Πώς να διαχειριστείτε το άγχος των εξετάσεων;

Κάθε χρόνο οι τελειόφοιτοι μαθητές του Λυκείου βιώνουν το άγχος των πανελλαδικών εξετάσεων. Θεωρώντας πως από αυτές κρίνεται η σταδιοδρομία τους, το μέλλον τους, η ζωή τους και εντέλει η ευτυχία τους, τις μεγεθύνουν στο μυαλό τους και η επιτυχία σε αυτές καθίσταται αυτοσκοπός. Λίγες ημέρες πριν την έναρξη, το άγχος αυτό εντείνεται. Από τον κανόνα αυτό δεν θα μπορούσαν να εξαιρεθούν οι φετινοί υποψήφιοι, τη στιγμή μάλιστα που η προετοιμασία τους πραγματοποιήθηκε κάτω από πρωτόγνωρες και αντίξοες συνθήκες.

Γράφει η Σάντυ Τρικάτσουλα, Φιλόλογος-Γλωσσολόγος, Απόφοιτος Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Νέοι παράγοντες δημιουργίας άγχους

Ο πρώτος παράγοντας που δυσχέρανε την προσπάθεια των φετινών υποψηφίων ήταν το περιβόητο «νέο σύστημα». Η συνεξέταση Νεοελληνικής γλώσσας και Λογοτεχνίας, η αυξημένη ύλη, το πρώτη φορά εξεταζόμενο πανελλαδικώς μάθημα της Κοινωνιολογίας στην κατεύθυνση των ανθρωπιστικών σπουδών είναι μόνο κάποιες από τις αλλαγές που δημιούργησαν στους μαθητές την αίσθηση πως είναι «πειραματόζωα».

Αφού ξεπεράστηκε αυτός ο σκόπελος, εμφανίστηκε η πανδημία του κορονοϊού η οποία είχε ως συνέπεια το κλείσιμο σχολείων και φροντιστηρίων. Έτσι οι μαθητές οδηγήθηκαν σε μία νέα περίοδο ανασφάλειας, μη γνωρίζοντας πότε ή και εάν θα διεξαχθούν οι εξετάσεις, κάτω από ποιες συνθήκες και σε ποια ύλη. Αισίως δόθηκαν κάποια στιγμή οι απαντήσεις, με αποτέλεσμα για ακόμη μία χρονιά να έχουν φτάσει οι ημέρες λίγο πριν την έναρξη των πανελληνίων και οι μαθητές να χρειάζονται τις τελευταίες συμβουλές ώστε να εμψυχωθούν και να καταβάλουν τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια.

Τρόποι αντιμετώπισης άγχους

Το παν αυτή την κρίσιμη στιγμή είναι να καταφέρουν οι υποψήφιοι να παραμείνουν συγκροτημένοι πνευματικά. Για να επιτευχθεί αυτό, αρχικά, δεν θα πρέπει να αποπροσανατολίζονται από εξωτερικούς παράγοντες (π.χ. διασκεδάσεις) που θα διαλύσουν τη συγκέντρωση του μυαλού. Προκειμένου να μην είναι επιρρεπείς σε αυτούς, μπορούν να σκέφτονται μακροπρόθεσμα την ανεμελιά της φοιτητικής ζωής, ώστε να επιδίδονται με μεγαλύτερο ζήλο στο έργο τους. Φυσικά είναι αντιληπτό πως υπάρχει πιθανότητα το μέγεθος της πίεσης να καταβάλει τους μαθητές, γι’ αυτό είναι απαραίτητο να βρίσκουν τρόπους να αποφορτίζονται (π.χ. σωματική άσκηση).

Επίσης, κρίνεται απαραίτητη η ψυχική ηρεμία των μαθητών για την οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και το περιβάλλον. Δυστυχώς πολλές φορές γονείς, συγγενείς και φίλοι ενδεχομένως να ενισχύουν το άγχος των υποψηφίων με τα λεγόμενα και τη συμπεριφορά τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αναγκαίο να αποστασιοποιούνται οι μαθητές ώστε να μην επηρεάζονται αρνητικά. Χρειάζεται να επικοινωνούν με ανθρώπους που τους ενθαρρύνουν και συμβάλλουν στην καταπολέμηση του άγχους τους.

Όσον αφορά στη μελέτη των τελευταίων ημερών, καλό θα ήταν οι μαθητές να μην εστιάσουν στα «sos» καθώς αυτή η τακτική ενδεχομένως να οδηγήσει σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα. Με άλλα λόγια δεν πρέπει να κάνουν επιλεκτικό διάβασμα αποκλείοντας τμήματα της ύλης, αλλά να προσπαθούν να τελειοποιήσουν αυτά που ήδη έχουν αφομοιώσει καλύπτοντας παράλληλα τα όποια κενά στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό.

Tips της τελευταίας στιγμής

Στο διά ταύτα· έφτασε η κρίσιμη ημέρα της εξέτασης. Είναι απαραίτητο να έχει προηγηθεί ένα ήρεμος οκτάωρος ύπνος και ένα πλούσιο και θρεπτικό πρωινό ώστε να μην αισθανθούν οι εξεταζόμενοι αδυναμία κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

Από τη στιγμή που θα διανεμηθούν τα θέματα, οι μαθητές οφείλουν να είναι συγκεντρωμένοι σε αυτά. Ξεκινώντας πρέπει να αφιερώσουν λίγο χρόνο στην προσεκτική ανάγνωση των εκφωνήσεων προκειμένου να αποφευχθούν λάθη βιασύνης. Στη συνέχεια χρειάζεται να οργανώσουν τον χρόνο τους αρχίζοντας από τα ερωτήματα με τα οποία αισθάνονται πιο σίγουροι. Στην περίπτωση που δεν γνωρίζουν κάτι, είναι προτιμότερο να προχωρήσουν σε επόμενο ερώτημα ώστε να μη σπαταλήσουν τον πολύτιμο χρόνο τους. Εάν τελειώσουν το διαγώνισμα νωρίτερα από τη λήξη του τρίωρου, χρήσιμο θα ήταν να εκμεταλλευτούν τον υπολειπόμενο χρόνο για περεταίρω έλεγχο τον απαντήσεων τους.

Βγαίνοντας από την αίθουσα μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης, οι μαθητές πρέπει να αφήσουν πίσω τους το μάθημα που μόλις εξετάστηκε και να προχωρήσουν με ανυψωμένο ηθικό στην επανάληψη του επόμενου εξεταζόμενου μαθήματος. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να μην επιτρέψουν στον εαυτό τους να απογοητευτεί από τυχόν λάθη γιατί αυτό θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην απόδοσή τους στη συνέχεια των εξετάσεων.

Ολοκληρώνοντας, δεν πρέπει να παραλειφθεί να δοθούν συγχαρητήρια σε όλους τους φετινούς υποψηφίους για τη σταθερότητα που επέδειξαν μέχρι να οδηγηθούν στο τέλος. Είναι αναγκαίο να επιβραβευθούν για την προσπάθειά τους, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα. Αυτό είναι το δίδαγμα που  πρέπει να αποκομίσουν από αυτή την εμπειρία, καθώς θα συνειδητοποιήσουν στην συνέχεια της ζωής ότι πολλές φορές θα κληθούν να παραμείνουν προσηλωμένοι σε ένα στόχο και να κοπιάσουν για την επίτευξή του. Σε αυτό το σημείο ταιριάζουν και οι στίχοι του Κ.Π. Καβάφη

”Τιμή σ’ εκείνους όπου στη ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες”

στους οποίους συνοψίζεται το νόημα των όσων προαναφέρθηκαν σχετικά με τον έπαινο που αξίζουν όσοι επιμένουν μέχρι τέλους. Καλή τύχη σε όλους τους υποψηφίους!