτριες ποσότητες.
Ωστόσο, οι υψηλές δόσεις καφεΐνης μπορεί να έχουν δυσάρεστες έως και επικίνδυνες παρενέργειες.
Βάσει των γονιδίων μερικοί μπορούν να καταναλώνουν πολύ περισσότερη καφεΐνη από άλλους χωρίς να βιώσουν αρνητικές επιπτώσεις.
Επιπλέον, τα άτομα που δεν είναι συνηθισμένα στην καφεΐνη μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα μετά την κατανάλωση ακόμη και μέτριας δόσης.
Παρενέργειες της υπερβολικής καφεΐνης:
Άγχος
Η καφεΐνη είναι γνωστό ότι αυξάνει την εγρήγορση.
Λειτουργεί αναστέλλοντας τις επιδράσεις της αδενοσίνης, μιας χημικής ουσίας του εγκεφάλου που σας κάνει να αισθάνεστε κουρασμένοι. Ταυτόχρονα, πυροδοτεί την απελευθέρωση της αδρεναλίνης, της ορμόνης που σχετίζεται με αυξημένη ενέργεια.
Ωστόσο, σε υψηλότερες δόσεις, αυτές οι επιδράσεις μπορεί να γίνουν πιο έντονες, οδηγώντας σε άγχος και νευρικότητα.
Στην πραγματικότητα, η αγχώδης διαταραχή που προκαλείται από την καφεΐνη είναι ένα από τα τέσσερα σύνδρομα που σχετίζονται με την καφεΐνη, που αναφέρονται στο Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM), το οποίο δημοσιεύεται από την Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία. Αν και χαμηλές έως μέτριες δόσεις καφεΐνης μπορούν να αυξήσουν την εγρήγορση, μεγαλύτερες ποσότητες μπορεί να οδηγήσουν σε άγχος ή νευρικότητα.
Αϋπνία
Η ικανότητα της καφεΐνης να βοηθά τους ανθρώπους να μείνουν ξύπνιοι είναι μια από τις πιο πολύτιμες ιδιότητες της.
Από την άλλη πλευρά, η υπερβολική ποσότητα καφεΐνης δυσκολεύει τον επαρκή ύπνο.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η υψηλότερη πρόσληψη καφεΐνης φαίνεται να αυξάνει τον χρόνο που χρειάζεται για να αποκοιμηθούμε. Μπορεί επίσης να μειώσει τον συνολικό χρόνο ύπνου, ειδικά στους ηλικιωμένους.
Μπορεί να μην συνειδητοποιήσετε ότι η υπερβολική ποσότητα καφεΐνης παρεμβαίνει στον ύπνο σας, αν υποτιμήσετε την ποσότητα καφεΐνης που καταναλώνετε.
Πεπτικά προβλήματα
Πολλοί θεωρούν ότι ένα πρωινό φλιτζάνι καφέ βοηθάει τη λειτουργία του εντέρου.
Η καθαρτική δράση του καφέ έχει αποδοθεί στην απελευθέρωση γαστρίνης, μιας ορμόνης που παράγει το στομάχι που επιταχύνει τη δραστηριότητα στο παχύ έντερο. Επιπλέον, ο καφές χωρίς καφεΐνη έχει αποδειχθεί ότι παράγει παρόμοια απόκριση.
Δεδομένου αυτού του αποτελέσματος, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι μεγάλες δόσεις καφεΐνης μπορεί να οδηγήσουν σε χαλαρά κόπρανα ή ακόμα και διάρροια σε μερικούς ανθρώπους.
Αν και για πολλά χρόνια πιστευόταν ότι ο καφές προκαλεί έλκος στομάχου, μια μεγάλη μελέτη με περισσότερους από 8.000 ανθρώπους δεν βρήκε καμία σχέση μεταξύ των δύο.
Αν και μικρές έως μέτριες ποσότητες καφέ μπορούν να βελτιώσουν τη λειτουργία του εντέρου, μεγαλύτερες δόσεις μπορεί να οδηγήσουν σε χαλαρά κόπρανα ή Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Η μείωση της κατανάλωσης καφέ ή η μετάβαση στο τσάι μπορεί να είναι ευεργετική.
Μυϊκή διάσπαση
Η ραβδομυόλυση είναι μια πολύ σοβαρή κατάσταση κατά την οποία κατεστραμμένες μυϊκές ίνες εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος, οδηγώντας σε νεφρική ανεπάρκεια και λοιπά προβλήματα.
Οι συνήθεις αιτίες της ραβδομυόλυσης περιλαμβάνουν τραύμα, λοίμωξη, κατάχρηση ναρκωτικών, μυϊκή καταπόνηση και δαγκώματα από δηλητηριώδη φίδια ή έντομα.
Επιπλέον, έχουν υπάρξει αρκετές αναφορές ραβδομυόλυσης που σχετίζονται με υπερβολική πρόσληψη καφεΐνης, αν και αυτό είναι σχετικά σπάνιο.
Εθισμός
Παρά όλα τα οφέλη της καφεΐνης για την υγεία, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μπορεί να γίνει συνήθεια.
Μια λεπτομερής ανασκόπηση προτείνει ότι παρόλο που η καφεΐνη ενεργοποιεί ορισμένες χημικές ουσίες του εγκεφάλου παρόμοια με τον τρόπο που κάνουν η κοκαΐνη και οι αμφεταμίνες, δεν προκαλεί κλασικό εθισμό με τον τρόπο που προκαλούν αυτά τα φάρμακα.
Ωστόσο, μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογική ή σωματική εξάρτηση, ειδικά σε υψηλές δόσεις. Η παραμονή χωρίς καφεΐνη για αρκετές ώρες μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογικά ή σωματικά συμπτώματα στέρησης σε όσους καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες σε καθημερινή βάση.
Υψηλή πίεση
Συνολικά, η καφεΐνη δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου ή εγκεφαλικού.
Ωστόσο, έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει την αρτηριακή πίεση σε αρκετές μελέτες λόγω της διεγερτικής δράσης στο νευρικό σύστημα.
Η αυξημένη αρτηριακή πίεση είναι παράγοντας κινδύνου για καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό, επειδή μπορεί να βλάψει τις αρτηρίες με την πάροδο του χρόνου, περιορίζοντας τη ροή του αίματος στην καρδιά και τον εγκέφαλό σας.
Ευτυχώς, η επίδραση της καφεΐνης στην αρτηριακή πίεση φαίνεται να είναι προσωρινή. Επίσης, φαίνεται να έχει τον ισχυρότερο αντίκτυπο σε άτομα που δεν είναι συνηθισμένα να την καταναλώνουν.
Η υψηλή πρόσληψη καφεΐνης έχει επίσης αποδειχθεί ότι αυξάνει την αρτηριακή πίεση κατά τη διάρκεια της άσκησης σε υγιείς ανθρώπους, καθώς και σε άτομα με ήπια αυξημένη αρτηριακή πίεση.
Επομένως, η προσοχή στη δοσολογία είναι σημαντική, ειδικά εάν έχετε ήδη υψηλή αρτηριακή πίεση.
Γρήγορος καρδιακός ρυθμός
Οι διεγερτικές επιδράσεις της υψηλής πρόσληψης καφεΐνης μπορεί να κάνουν την καρδιά σας να χτυπά πιο γρήγορα.
Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε μεταβολή του καρδιακού ρυθμού, που ονομάζεται κολπική μαρμαρυγή, η οποία έχει αναφερθεί σε νέους που κατανάλωναν ενεργειακά ποτά τα οποία περιέχουν εξαιρετικά υψηλές δόσεις καφεΐνης.
Ωστόσο, μπορούν επίσης να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα, οδηγώντας σε κόπωση αφού η καφεΐνη φύγει από τον οργανισμό σας.
Μια ανασκόπηση 41 μελετών διαπίστωσε ότι παρόλο που τα ενεργειακά ποτά με καφεΐνη αύξησαν την εγρήγορση και βελτίωσαν τη διάθεση για αρκετές ώρες, οι συμμετέχοντες ήταν συχνά πιο κουρασμένοι από το συνηθισμένο την επόμενη μέρα.
Για να μεγιστοποιήσετε τα οφέλη της καφεΐνης στην ενέργεια και να αποφύγετε την κούραση, καταναλώστε την σε μέτριες και όχι σε υψηλές δόσεις.
Συχνή ούρηση
Η αυξημένη ούρηση είναι μια κοινή παρενέργεια της υψηλής πρόσληψης καφεΐνης λόγω των διεγερτικών επιδράσεων της ένωσης στην ουροδόχο κύστη.
Μπορεί να έχετε παρατηρήσει ότι χρειάζεται να ουρείτε συχνά όταν πίνετε περισσότερο καφέ ή τσάι από το συνηθισμένο.
Η ελαφριά έως μέτρια πρόσληψη καφεΐνης φαίνεται να παρέχει εντυπωσιακά οφέλη για την υγεία.
Από την άλλη πλευρά, πολύ υψηλές δόσεις μπορεί να οδηγήσουν σε παρενέργειες που παρεμβαίνουν στην καθημερινή ζωή και μπορεί ακόμη και να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας.
Αν και τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο, τα αποτελέσματα της υψηλής πρόσληψης αποδεικνύουν ότι το περισσότερο δεν είναι απαραίτητα καλύτερο.
Για να έχετε τα οφέλη της καφεΐνης χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες, κάντε μια ειλικρινή αξιολόγηση του ύπνου σας, των επιπέδων ενέργειας και άλλων παραγόντων που μπορεί να επηρεαστούν και μειώστε την πρόσληψη εάν χρειάζεται.