Καθιστική ζωή: Νέα μελέτη συνδέει την ακινησία με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου
Οι πολλές ώρες ακινησίας μέσα στην ημέρα φαίνεται πως συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αλλά και θανάτου από τη νόσο, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Ακόμη και μία επιπλέον ώρα που περνά κάποιος καθιστός, ξαπλωμένος ή σε ανακλινόμενη θέση κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να επηρεάζει αρνητικά την υγεία.
Η καθιστική συμπεριφορά, δηλαδή η παραμονή σε ακινησία για μεγάλα χρονικά διαστήματα ενώ κάποιος είναι ξύπνιος, έχει ήδη συνδεθεί με σειρά προβλημάτων υγείας. Προηγούμενες έρευνες έχουν συσχετίσει τον περιορισμένο χρόνο κίνησης με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, ορισμένες μορφές καρκίνου και πρόωρη θνησιμότητα.
Ωστόσο, οι περισσότερες συστάσεις δημόσιας υγείας επικεντρώνονται κυρίως στη συνολική διάρκεια της καθιστικής ζωής και λιγότερο στον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται αυτές οι ώρες μέσα στην ημέρα, σύμφωνα με τον Independent.
Η νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης έρχεται να εξετάσει ακριβώς αυτή τη διάσταση, καθώς δεν αξιολογεί μόνο τον συνολικό χρόνο ακινησίας, αλλά και το αν αυτός συγκεντρώνεται σε μεγάλα συνεχόμενα διαστήματα ή αν διακόπτεται από μικρές περιόδους κίνησης.
«Πειραματικές μελέτες έχουν δείξει ότι η διακοπή της παρατεταμένης καθιστικής στάσης με σύντομα διαστήματα δραστηριότητας μπορεί να βελτιώσει τις μεταβολικές αντιδράσεις σε σύγκριση με την αδιάκοπη καθιστική στάση», αναφέρουν οι ερευνητές.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Medicine, βασίστηκε σε δεδομένα 91.292 συμμετεχόντων από τη βάση UK Biobank. Οι συμμετέχοντες φορούσαν συσκευές καταγραφής δραστηριότητας για επτά ημέρες και στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν για περίπου 12 χρόνια.
Ποιοι τύποι καρκίνου συνδέονται περισσότερο με την ακινησία
Για την ανάλυση των δεδομένων, οι ερευνητές διαχώρισαν τα επίπεδα δραστηριότητας σε διαφορετικές κατηγορίες. Ως «παρατεταμένη καθιστική συμπεριφορά» ορίστηκαν τα χρονικά διαστήματα των 30 λεπτών κατά τα οποία το άτομο παρέμενε καθιστό ή ξαπλωμένο για τουλάχιστον το 90% του χρόνου.
Αντίθετα, τα διαστήματα των 30 λεπτών που περιλάμβαναν περισσότερο από 10% μη καθιστικής δραστηριότητας χαρακτηρίστηκαν ως «διακοπτόμενη καθιστική συμπεριφορά». Παράλληλα, εξετάστηκαν διαφορετικά επίπεδα σωματικής άσκησης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η παρατεταμένη καθιστική συμπεριφορά σχετιζόταν με 9% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο. Επιπλέον, συνδέθηκε με μεγαλύτερη συνολική συχνότητα εμφάνισης της νόσου, αλλά και με καρκίνους που σχετίζονται με την παχυσαρκία.
Στις μορφές καρκίνου που παρουσίασαν τη συγκεκριμένη συσχέτιση περιλαμβάνονται ο καρκίνος του οισοφάγου, του ήπατος, των νεφρών, του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, του μαστού, των ωοθηκών και του θυρεοειδούς, καθώς και καρκίνοι που σχετίζονται με τον διαβήτη τύπου 2.
Αντίθετα, όσοι διέκοπταν τα μεγάλα διαστήματα ακινησίας με μικρές περιόδους κίνησης εμφάνιζαν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και διαβήτη τύπου 2. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η αντικατάσταση μόλις μίας ώρας παρατεταμένου καθισιού την ημέρα με ήπια σωματική δραστηριότητα, όπως ένας περίπατος, συνδέθηκε με 12% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο.
Η σημασία της καθημερινής κίνησης
Οι οδηγίες του βρετανικού εθνικού συστήματος υγείας προτρέπουν τους ενήλικες να εντάσσουν κάποια μορφή σωματικής δραστηριότητας καθημερινά και να πραγματοποιούν άσκηση τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.
Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης, τρέξιμο, περπάτημα, κολύμπι, αλλά και καθημερινές εργασίες, όπως το σπρώξιμο μιας μηχανής γκαζόν. Παράλληλα, συστήνεται η μείωση του χρόνου που περνά κάποιος καθιστός ή ξαπλωμένος και η αποφυγή μεγάλων περιόδων συνεχούς ακινησίας.
«Οι σημερινές οδηγίες υγείας εστιάζουν σε μεγάλο βαθμό στη μέτρια ή έντονη άσκηση, όμως τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η ελαφριά κίνηση δεν πρέπει να αγνοείται», τονίζουν οι ερευνητές.
Όπως προσθέτουν, «Στο μέλλον, οι κλινικές δοκιμές θα μας βοηθήσουν να προχωρήσουμε πέρα από τις γενικές συμβουλές και να αναπτύξουμε εξατομικευμένες στρατηγικές για τη διακοπή του χρόνου που περνάμε καθισμένοι».