Ιός Δυτικού Νείλου: Ο ρόλος του Ιουνίου στον μηδενισμό κρουσμάτων στην Κ. Μακεδονία

Για πρώτη φορά μετά το 2018, δεν έχει καταγραφεί κανένα κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους στην Κεντρική Μακεδονία κατά τη φετινή περίοδο.

Ο Δρ. Σπύρος Μουρελάτος, πρόεδρος της εταιρείας «Οικοανάπτυξη», ενημερώνει πως ούτε στα κουνούπια, φορείς του ιού, ανιχνεύτηκε παρουσία του ιού μέχρι τα μέσα καλοκαιριού, βάσει των μετρήσεων στις παγίδες κουνουπιών του δικτύου παρακολούθησης.

Όπως επισήμανε σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «καθοριστικός παράγοντας για την απουσία κρουσμάτων σε ανθρώπους και κουνούπια ήταν ο ισχυρός καύσωνας που σημειώθηκε τον Ιούνιο, σε μια κρίσιμη περίοδο για την αναπαραγωγή του ιού στα πουλιά και τα κουνούπια».

Η Κεντρική Μακεδονία θεωρείται βαρόμετρο για την εξέλιξη της νόσου στην Ελλάδα, δεδομένου ότι από το 2010 συγκεντρώνει περίπου το 50% των κρουσμάτων στη χώρα. Λόγω της φετινής απουσίας κρουσμάτων, προβλέπεται μειωμένη μετάδοση του ιού στην περιοχή, επηρεάζοντας και τον συνολικό αριθμό κρουσμάτων σε εθνικό επίπεδο.

Οι ευεργετικές συνέπειες του Ιουνίου

Η φετινή χρονιά ξεχωρίζει λόγω παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών από τα τέλη Ιουνίου. Σύμφωνα με στοιχεία από τον μετεωρολογικό σταθμό του ΑΠΘ, μεταξύ 25-28 Ιουνίου και καθ’ όλη τη διάρκεια Ιουλίου, επικράτησαν συνεχόμενες ημέρες με θερμοκρασίες άνω των 35,8 βαθμών Κελσίου.

Η Διευθύντρια του Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του ΑΠΘ, Ελένη Κατράγκου, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η συγκεκριμένη τιμή υπερβαίνει το 95% των μέγιστων θερμοκρασιών των θερινών μηνών για το διάστημα 1981-2010. Από το 2018, ο Ιούνιος δεν είχε παρουσιάσει τέτοια συνεχόμενα υψηλά όρια θερμοκρασίας». Ειδικά για τον Ιούνιο του 2025 πρόσθεσε: «Υπήρξαν τέσσερις συνεχόμενες ημέρες με θερμοκρασία πάνω από το ακραίο κλιματικό κατώφλι».

Τα στοιχεία αυτά αντικατοπτρίζονται και στη μείωση των κρουσμάτων του ιού, αφού, όπως τόνισε ο κ. Μουρελάτος, «τα προηγούμενα χρόνια, τέτοια εποχή, καταγράφονταν 3 έως 47 κρούσματα στην Κεντρική Μακεδονία, αντιπροσωπεύοντας από 6 έως 43% του συνόλου των ετήσιων κρουσμάτων, με μέσο όρο 20%».

Οι παράγοντες κινδύνου

Η εταιρεία «Οικοανάπτυξη» αξιολογεί την πιθανότητα μετάδοσης του ιού βάσει πέντε βασικών παραγόντων: θερμοκρασία, παρουσία ιού σε κουνούπια, οροθετικότητα σε οικόσιτα ζώα-δείκτες, βροχοπτώσεις και αφθονία κουνουπιών.

Ο κ. Μουρελάτος επισημαίνει: «Η παρουσία μολυσμένων κουνουπιών στο πεδίο, με βάση τον δείκτη MIR για τα έτη 2018-2024, ξεκινά τυπικά τον Μάιο, αυξάνεται από Ιούνιο και Ιούλιο και φτάνει στο μέγιστο τον Αύγουστο. Το γεγονός ότι φέτος για πρώτη φορά δεν ανιχνεύθηκε ο ιός μέχρι τα μέσα καλοκαιριού εξηγεί γιατί δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα ανθρώπων και προμηνύει χαμηλό κίνδυνο μετάδοσης».

Σχετικά με τα οικόσιτα ζώα-δείκτες, ο μέσος όρος οροθετικότητας στον δεύτερο κύκλο αιμοληψιών τον Ιούλιο για τα έτη 2018-2024 ήταν 15%, ενώ για το 2025 φτάνει μόλις το 3%.

Προβλέψεις για τη φετινή περίοδο

Τα πρώτα κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους στην Ελλάδα εμφανίστηκαν το 2010. Αν και από το 2014 έως το 2017 δεν υπήρξαν κρούσματα στην Κεντρική Μακεδονία, από το 2018 και μετά η περιοχή κατέγραψε νέα κρούσματα.

Σύμφωνα με τον κ. Μουρελάτο, «ο συνδυασμός των πέντε βασικών συντελεστών κινδύνου, βάσει των δεδομένων που συλλέγονται ψηφιακά από το 2018 και μετά, προμηνύει πολύ χαμηλή ένταση μετάδοσης του ιού σε ανθρώπους στην Κεντρική Μακεδονία για τη φετινή περίοδο».