Κορωνοϊός: Θα γίνεται κάθε χρόνο ο εμβολιασμός;

Η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού, κ. Μαρία Θεοδωρίδου, ανέφερε στις 22 Φεβρουαρίου, ότι η εξάλειψη του κορωνοϊού δεν είναι εφικτή, ωστόσο γίνεται να αντιμετωπιστεί κατά κόρον με τους εμβολιασμούς και τη φυσική νόσηση. Ιδιαιτέρως, τα διεθνή δεδομένα και κυρίως από μια χώρα που συνιστά πρότυπο με την καινοτομία της στην επίτευξη του εμβολιασμού, ο λόγος για το Ισραήλ, δείχνουν πως τα εμβόλια είναι αποτελεσματικά, τόσο  κατά της λοίμωξης που προκαλεί η COVID-19, όσο και έναντι της διασποράς του ιού SARS-CoV-2. Διαπιστώνοντας ότι όσοι ανάρρωσαν από τη νόσο έχουν κάποιου τύπου ανοσία, η οποία τους προφυλάσσει από μια ενδεχόμενη επαναλοίμωξη ή από το να νοσήσουν πιο βαριά, γίνεται μια προσπάθεια πρόβλεψης για την έκβαση της πανδημίας βάσει, πάντα, των επιστημονικών στοιχείων. Τα ερωτήματα και η αμφιβολία για το αν θα εξελιχθεί η COVID-19 όπως η ιλαρά, αν θα υπάρξει ανοσία μετά τον εμβολιασμό ή τη νόσηση, ή και εάν θα επαναηλφθούν οι εμβολιασμοί λόγω των μεταλλάξεων, είναι λογικά και αναμενόμενα.

Ο Δρ. Luke O’Neill, Καθηγητής Βιοχημείας στο Κολέγιο Trinity του Δουβλίνου (Trinity College) σε άρθρο του στο “The Conversation”, εξετάζει τα διαθέσιμα στοιχεία και απαντά σχετικά στα παραπάνω. Αρχικά, τα λοιμώδη νοσήματα και τα εμβόλια αποτελούν ειδική περίπτωση ανοσοαπόκρισης, ακολούθως τα Τ-λεμφοκύτταρα και τα Β-λεμφοκύτταρα μνήμης “θα αποστηθίσουν” τον ιό με το που έρθουν σε επαφή μαζί του και θα ενεργοποιούνται σε περίπτωση εντόπισης του ξανά, αν και δεν υφίσταται μια αποδεδειγμένα ακριβής σταθερά για όσο διαρκεί η λεγόμενη επίκτητη προστασία. Καθοριστικοί είναι οι παράγοντες όπως ο τύπος του παθογόνου, η βαρύτητα της αρχικής νόσου, η συνολική υγεία και η ηλικία.

Ενδεικτικά, όμως, ο SARS-CoV-2 είναι λιγότερο μόνιμος συγκριτικά με τον ιό της ιλαράς, με τα ανεπτυγμένα εναντίον του αντισώματα, είτε φυσικά είτε τεχνητά να έχουν σταθερή διάρκεια με βάση σχετική μελέτη, αλλά πιο πολύ σε σχέση με τον ιό της γρίπης που μετασχηματίζεται συνεχώς επιφέροντας την ανάγκη πραγμοποίησης επαναληπτικών εμβολιασμών για τα νέα στελέχη. Κύριο γνώρισμα του μεταλλαγμένου κορωνοϊού συνιστά η πρωτεΐνη-ακίδα στην επιφάνειά του, η οποία εκδηλώνει αυξημένη μεταβλητότητα, δυσχαιρένοντας το έργο των αντισωμάτων στις μεταλλάξεις και ωθώντας στην υλοποίηση ενός επαναληπτικού εμβολιασμού.

Για παράδειγμα, ο ιός της ευλογιάς με παρόμοια, δηλαδή, διακύμανση, καταπολεμάται από τα μακροφάγα, μονοπύρηνα φαγοκύτταρα που συσχετίζονται με τη φυσική ανοσία αντί για τα αντισώματα. Ως εκ τούτων, στο ίδιο πλαίσιο εγχειρείται η κατασκευή εμβολίων επόμενης γενιάς που θα εντείνουν αποτελεσματικότερα τα Τ-λεμφοκύτταρα, ως άλλα κύτταρα της φυσικής ανοσίας. Σημειώνεται ότι σε περίπτωση ανοσίας με Τ-λεμφοκύτταρα, τα επαναληπτικά εμβόλια μπορεί να μην είναι απαραίτητα, δεδομένου ότι η τουλάχιστον μειωμένη ανοσολογική απόκριση, προστατεύει από βαριά νόσο. Σημείο αναφοράς, βέβαια, αποτελεί η αρχική νόσηση και αυτό εξαρτάται από το εάν είναι ήπια, καθώς είναι πιθανό τα Β και Τ-λεμφοκύτταρα του οργανισμού να μην θωρακίσυον τον οργανισμό με ισχυρή μνήμη έναντι του ιού, αυξάνοντας έτσι το ρίσκο επαναμόλυνσης και βαρύτερης ασθένειας.

Η κυριαρχία της τεχνητής ανοσίας δια του εμβολιασμού κατά της φυσικής, όπως με το εμβόλιο της Moderna, δηλώνεται με την πρόληψη των εξελιγμένων μηχανισμών όπου οι ιοί μετέρχονται για να προσβάλλουν την ανοσία με ειδικές πρωτεΐνες, όπως ο SARS-CoV-2. Αν και είναι σαφές ότι η νόσηση παρέχει ένα ποσοστό φυσικής ανοσίας στο άτομο, ο Δρ. O’Neill, συνοψίζει ότι οι επαναληπτικές δόσεις με νέα εμβόλια πιθανώς να καταστούν αναγκαίες για τις ευπαθείς ομάδες, διότι υπάρχουν τα μεταλλαγμένα στελέχη. Αν προκύψει έκτακτη ανάγκη για νέα εμβόλια, η πανδημία της COVID-19 θα αναπτύσσεται έκτοτε σύμφωνα με το πρότυπο της γρίπης με τους επαναληπτικούς εμβολιασμούς. Αν αυτό δε συμβεί, κατά συνέπεια όπως και στην ιλαρά, ο υψηλός κίνδυνος θα σχετίζεται μόνο με όσους δεν έχουν εμβολιαστεί.